Wielu rodziców i psychologów krytykuje tę bajkę. Dzieci ją uwielbiają

• Seria książek "Koszmarny Karolek" jest popularna wśród dzieci w wieku 6-10 lat. 
• Psychologowie dostrzegają potencjał książki jako narzędzia do rozmów o emocjach i właściwych wzorcach, ale istnieją też obawy, że może promować negatywne zachowania.
• Jak czytać "Koszmarnego Karolka"? Pamiętaj o dwóch rzeczach. 

“Koszmarny Karolek” zagościł w moim domu przypadkowo – wypożyczyłyśmy z córką jedną książkę z biblioteki i w ten sposób zaczęłyśmy przygodę z całą serią. Potem natknęłam się na recenzję, której autorka ostrzega przed książką, nazywając ją “pozbawioną sensu”, “głupią”. Być może nie jest to lektura opowiadająca o poważnych sprawach, ale ma inne zalety. Pytanie, czego oczekujemy od wspólnego czasu z dzieckiem, i czy wszystko, co z nim robimy, musi mieć wartość wychowawczą? “Koszmarny Karolek” to seria bardzo popularna wśród młodszych czytelników (najczęściej w wieku 6–10 lat). Karolek bywa niegrzeczny, nie słucha dorosłych i często kombinuje – nie wszystkim rodzicom podoba się taki wzór, ale patrząc przewrotnie, dzięki bajce możemy podejść do pewnych sytuacji i emocji z dystansem. Karolek często kłóci się ze swoim młodszym bratem, Doskonałym Damiankiem – który jest jego całkowitym przeciwieństwem: grzeczny, uczynny i lubiany przez dorosłych. To postać nieco przerysowana, bo spotkanie takiego dziecka w realnym świecie graniczy z cudem (i dobrze).

Wielu psychologów widzi w książce potencjał pedagogiczny. Podkreślają, że stanowi ona punkt wyjścia do rozmów z dziećmi o emocjach, konsekwencjach i właściwych wzorcach zachowania. Inni wyrażają obawy, że brak refleksji nad postępowaniem bohatera może utrwalać złe nawyki lub prowokować naśladowanie niepożądanych zachowań. Karolek dość często podejmuje moralnie wątpliwe decyzje: oszukuje, psoci, drażni bliskich ludzi, nie liczy się z uczuciami przyjaciół. 

Zanim przeczytasz “Koszmarnego Karolka”, zwróć uwagę na dwie rzeczy

“Koszmarny Karolek” to książka, którą lubię z kilku względów:

• krótkie rozdziały – każdy zawiera maksymalnie 15 stron. To idealna długość dla zmęczonego po całym dniu dziecka (i rodzica). Pamiętajmy, że dziecko po całym dniu nauki i często również dodatkowych zajęciach, nie musi mieć siły na ambitne tematy. Dorośli mają podobnie.
• zabawne sytuacje – czasami mamy ochotę po prostu się pośmiać i nie ma w tym nic złego.
• pozytywne przesłanie –  bajka pokazuje, że z każdej sytuacji można znaleźć wyjście. 

Popularna seria może być odpowiednia dla dzieci, które potrafią odróżnić fikcję od rzeczywistości i rozumieją, że zachowanie Karolka nie jest wzorem do naśladowania. Minimalny wiek dziecka to 6 lat. Druga sprawa to towarzystwo dorosłego podczas czytania lektury czy oglądania bajki “Koszmarny Karolek”. Nie ma nic złego w pokazywaniu dziecku różnych zachowań (również tych złych), o ile wytłumaczymy maluchowi, dlaczego nie powinien ich naśladować.

I jeszcze jedno… “Koszmarny Karolek” to książka, z której mogą czerpać również rodzice. Chodzi o ciągłe porównania dzieci, dokonywane przez książkowych rodziców. “Koszmarny Karolek” cały czas zestawiany jest z “Doskonałym Damiankiem”. Jego młodszy braciszek to niedościgniony wzór, z czym bohaterowie książki wcale się nie kryją. Ciągłe pochwały skierowane do Damianka i oskarżenia pod adresem Karolka to dobra lekcja dla dorosłych. I nie chodzi tylko o nasze podejście do dzieci, ale i innych ludzi, których często szufladkujemy, zanim tak naprawdę ich poznamy.

Na co uważać? Badanie przeprowadzone przez E.D. Kadizade w 2019 roku analizuje elementy przemocy i strachu w wybranych książkach z serii “Koszmarny Karolek”. Wyniki wskazują na obecność zarówno przemocy fizycznej (np. atakowanie, popychanie), jak i emocjonalnej (np. krzyki, używanie złych słów), a także elementów strachu. Dlatego książka przeznaczona jest dla starszych dzieci, którym dodatkowo powinniśmy objaśnić fabułę.

Źródło: CHILLIZET/dzieckoczlowiek.pl/ WP Parenting/ Kadizade, E. D., & Sakar, C. (2019). Violence and fear In Francesca Simon's Series of Horrid Henry. Educational Research and Reviews, 14(1), 25-32.