Gdynia była miastem-marzeniem. Dziś jej modernistyczne centrum walczy o wpis na listę UNESCO

Gdynia jest jednym z najmłodszych miast w Polsce. Tak naprawdę, w znanej nam dziś formie, powstała dopiero po I wojnie światowej, gdy Polska odzyskała niepodległość. Gdynia przez wieki funkcjonowała jako mała przybrzeżna wieś. Jej walory lokalizacyjne doceniono późno, bo dopiero na początku XX wieku. Wtedy w sezonie letnim do Gdyni zaczęli ściągać turyści, wśród których obecny był m.in. Stefan Żeromski. 

Gdynia była marzeniem, które otworzyło Polsce okno na świat

Mała Gdynia przeistoczyła się w miasto dzięki decyzji o budowie portu morskiego. Był on kluczowym elementem miasta, marzeniem, które stało się oknem na świat odrodzonego po zaborach państwa. W 1926 roku Gdynia uzyskała prawa miejskie, stając się najnowocześniejszym ośrodkiem portowym w Polsce.

Miasto budowano modernistycznie. Jego budynki charakteryzowała szlachetna prostota, a zarazem funkcjonalizm i innowacyjne rozwiązania konstrukcyjne. Architektura ta była równie piękna, jak funkcjonalna, a styl modernistyczny wykorzystywano zarówno w budownictwie mieszkalnym, jak i użyteczności publicznej. Śródmieście Gdyni stało się ewenementem europejskim. Budynki projektowali tam najlepsi architekci z całej Polski m.in. Tadeusz Wenda, Zbigniew Kupiec czy Tadeusz Kossak.

Gdyńskie zabudowania modernistyczne do dziś zachwycają przechodniów. Włodarze miasta od lat starają się, aby trafiły one na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Proces aplikacyjny trwa, a - jak informowano 24 listopada 2025 roku - obecnie znajduje się już na ostatnim etapie wnioskowania. Komisja dopracowuje wniosek, który wkrótce ponownie trafi pod ocenę międzynarodowego grona specjalistów. Czas na jego uzupełnienie minie w lutym 2026 roku. O tym, czy ostatecznie zostanie on rozpatrzony pozytywnie, zadecydują m.in. reprezentanci ICOMOS-u (ang. International Council on Monuments and Sites), czyli Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków.

Gdyński modernizm to fenomenalne połączenie stylów i odmian modernizmu. Obecne są w nim m.in. styl okrętowy, rustykalny czy międzynarodowy. 

Źródło: CHILLIZET / Portal Miasta Gdynia