Oto Młodzieżowe Słowo Roku 2025. Ma dwa skrajne znaczenia
Wszystko jasne. Młodzieżowym Słowem Roku 2025 został wyraz "szponcić". Czym jest i co tak naprawdę oznacza?
- Jakie słowo zdobyło tytuł Młodzieżowego Słowa Roku 2025.
- Co oznacza słowo 'szponcić' w różnych kontekstach.
- Jakie kryteria musi spełniać wyraz, by zostać Młodzieżowym Słowem Roku.
- Które inne wyrazy były finalistami plebiscytu w 2025 roku.
Poznaliśmy Młodzieżowe Słowo Roku 2025! Decyzją jury w składzie prof. dr hab. Anna Wileczek (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, przewodnicząca), prof. dr hab. Marek Łaziński (Uniwersytet Warszawski), prof. dr hab. Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński) oraz Bartek Chaciński, zastępca redaktora naczelnego „Polityki”; zwycięzcą tegorocznej edycji plebiscytu zostało "szponcić".
Szponcić, czyli słowo używane albo z dezaprobatą: robić coś niewłaściwego, złego, szkodliwego, igrać z czymś, wygłupiać się, cwaniaczyć, albo z podziwem: robić coś ciekawego, szalonego, organizować coś, flirtować. Występowało niegdyś w gwarach miejskich i języku przestępczym ze znaczeniem ‘kombinować, intrygować, powodować nieporozumienia’. Rzeczownik szpont odnosi się w zależności od kontekstu do m.in. ‘zamieszania, wydarzenia, błędu lub triku’.
Młodzieżowe Słowo Roku 2025
Młodzieżowe Słowo Roku to plebiscyt młody, ale niezwykle angażujący. Jego początki sięgają roku 2016, gdy Wydawnictwo Naukowe PWN, we współpracy z projektem "Słowa klucze", postanowiło zwrócić się do młodzieży i wyróżnić sposób, w jaki ewoluuje jej język. Zwycięzcą pierwszej edycji plebiscytu został "sztos", czyli ekspresywne wyrażenie podkreślające, że to, o czym wyrażamy opinię, jest bardzo dobre lub wspaniałe.
Kapituła co roku wyróżnia 4 wyrazy, które zgłaszane są do plebiscytu na drodze otwartego naboru. Wyróżniane są trzy pierwsze miejsca oraz nagroda jury. Młodzieżowym Słowem Roku nie może zostać jednak wyraz uznany przez jury za wulgarny, obraźliwy, niezgodny z prawem, nawołujący do przemocy oraz ten, który został już wyróżniony w poprzednich edycjach konkursu. Może stać się nim natomiast propozycja nie tylko najpopularniejsza, ale ta, uznana za najbardziej kreatywną i poprawną językowo.
W 2025 roku do finału Młodzieżowego Słowa Roku przeszło 15 wyrazów:
- 6 7
- brainrot
- bro
- fr
- freaky
- GOAT
- klasa
- lowkey
- OKPA
- skibidi
- slay
- szacun
- szponcić / szpont
- tuff
- twin
Zdaniem jury pokazywały one, że młodzieżowy język to "nieustanna gra znaczeń i emocji". Do plebiscytu zgłaszane były zarówno wiralowe zwroty z mediów społecznościowych (jak skibidi), jak i wyrazy z dłużą tradycją (np. szponcić). "Dla młodych liczy się ekspresja, humor i wspólnota – nawet wtedy, gdy znaczenie słowa schodzi na dalszy plan" - pisało wydawnictwo PWN.
Źródło: CHILLIZET / PWN / Obserwatorium Językowe UW
