Do 2014 roku objęty był ścisłą ochroną w Polsce. Dziś "kozia broda" zachwyca smakiem
Siedzuń sosnowy, znany też jako szmaciak lub kozia broda, to jeden z najbardziej niezwykłych grzybów w polskich lasach. Choć dawniej był objęty ścisłą ochroną, dziś można go legalnie zbierać i cieszyć się jego wyjątkowym smakiem.
- Siedzuń sosnowy zachwyca unikalnym kształtem przypominającym koralowca.
- Siedzuń sosnowy rośnie w lasach iglastych.
- Kozia broda jest jadalna i ma wyjątkowy orzechowo-grzybowy smak.
Siedzuń sosnowy – gdzie i kiedy rośnie?
Siedzuń sosnowy (Sparassis crispa), przez wielu nazywany również szmaciakiem lub kozią brodą, to grzyb wyjątkowy. Przede wszystkim na uwagę zasługuje jego kształt. Owocnik jest duży (około 10-30 cm szerokości i 10-15 cm wysokości), kulisty, ma rozgałęzioną strukturę z mocno pofalowanymi płatkami i jasnożółty kolor. Przypomina nieco kalafior lub koralowca.
Gdzie i kiedy można go spotkać? Siedzuń sosnowy występuje na półkuli północnej – w Ameryce Północnej, północnej części Afryki, północnej i zachodniej Azji oraz Europie. Można go spotkać niemal na całym obszarze Polski, ale uznawany jest u nas za gatunek rzadki. Znajdziemy go głównie między innymi na Pomorzu, Mazowszu, Ziemi Lubuskiej oraz w Wielkopolsce. Z kolei trudnodostępny jest w północno-wschodniej i wschodniej części naszego kraju oraz na terenach górzystych.
Kozia broda to grzyb pasożytujący na drzewach, który pojawia się w środowisku swojego żywiciela. Najczęściej spotyka się go w borach sosnowych i świerkowych, rzadziej w lasach mieszanych czy dębowych z domieszką sosny. Preferuje gleby suche, piaszczyste, bielicowe lub brunatne, o odczynie kwaśnym bądź obojętnym, a tylko sporadycznie rośnie na podłożu wapiennym. Jego głównymi drzewami-żywicielami są sosna i świerk, choć czasami zasiedla też inne drzewa iglaste, takie jak daglezja czy modrzew. Szmaciak rośnie od lipca do października.
Dawniej objęty był ochroną w Polsce. Dziś "kozia broda" zachwyca smakiem
W latach 1990-2014 siedzuń sosnowy był gatunkiem ściśle chronionym. Obecnie znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski ze statusem R (potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych). Mimo to można go legalnie zbierać w lesie.
Siedzuń sosnowy jest gatunkiem jadalnym. Ma orzechowo-grzybowy smak. Najczęściej trafia na patelnię – po oczyszczeniu i osuszeniu wystarczy podsmażyć go na maśle i dodać do jajecznicy, by nadać jej wyjątkowy aromat. Chętnie przygotowuje się go także w formie marynat, poddaje duszeniu albo suszy i mieli na proszek, który świetnie sprawdza się jako aromatyczna przyprawa do zup czy gulaszy.
Źródło: CHILLIZET/przyrodniczo.pl
