Geniusz, o którym mało kto dziś pamięta. Nazywano go „polskim Edisonem”
Jan Szczepanik był konstruktorem. Jego wynalazki w XIX i XX wieku były tak innowacyjne, że wzbudzały zainteresowanie nie tylko w Polsce, ale także w Europie. Mimo ogromnej pasji tworzenia i potężnej wiedzy, nie zdobył uznania na świecie. Dlaczego?
- Kim był Jan Szczepanik i jakie miał wykształcenie.
- Jakie wynalazki stworzył Jan Szczepanik.
- Dlaczego Jan Szczepanik nie zdobył międzynarodowej sławy.
- Jak jego wynalazki wpłynęły na przemysł wojskowy i ochronny.
Kim by Jan Szczepanik? Niezwykle zdolny samouk
Osoby, których dokonania wpływają pozytywnie na kształt nauki, rozwój technologii i komfort codziennego życia zazwyczaj zdobywają sławę i uznanie. Tymczasem o Janie Szczepaniku dziś niewiele osób pamięta. Był to wynalazca i konstruktor – często nazywany „polskim Edisonem” lub „ Leonardem da Vinci z Galicji”. Urodził się w 1872 roku w Strzyżowie. Uczęszczał do lokalnej szkoły podstawowej, ale nie studiował na uniwersytecie ani politechnice. Mimo to stworzył wiele użytecznych urządzeń.
Jan Szczepanik był samoukiem – chociaż dziś wydaje się to nietypowe, w XIX wieku niewiele osób mogło pozwolić sobie na trwającą długo, formalną edukację. Polak miał jednak mnóstwo zapału. Był utalentowany i ciekawy świata. Dużo czytał, interesował się chemią, fizyką i mechaniką. Lubił także eksperymentować. Swoje pomysły często prezentował w czasie publicznych pokazów ulicznych. Te nierzadko przyciągały uwagę osób związanych ze światem nauki: przemysłowców, inżynierów i naukowców. W ten sposób Szczepanik został zauważony przez środowisko.
Co wynalazł Jan Szczepanik? Jego osiągnięcia są imponujące
Szczepaniak związany był z różnymi dziedzinami. Interesowały go: tkaniny, fotografia i film. Był jednym z pionierów tkanin ogniotrwałych. Zauważył, że naturalne materiały mogą być dużym zagrożeniem w kontakcie z ogniem. Zaczął, więc sprawdzać różne mieszanki chemiczne i opracowywać nowe procesy tkania. Wszystko po to, by uczynić konkretne materiały bardziej odpornymi na ogień, a tym samym zwiększyć bezpieczeństwo osób pracujących w przemyśle wojskowym i ochronnym.
To jednak dopiero początek. Jan Szczepanik opracował także mechaniczne, a więc szybkie i wygodne, sposoby wytwarzania wzorzystych tkanin. Był autorem wczesnych, podstawowych urządzeń służących do przesyłania obrazu – dziś te wynalazki można nazwać prototypami telewizji czy też kina. Eksperymentował z transmisją i był „o krok” od stworzenia systemu, który umożliwiałby nagrywanie. Chociaż tego ostatecznie nie udało mu się dokonać, wynalazł urządzenia służące do reprodukcji fotografii.
Quiz: Kto wymyślił te najsłynniejsze wynalazki? 9/11 pkt to minimum
Jan Szczepanik: Dlaczego nie zdobył międzynarodowej sławy?
Mimo dużych umiejętności i uznania, które zdobył w kręgu światowych naukowców, Jan Szczepanik nigdy nie został naprawdę sławny. Dlaczego? W przeciwieństwie do Edisona czy Westinghouse’a nie założył firmy, która pozwoliłaby mu się wybić – zostać cenionym i bogatym przedsiębiorcom. Większość jego patentów była sprzedawana lub licencjonowana, a to sprawiało, że o jego postaci niewiele mówiono. Ponadto Szczepanik zmarł w wieku 54 lat, a więc zanim radio, telewizja i filmy stały się popularne i cenione. Można zatem powiedzieć, że jego pomysły wyprzedzały epokę, w której przyszło mu żyć.
Źródło: ChilliZET/Wikipedia/Wynalazki i odkrycia/IPN
