Jest mistrzynią książek dla dzieci i młodzieży. Jej brat był gigantem polskiej literatury

2 min. czytania
Aktualizacja 06.12.2025
05.12.2025 13:37
Zareaguj Reakcja
---- ----

Twórczość Małgorzaty Musierowicz to kanon polskiej literatury młodzieżowej. Autorka kultowej "Jeżycjady" była jedną z najważniejszych pisarek, która z taką czułością, humorem i wnikliwością portretowała problemy, dorastanie i wrażliwość młodych inteligentów. Zaangażowanie literackie poniekąd twórczo łączyło ją z dorobkiem jej młodszego brata - wybitnego poznańskiego poety, Stanisława Barańczaka. Tworzyli oni na dwóch przeciwległych biegunach. Łączyła ich jednak miłość do literatury i opisywania życia. 

Małgorzata Musierowicz
fot. Jakub Walasek/REPORTER
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie znaczenie ma cykl 'Jeżycjada' w twórczości Musierowicz.
  • Dlaczego Małgorzata Musierowicz jest porównywana do Stanisława Barańczaka.
  • Jakie cechy charakteryzują bohaterów dzieł Musierowicz.
  • Co charakteryzuje twórczość Stanisława Barańczaka.

Małgorzata Musierowicz jest jedną z najważniejszych, o ile nie najważniejszą, polską autorką książek dla dzieci i młodzieży. Spod jej pióra wyszła "Jeżycjada", którą pisarka zapoczątkowała powieścią "Szósta klepka" z 1977 roku. Cykl książek Musierowicz obejmuje 22 tomy - plus zerowy ("Małomówny i rodzina"), którego formalnie nie wlicza się do serii, lecz traktuje się jako jej zapowiedź.

Małgorzata Musierowicz stworzyła dziecięcą klasykę PRL-u

Twórczość Musierowicz od samego początku skupiona była na dziecku - jego problemach, ale i inteligencji czy przeżyciach. Autorka jest baczną obserwatorką świata młodych. Nie odbiera im prawa do przeżywania i wyrażania emocji. Dzieci w jej powieściach nie są postaciami drugiej kategorii. To indywidualiści, ale nie outsiderzy. Mają dobre relacje z rodziną, szerokie zainteresowania i horyzonty intelektualne. Książki pisarki są uniwersalne, a jednocześnie opisujące życie czule - niemalże antydepresyjnie.

Tworzenie literatury dziecięcej nie jest łatwe. Autor musi mieć świadomość tego, że jego tekst nie zostanie odebrany wyłącznie rozrywkowo, a będzie on elementem tworzenia się moralności i charakteru młodego czytelnika. Na Musierowicz spoczywała duża odpowiedzialność, w której pomagała jej zdolność opisywania najbardziej zawiłych kwestii kilkoma celnymi słowami. Ta cecha twórczo łączy ją ze Stanisławem Barańczakiem, wybitnym poetą i eseistą, poznańskim bardem i krytykiem; a prywatnie młodszym bratem pisarki.

Tak, Małgorzata Musierowicz i Stanisław Barańczak byli rodzeństwem, a dzieliła ich tylko roczna różnica wieku. Wychowywali się w Poznaniu, w rodzinie lekarzy i działaczy społecznych. Oboje lubili literaturę, ale Musierowicz - jak sama mówiła - pisarką została z przypadku. Barańczak zaś zamiłowanie do książek rozwiał na studiach filologicznych, które skończył na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Stanisław Barańczak - gigant literatury z Poznania 

Twórczość Stanisława Barańczaka to przede wszystkim teksty politycznie i społecznie zaangażowane. Jego poezja silnie osadzona była w realiach PRL-u i stanowiła formę sprzeciwu wobec ówczesnego porządku. Podejmował problematykę moralną.

Często zastanawiał się nad rolą języka w tworzeniu zakłamanego obrazu rzeczywistości. Był poetą-lingwistą obnażającym pustkę poniektórych struktur językowych i propagandowych. Kierował się krytycyzmem, nieufnością i demaskatorstwem. Władze PRL-u uważały jego twórczość za zagrożenie. W latach 80. Barańczak wyemigrował z Polski do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował na uniwersytecie. Zmarł 26 grudnia 2014. Został pochowany 3 stycznia 2015 na cmentarzu Mount Auburn w Cambridge (Massachusetts, USA).

Nie przegap

Źródło: CHILLIZET / Culture.pl /