Przeanalizowałam 24 Konkursy Eurowizji. Wiem, kto najczęściej wygrywa
Konkurs Piosenki Eurowizji od lat budzi ogromne emocje. Artyści, którzy każdego roku stają na estradzie, mogą być wybierani w ramach narodowych preselekcji lub wskazywani przez nadawcę. Który z tych sposobów przynosi lepsze rezultaty? Przeanalizowałam podium każdej odsłony konkursu w XXI w. Wyniki są zaskakujące.
- Jaki schemat utrzymywał na podium Konkursu Piosenki Eurowizji bez przerwy w latach 2021-2025.
- Która z metod realizowanych przez krajowych nadawców ma większą skuteczność w drodze po zwycięstwo.
- Czy w XXI w. zdarzyła się sytuacja, w której artyści na podium byli wybrani tylko jedną metodą.
Eurowizja: preselekcje czy wybór wewnętrzny? Polska nie ma jednego formatu
Wielu nadawców wybiera swojego reprezentanta na Konkurs Piosenki Eurowizji w ramach organizowanego co roku krajowego festiwalu, pełniącego przy okazji funkcję narodowych preselekcji. Taki sposób od lat praktykują m.in. Dania (Dansk Melodi Grand Prix), Szwecja (Melodifestivalen), Łotwa (Supernova), Ukraina (Vidbir), Finlandia (UMK - Uuden Musiikin Kilpailu), Norwegia (Melodi Grand Prix) i Włochy (traktujące jednak Eurowizję jako zaledwie dodatek do legendarnego San Remo). Są też nadawcy preferujący wybór wewnętrzny. Telewizja decyduje samodzielnie np. w Wielkiej Brytanii, Austrii, Szwajcarii czy Francji. Polska pozostaje natomiast w grupie, która nie realizuje stałego formatu. W 2025 i 2026 r. reprezentantki wskazali tylko widzowie. Wcześniej pojawiały się również preselekcje uwzględniające dodatkowo głosy jurorów oraz wybory wewnętrzne.
Która z metod ma statystycznie większą skuteczność? Postanowiłam przeanalizować wszystkie stopnie podiów 24. konkursowych edycji z XXI w., a także sprawdzić, ilu zwycięzców od 2001 r. zostało wyłonionych preselekcyjnie, a ilu nominowanych odgórnie.
Ten wariant działa najlepiej. Nie tylko wybór widzów
Wśród 24 „trójek”, które triumfowały podczas Eurowizji w latach 2001-2025 (poza 2020 r., gdy konkurs odwołano w związku z pandemią koronawirusa), znalazły się 42 przypadki artystów wyłonionych w preselekcjach oraz 30 solistów lub formacji wybranych wewnętrznie przez konkretnych krajowych nadawców.
Wśród nazwisk „preselekcyjnych” pojawił się dość wyjątkowy przypadek. Grupa Kalush Orchestra, która wygrała Eurowizję w 2022 r., wcale nie zajęła pierwszego miejsca w festiwalu Vidbir. Zespół uplasował się na drugiej pozycji, tuż za zwyciężczynią Aliną Pash. Piosenkarka wycofała się jednak z udziału, gdy pod jej adresem pojawiły się oskarżenia o nielegalny wjazd na Krym z terytorium Federacji Rosyjskiej. W rezultacie to członkowie Kalush Orchestra pojechali na Eurowizję, po czym zdobyli Kryształowy Mikrofon.
Quiz: To naprawdę działo się na Eurowizji. Pamiętasz najdziwniejsze występy?
Wśród podiów wszystkich odsłon konkursu w XXI w. najpopularniejszy okazał się schemat dwóch artystów wyłonionych w preselekcjach i jednej osoby wskazanej przez nadawcę. Taki model miał miejsce aż 13 razy, tj. w latach:
- 2005,
- 2007,
- 2008,
- 2010,
- 2011,
- 2012,
- 2015,
- 2017,
- 2021,
- 2022,
- 2023,
- 2024,
- 2025.
W ramach analizy w oczy rzuca się też zaskakujący fakt: współcześnie opisana konfiguracja powtarza się od 2021 r. Co więcej, w latach 2024-2025 osoby „namaszczone” przez nadawców wygrały cały konkurs (Nemo ze Szwajcarii i JJ z Austrii). Wcześniej w ramach takiego modelu zwyciężczynią z nadania telewizji w XXI w. przez długi czas była tylko Helena Paparizou (Grecja 2005).
Sytuacje, w których reprezentanci wskazani wewnętrznie zajmowali aż dwa z trzech miejsc, zdarzyły się 7 razy, zatem o połowę mniej. Było tak w latach:
- 2004,
- 2006,
- 2009,
- 2014,
- 2016,
- 2018,
- 2019.
W tych przypadkach tylko trzech artystów wybranych wewnętrznie zostało zwycięzcami konkursu. Byli to: Ruslana (Ukraina 2004), Conchita Wurst (Austria 2014) i Duncan Laurence (Holandia 2019).
Podium składające się wyłącznie z muzyków wyłonionych jedną metodą to najrzadsza sytuacja. „Trójki”, które reprezentowały barwy swoich krajów w wyniku wygranych preselekcji, pojawiły się w 2001, 2002 i 2013 r. Wykonawcy, którzy przyjęli propozycje nadawców, triumfowali natomiast tylko w 2003 r.
Kto najczęściej wygrywa Eurowizję?
Jaka metoda okazała się bardziej skuteczna w przypadku konkretnych stopni podium? Wśród zwycięzców Eurowizji w XXI w. większość stanowią artyści wyłonieni w krajowych preselekcjach. Wygrywali konkurs aż 17 na 24 razy.
Drugie i trzecie miejsca uzyskały zdumiewająco zbliżone rezultaty. Konkursowe srebro w latach 2001-2025 zdobyło 12 reprezentantów z preselekcji i 12 artystów wskazanych przez nadawców, a brąz - 13 nazwisk preselekcyjnych i 11 nominowanych przez krajowe telewizje publiczne.
Polska bierze udział w Konkursie Piosenki Eurowizji od 1994 r. W XXI w. najwyższe miejsca zajęli Ich Troje (2003 r., siódma pozycja) i Michał Szpak (2016 r., ósma pozycja). Zarówno grupa, jak i solista zostali wybrani w krajowych preselekcjach.
Źródło: CHILLIZET/eurovision.com
