Zaćmienie Słońca już dziś. To jedno z najciekawszych zjawisk 2025 roku

• 29 marca mieszkańcy Polski będą mieli okazję podziwiać częściowe zaćmienie Słońca, które rozpocznie się około godziny 11.40
• Najlepsze warunki do obserwacji tego wyjątkowego zjawiska będą mieli mieszkańcy północno-zachodniej części kraju. W Świnoujściu Księżyc zakryje aż 16,5% tarczy Słońca
• Pamiętaj o zachowaniu bezpieczeństwa. Niewłaściwe obserwowanie Słońca grozi uszkodzeniem, a nawet utratą wzroku

Zaćmienie Słońca – o której godzinie patrzeć w niebo?

W sobotę 29 marca na terenie całej Polski będziemy mieli okazję zobaczyć jedno z najciekawszych zjawisk astronomicznych tego roku, czyli częściowe zaćmienie Słońca. W stolicy rozpocznie się ono o godzinie 11.50 i potrwa aż do godziny 13.06. Maksimum zaćmienia, czyli kluczowy moment, kiedy tarcza Księżyca przesłoni największą część tarczy Słońca, przypadnie na godzinę 12.28. W szczycie zaćmienia w Warszawie zakryte będzie 7,3 procent średnicy tarczy Słońca.

Zjawisko to będzie nieco inaczej wyglądać w innych częściach Polski. Jak informuje Karol Wójcicki na facebookowym profilu "Z głową w gwiazdach", najlepsze warunki będą mieli mieszkańcy północno-zachodniej mapy. Przykładowo w Świnoujściu w maksymalnej fazie Księżyc przesłoni aż 16,5 procent tarczy Słońca. Im dalej na południowy wschód, tym zakrycie będzie mniejsze. O innych godzinach trzeba będzie też spojrzeć w niebo. Wójciki przygotował dokładną rozpiskę:

• Szczecin: 11:34 - 13:09 (szczyt: 12:22)
• Gdańsk: 11:43 - 13:12 (szczyt: 12:28)
• Olsztyn: 11:47 - 13:10 (szczyt: 12:29)
• Bydgoszcz:11:42-13:09 (szczyt: 12:29)
• Wrocław: 11:41 - 13:03 (szczyt: 12:22)
• Rzeszów: w1:56 - 12:58 (szczyt: 12:27)
• Kielce: 11:50 - 13:02 (szczyt: 12:28)
• Białystok: 11:54 - 13:08 (szczyt: 12:31)
• Poznań - 11:40-13:07 (szczyt: 12:23)
• Łódź: 11:46-13:05 (szczyt: 12:26)
• Lublin: 11:55 - 13:02 (szczyt: 12:29)
• Katowice:11:47 - 13:00 (szczyt: 12:23)
• Kraków: 11:49 - 12:59 (szczyt: 12:24)
• Gorzów Wielkopolski: 11:36 - 13:07 (szczyt: 12:22)    

Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie Słońca? Nie zapomnij o tej rzeczy

Profesor Tomasz Bulik, dyrektor OA UW, przestrzega, by nigdy nie patrzeć na Słońce bez odpowiedniej ochrony oczu. Jeżeli chcemy obserwować sobotnie zaćmienie, najlepiej zaopatrzyć się w specjalne okulary z filtrem z folii mylarowej dostępne między innymi w sklepach z teleskopami. Jednak nawet wtedy nie wolno wpatrywać się w światło bez przerwy. "W żadnym wypadku nie patrzmy na Słońce przez niezabezpieczoną filtrem mylarowym lornetkę, aparat fotograficzny albo inne instrumenty optyczne" - ostrzega astronom. Grozi to uszkodzeniem, a nawet utratą wzroku.

W sobotę niektóre ośrodki i instytucje organizują specjalne pokazy i udostępniają chętnym teleskopy oraz okulary z filtrem do bezpiecznej obserwacji zaćmienia Słońca. Takie wydarzenie szykuje między innymi Obserwatorium Astronomiczne UW. Pokaz odbędzie się przed siedzibą instytucji przy Alejach Ujazdowskich 4 w Warszawie, a poprowadzą go eksperci Obserwatorium. Podobna akcja odbędzie się przed Planetarium Centrum Nauki Kopernik (ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20).

Zaćmienie Słońca to wyjątkowe zjawisko. Dlaczego? 

"Zaćmienia Słońca, które możemy obserwować z Ziemi, to zjawiska wyjątkowe w skali naszego Układu Słonecznego, a być może także wśród najbliższych nam układów planetarnych" – uważa wspomniany już profesor Tomasz Bulik i dodaje, że Słońce ma około 400 razy większą średnicę niż Księżyc, ale znajduje się też około 400 razy dalej od Ziemi niż jej satelita. "To sprawia, że oba ciała mają niemal identyczne rozmiary na ziemskim niebie. Właśnie dzięki temu możemy podziwiać efektowne zaćmienia Słońca przez Księżyc, nie tylko częściowe, lecz także całkowite i obrączkowe" - wyjaśnia astronom.

Na innych planetach Układu Słonecznego tarcza Słońca obserwowana z powierzchni globu nigdy nie bywa tak dokładnie zakryta przez tarczę księżyca danej planety. "Nie zdarza się to nawet na Saturnie, który według najnowszych badań ma aż 274 naturalne satelity" - czytamy w komunikacie Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Autorzy dokumentu przypomnieli, że Księżyc powoli - w tempie 3,78 cm rocznie - ale stale oddala się od Ziemi. Wynika to z oddziaływania pływowego pomiędzy oboma ciałami. "Ziemia spowalnia swój obrót, Księżyc zaś oddala się od niej. Za około 600 milionów lat tarcza Księżyca obserwowana z Ziemi będzie już zbyt mała, aby przesłonić całą tarczę Słońca, i mieszkańcy Ziemi nie będą już mogli podziwiać całkowitych zaćmień naszej Gwiazdy Dziennej" - tłumaczy prof. Bulik.

Źródło: CHILLIZET/PAP/facebook.com/ZGlowaWGwiazdach