Te książki najczęściej usuwa się z bibliotek i szkół w USA. Przygotowano ranking

2 min. czytania
30.07.2025 10:56
Obserwuj nas w Google
---- ----

W USA odnotowuje się wzmożony ruch zakazywania książek. Literatura znika z bibliotek szkolnych i spisów lektur w różnych stanach. Usuwanie pozycji ma podobno koncentrować się na ograniczaniu „materiałów wrażliwych” i „niebezpiecznych” wpływów na dzieci. Jak jest naprawdę?

Zakazane książki
fot. Standret/Shutterstock
--1-- ----

Stworzono ranking zakazanych książek. Zawierają „materiały wrażliwe”?

W ostatnich latach amerykańskie organizacje promujące czytelnictwo oraz ruchy skoncentrowane na przestrzeganiu wolności słowa odnotowały wzmożone usuwanie książek ze szkolnych bibliotek w różnych stanach. Najwyższe wyniki ustanawiają regiony konserwatywne i stany rządzone przez przedstawicieli Partii Republikańskiej. Wśród argumentów stojących za usuwaniem literatury ze szkół pojawiają się sugestie dotyczące ograniczania rzekomych „niebezpiecznych” wpływów i „materiałów wrażliwych”. W praktyce „materiały wrażliwe” dotyczą wielu obecnych w społeczeństwie tematów, np. dyskryminacji płciowej czy rasowej. W Utah, jednym z przodujących w kwestiach limitowanego dostępu do książek stanów, z różnych szkół zniknęła m.in. słynna pozycja „Najbardziej niebieskie oko” laureatki Nagrody Nobla Toni Morrison.

W sieci pojawił się ranking stworzony przez PEN America - znaną organizację non-profit, zajmującą się podnoszeniem świadomości na temat ochrony wolności słowa w Stanach Zjednoczonych poprzez promowanie literatury i zaangażowanie w praw człowieka. Wiadomo, które książki były najczęściej „banowane” w USA w latach 2023-2024. Na ranking dokumentujący 2025 r. trzeba jeszcze poczekać.

Zobacz także

Te książki najczęściej usuwano z amerykańskich bibliotek - lista

Z rankingu PEN America wynika, że w latach 2023-2024 z bibliotek i szkół w całym kraju wycofywano najczęściej następujące książki:

  1. Jodi Picoult, „Dziewiętnaście minut”, 98 wycofań – motywy przemocy rówieśniczej i nękania, strzelaniny w szkole będącej konsekwencją traumy prześladowanego nastolatka, odpowiedzialności i relacji międzyludzkich;
  2. John Green, „Szukając Alaski”, 97 wycofań – motywy dojrzewania, pierwszej miłości, fascynacji i wejścia w dorosły świat (wzmianki o seksie czy używkach);
  3. Stephena Chbosky, „Charlie” („The Perks of Being a Wallflower” ), 85 wycofań – motywy dojrzewania, tożsamości seksualnej, żałoby, samobójstwa, śmierci członka rodziny, pierwszej miłości, przemocy seksualnej i aborcji;
  4. Patricia McCormick, „Sold” („Sprzedana” – niedostępne polskie tłumaczenie), 85 wycofań – motywy sutenerstwa, handlu ludźmi, przymusowej prostytucji, przemocy fizycznej i seksualnej;
  5. Jay Asher, „Trzynaście powodów”, 76 wycofań – motywy samobójstwa, przemocy seksualnej i rówieśniczej, nękania, zdrowia psychicznego;
  6. Ellen Hopkins, „Crank”, 76 wycofań – motywy nałogu, narkotyków, samobójstwa, dojrzewania, przemocy seksualnej, przestępstwa, trudnej relacji nastolatka z rodzicem;
  7. Ellen Hopkins, „Identical” („Identyczne” – niedostępne polskie tłumaczenie), 74 wycofania – motywy przemocy seksualnej, dysfunkcyjnej rodziny, zaburzeń odżywiania, okaleczania się, zdrowia psychicznego;
  8. Khaled Hosseini, „Chłopiec z latawcem”, 73 wycofania – motywy przemocy rówieśniczej, zdrady przyjaciela, różnic klasowych, winy i odkupienia, losu ludzkiego naznaczonego dziejami historycznymi;
  9. Margaret Atwood, „Opowieść podręcznej”, 67 wycofań – motywy opresji, kontroli ciał kobiet, religii, ucisku systemowego, roli płci w społeczeństwie, seksizmu, totalitaryzmu;
  10. Sara Gruen, „Woda dla słoni”, 66 wycofań – motywy zakazanej miłości, przemocy fizycznej, przemocy wobec zwierząt, mobbingu;
  11. Ellen Hopkins, „Tricks” („Sztuczki”, a jednocześnie slangowo „Klienci prostytutek” – niedostępne polskie tłumaczenie), 66 wycofań – motywy dorastania, buntu, dysfunkcyjnych relacji rodzinnych, tożsamości seksualnej, prostytucji.
Redakcja poleca

Źródło: CHILLIZET/pen.org