To jedno z najsłynniejszych jezior w polskiej tradycji. Wiążą się z nim legendy

2 min. czytania
29.06.2026 10:35
Obserwuj nas w Google
---- ----

Polacy doskonale kojarzą Jezioro Świteź. Ten zbiornik został spopularyzowany przez Adama Mickiewicza. Świteź, chociaż obecnie znajduje się na terenie Białorusi, przez długi czas był związany z państwem polskim. Wokół jeziora krąży wiele legend i mitów. To właśnie one sprawiły, że miejsce stało się tak ważne w epoce romantycznej.

Nad spokojnym jeziorem rosną drzewa, w tle błękitne niebo z chmurami.
fot. Zenon Zyburtowicz/East News
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie jest znaczenie Jeziora Świteź w polskiej kulturze.
  • Dlaczego Adam Mickiewicz zainspirował się Jeziorem Świteź.
  • Co mówi najpopularniejsza legenda o Jeziorze Świteź.
  • Jakie siły miały ochronić miasto nad Jeziorem Świteź.
Redakcja poleca

To jezioro nie leży w Polsce, ale każdy Polak o nim słyszał

Jezioro Świteź, chociaż nie leży na terenie Polski, jest w naszym kraju bardzo dobrze znane. To miejsce, które na trwałe zapisało się w polskiej kulturze i literaturze. Świteź jest ściśle związany z historią dawnych ziem Rzeczypospolitej. Obecnie znajduje się na terenie Białorusi - około 25 km na południowy zachód od Nowogródka.

Jezioro Świteź swoją wyjątkową sławę zawdzięcza przede wszystkim  Adamowi Mickiewiczowi. Wieszcz „sportretował” zbiornik w jednej ze swoich najbardziej znanych ballad. Mickiewicz przedstawia Świteź, jako miejsce niezwykłe, tajemnicze, można nawet powiedzieć magiczne. Nie wszyscy miłośnicy literatury wiedza, że to nie Mickiewicz stworzył związane z jeziorem opowieści - on jedynie je wykorzystał. Legendy i podania o Świtezi istniały bowiem znacznie wcześniej. Przez stulecia były przekazywane przez miejscową ludność z pokolenia na pokolenie. Legendy i mity do dziś wpływają na sposób postrzegania Jeziora Świteź – zarówno przez mieszkańców tych okolic, jak i przyjezdnych. Można powiedzieć, że – również dzięki Adamowi Mickiewiczowi – stały się częścią tożsamości tego miejsca.

Redakcja poleca

To najpopularniejsza legenda związana z Jeziorem Świteź. Znał ją już Mickiewicz

Wokół Jeziora Świteź krąży kilka legend. Historie łączą się i mieszają, jednocześnie sprawiając, że miejsce staje się jeszcze bardziej tajemnicze. Według podań mieszkańcom miały okazywać się niezwykłe światła i zjawy. Niektórzy też mieli słyszeć głosy wydobywające się z głębin. W przeszłości jezioro miało także podobno „karać” osoby zakłamane lub te, które naruszały jego spokój.

Quiz: Która budowla jest wyższa? Przed tobą 10 pytań

1 / 10
Co jest wyższe?

Zdecydowanie najbardziej popularną opowieścią jest jednak ta, do której nawiązał Adam Mickiewicz w swojej balladzie. Legenda głosi, że dawno temu nad jeziorem miało znajdować się bogate miasto. Gdy gród został napadnięty, mieszkańcy mieli poprosić o pomoc siły wyższe. Zależało im przede wszystkim na tym, by miasto nie zostało zdobyte i splądrowane. Ich modlitwy miały został wysłuchane, ale w dosyć przewrotny sposób. Miejscowość miała zostać pochłonięta przez wodę. Legenda głosi, że mieszkańcy zostali przemienieni w kwiaty rosnące nad brzegiem jeziora. W ten sposób gród miał uniknąć hańby.

Głaz w parku z napisem \
Fot. Lech KROLIKOWSKI/East News
Lech KROLIKOWSKI/East News

Źródło: ChilliZET/Wikipedia/Onet

Redakcja poleca