Skąd wzięło się "miasto światła"? Zaskakująca historia Paryża, która zmieniła Europę

Paryż nazywany jest "stolicą mody", "miastem miłości" i… "miastem światła" (La Ville Lumière). Choć dzisiaj, gdy słyszymy tę ostatnią nazwę, myślimy o migoczącej nocą Wieży Eiffla czy oświetlonych bulwarach, określenie to ma dużo głębsze korzenie. Jego znaczenie jest podwójne: dotyczy zarówno rewolucyjnego systemu oświetlenia ulic, jak i symbolicznego światła wiedzy, które rozbłysło tu w czasach Oświecenia.

Skąd wzięło się określenie "miasto światła"?

Określenie "miasto światła" pojawiło się już w XVII wieku, na długo przed wprowadzeniem elektryczności. Paryż był jednym z pierwszych europejskich miast, które wprowadziło system publicznego oświetlenia ulic – krok, który znacząco poprawił bezpieczeństwo mieszkańców. Wcześniej bowiem miasto tonęło w mroku, a nocne ulice były tak niebezpieczne, że – jak pisał poeta Nicolas Boileau – nawet "najbardziej ponury las jest bezpieczniejszy niż Paryż po zmroku".

Najważniejsze etapy rozświetlania Paryża

• XV–XVI wiek – pierwsze próby. W 1465 roku wydano pierwsze rozporządzenie nakazujące montaż latarni z prostymi świecami. W 1558 roku nałożono obowiązek umieszczania oświetlonych falotów na każdym rogu ulicy – miały płonąć od 22:00 do 4:00 rano.
• XVII wiek – rewolucja za panowania Ludwika XIV. W 1665 roku król powierzył reorganizację miasta Nicolasowi de la Reynie, szefowi policji. Wprowadzono wtedy rozległy system latarnianego oświetlenia ulicznego, a mieszkańcy musieli dodatkowo oświetlać okna. Pod koniec XVII wieku w Paryżu działało już ponad 2700 lamp.
• XVIII–XIX wiek – modernizacja i rozwój techniki. W XVIII wieku pojawiły się lampy rewerberowe, a w XIX wieku – gazowe. Około 1860 roku w mieście działało już 56 000 latarni, co ostatecznie umocniło przydomek "La Ville Lumière", czyli "miasto światła".

Redakcja poleca

Paryż, czyli miasto zakochanych. Co koniecznie zwiedzić w stolicy Francji?

To polskie miasto nazywają "Paryżem Północy". Zobacz je z góry, zrozumiesz dlaczego

"Miasto światła" jako symbol Oświecenia (Paryż centrum europejskiej myśli)

Drugie, metaforyczne znaczenie nazwy odnosi się do epoki Oświecenia. W XVII i XVIII wieku to właśnie Paryż stał się centrum europejskiej kultury, nauki i filozofii.

"Światło" w tym kontekście oznaczało światło rozumu, wiedzy i postępu, przeciwstawione "ciemności" niewiedzy i dogmatyzmu. Myśliciele, tacy jak Voltaire, czy Diderot, dążyli do szerzenia edukacji i racjonalizmu, a francuski stał się "językiem uniwersalnym" Europy.

W ten sposób techniczne światło latarni połączyło się z intelektualnym światłem Oświecenia i razem wpłynęło na słynny przydomek miasta.

Redakcja poleca

Quiz. Co wiesz o Paryżu? Na 6. pytanie odpowiedzą tylko eksperci

Zapytałyśmy AI o niebanalne miejsca na zaręczyny w Europie. Oto odpowiedź

Paryż jako "miasto światła" w czasach nowoczesnych

Na przełomie XIX i XX wieku Paryż wykorzystał swoją nazwę również jako element promocji. Podczas Wystawy Powszechnej w 1900 roku stolica rozbłysła intensywnym blaskiem, zadziwiając odwiedzających i podkreślając swoje pionierskie tradycje.
Choć inne metropolie (np. Nowy Jork) również wprowadziły elektryczne oświetlenie, to Paryż jako pierwszy rozwinął nowoczesny system, który stał się wzorem dla świata.

Dziś, spacerując wzdłuż Sekwany o zmierzchu, widzimy kontynuację tej wielowiekowej tradycji. Paryż pozostaje "miastem światła" nie tylko z powodu pięknych iluminacji, lecz także jako symbol:

• postępu technologicznego,
• intelektualnej rewolucji,
• kultury, sztuki i nauki, które ukształtowały współczesną Europę.

Źródło: CHILLIZET