Kleszcza możesz usunąć samodzielnie. Lekarz tłumaczy, jak zrobić to prawidłowo

• Sezon na kleszcze trwa w najlepsze. Najczęściej można je spotkać w ściółce leśnej i w miejscach porośniętych trawą
• Dowiedz się, jak skutecznie usunąć kleszcza
• "Jak najszybsze usunięcie skraca czas przekazywania do naszego organizmu odchodów, a wraz z nimi materiału zakaźnego" – wyjaśnia lekarz Bożena Janicka

Kleszcze – jak chronić się przed tymi pajęczakami?

Kleszcze to niewielkie pajęczaki, których długość ciała wynosi średnio około 1,5 milimetra. Żyją powszechnie na terenie całej Polski. Najczęściej można je spotkać w ściółce leśnej i na obszarach porośniętych trawą. Są w lasach, parkach miejskich, na polanach, łąkach, a także w przydomowych ogródkach. Do domu mogą je też przynosić ze spacerów psy.

Kleszcze są groźne, ponieważ roznoszą wiele poważnych chorób zakaźnych. W Europie należą do nich borelioza oraz kleszczowe zapalenie opon mózgowych. Dlatego tak ważne jest, aby unikać kontaktu z tymi pajęczakami. Jeżeli wybierasz się do lasu, pamiętaj o odzieży z długimi rękawami i nogawkami oraz krytym obuwiu. Najlepiej, aby ubrania były w jasnym kolorze, bo dzięki temu kleszcze będą lepiej widoczne.

Jak prawidłowo usunąć kleszcza? Postępuj według wskazówek lekarza

Po powrocie ze spaceru pamiętaj, aby dokładnie obejrzeć całe ciało. Kleszcze, jak już wspominaliśmy, mają niewielkie rozmiary, więc niestety łatwo je przeoczyć. Pajęczaki preferują miejsca, w których skóra jest najbardziej delikatna - mogą ukryć się na głowie, za uszami, na karku, ramionach, pod pachami, kolanami czy w okolicy genitaliów. Jeżeli znajdziesz kleszcza, powinieneś jak najszybciej się go pozbyć. Od razu warto zapisać też datę. Jeśli zauważysz jakieś zmiany skórne, będzie to istotna informacja dla lekarza. 

– Jestem zwolenniczką tego, aby próbować usuwać kleszcze samemu, bo w ten sposób zyskujemy na czasie. Jak najszybsze usunięcie skraca czas przekazywania do naszego organizmu odchodów, a wraz z nimi materiału zakaźnego – powiedziała PAP Bożena Janicka, lekarz rodzinny i prezes Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia. I dodała: – W aptekach są specjalne kleszczołapki i mając na uwadze tegoroczny wysyp pajęczaków, warto takie urządzenie mieć w domu. Jeżeli posługujemy się nimi dokładnie z instrukcją, to usunięcie kleszcza nie jest trudne.

Aby skutecznie usunąć kleszcza, należy chwycić go jak najbliżej skóry, a następnie lekko podważyć i pewnym ruchem pociągnąć ku górze. Trzeba się postarać wyciągnąć go w całości. Miejsce po pajęczaku należy zdezynfekować. Pamiętaj, aby nie wykręcać kleszcza palcami, nie zgniatać i nie smarować. W ten sposób możemy doprowadzić do wstrzyknięcia do naszego ciała większej ilości materiału zakaźnego. Jeżeli nie masz pewności, że uda ci się usunąć kleszcza lub też podczas próby głowa pajęczaka pozostała w skórze, natychmiast udaj się do lekarza rodzinnego. 

Objawy boreliozy i kleszczowego zapalenia opon mózgowych

Po usunięciu kleszcza należy obserwować miejsce rany. Pierwsze objawy zakażenia mogą wystąpić od 1. do nawet 6. tygodnia od wyjęcia pajęczaka. Na początku najczęściej pojawia się na skórze rumień, niebolesne, okrągłe lub owalne zaczerwienienie, które może się przemieszczać, a także zanikać. – Jeżeli najpierw był kleszcz, a po jakimś czasie pojawiło się też zaczerwienie, natychmiast zgłaszamy się do lekarza rodzinnego. Nie jest raczej możliwe, żeby rumień pojawił się bez kleszcza, ponieważ on sam od naszego ciała nie odpadnie – podkreśliła Bożena Janicka.

Zaniepokoić nas powinny również grypopochodne objawy, między innymi senność oraz zaburzenia równowagi. Mogą one sygnalizować boreliozę. W takiej sytuacji należy jak najszybciej udać się do lekarza, ponieważ choroba ta zdiagnozowana w początkowym stadium jest całkowicie wyleczalna. Natomiast wykryta w późnej fazie powoduje poważne powikłania neurologiczne i kardiologiczne. Każdego roku w Polsce odnotowuje się kilkanaście tysięcy nowych zachorowań na boreliozę.

Z kolei pierwsze objawy zapalenia opon mózgowych przypominają grypę. Możemy mieć gorączkę i bóle mięśni. Najczęściej występują po 1-3 tygodniach od ugryzienia kleszcza. Z czasem pojawiają się też poważne objawy neurologiczne, łącznie z zapaleniem rdzenia mózgu. Ciężki przebieg tej choroby może prowadzić do kalectwa, a nawet śmierci. Zachorowania na kleszczowe zapalenie mózgu są w Polsce stosunkowo rzadkie (około 200-300 nowych przypadków rocznie), ale warto się zaszczepić.

– Na zakażenie szczególnie są narażone osoby, które mieszkają lub przebywają (np. biegają) w okolicach lasów i parków oraz innych miejsc, gdzie mamy wysyp kleszczy i im zwłaszcza zalecamy to szczepienie. Leśnicy mają je obowiązkowe z litery prawa. Małe dzieci można szczepić przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu od 2. roku życia. Warto pomyśleć o zaszczepieniu maluchów zwłaszcza jeśli często bawią się na trawniku – wyjaśniła Janicka. Odporność po szczepionce utrzymuje się przez co najmniej 3 lata. Następnie zalecane są dawki przypominające. 

Źródło: CHILLIZET/PAP