Rezerwat Gagaty Sołtykowskie – tu musi przyjechać każdy wielbiciel dinozaurów
Jeśli ktoś fascynuje się historią dinozaurów, musi zapisać sobie to miejsce – Rezerwat Gagaty Sołtykowskie. To miejsce, w którym zobaczymy dobrze zachowane ślady tych zwierząt. To również gratka dla wielbicieli flory – w skałach można również odnaleźć skamieliny skrzypów.
Wiele osób myśli, że dinozaury żyły tylko na wyspie Isla Nublar, czyli w miejscu akcji filmu "Jurassic Park" nakręconego przez Stevena Spielberga. Tymczasem te wspaniałe zwierzęta żyły też na terenach, na których obecnie znajduje się Polska. Dowodem na to są ślady dinozaurów, które możemy zobaczyć w rezerwacie przyrody Gagaty Sołtykowskie w województwie świętokrzyskim. Rezerwat ten powstał w 1997 r. i jego celem było zachowanie skał dolnojurajskich oraz okazów mineralogicznych i paleontologicznych, które się w nich znajdują. Zajmuje on powierzchnię ponad 13 hektarów. W 2019 r. na terenie rezerwatu wykonano prace polegające na zabezpieczeniu powierzchni z tropami dinozaurów, by jak najdłużej zachować dowód istnienia parku jurajskiego w tym rejonie (czynniki atmosferyczne powodują wietrzenie piaskowca i przyczyniają się do stopniowego naruszenia wierzchniej warstwy, w konsekwencji czego ślady stają się coraz mniej wyraźne).
Gdzie się znajduje Rezerwat Gagaty Sołtykowskie?
Rezerwat Gagaty Sołtykowskie znajduje się w Nadleśnictwie Stąporków, na terenie dawnej kopalni odkrywkowej glin ceramicznych wykorzystywanych do wyrobu cegieł. W jej ścianach i dnie odsłaniają się dolnojurajskie iły z wkładkami piaskowców. W pokładach iłów występuje rzadka bitumiczna odmiana węgla brunatnego – tzw. gagat – materiał jubilerski, nazywany także czarnym bursztynem. W okresie powstań narodowych wykonywano z niego biżuterię żałobną. Na terenie rezerwatu można też odnaleźć syderyty, czyli minerały rud żelaza. To dzięki nim znajdujące się tutaj skałki zabarwiły się na czerwono.
Ślady dinozaurów – kto je zostawił?
Najcenniejszym obiektem w rezerwacie przyrody są ślady dinozaurów (zarówno młodych, jak i dorosłych osobników), pochodzące sprzed około 200 mln lat. Są one utrwalone na powierzchni piaskowca. Pozostawiły je dinozaury roślinożerne (zauropody) oraz drapieżne (teropody). Nie trzeba ich szukać, bo znajdują się one pod drewnianą wiatą. Dzięki tym śladom udowodniono stadny tryb życia dinozaurów roślinożernych oraz dokonano rekonstrukcji żyjącego tu wówczas gatunku teropoda – Kayentapus soltykoviensis. Największy ślad ma aż 60 cm i jest to ślad allozauropoida (dorosły osobnik miał około 6 metrów wielkości i polował na dinozaury roślinożerne).
Oprócz śladów dinozaurów można tam też zaobserwować skamieniałości roślin jurajskich, na przykład skrzypów.
Coś dla wielbicieli fauny i flory
W północnej części rezerwatu znajdują się oczka wodne. W ich pobliżu rośnie wiele ciekawych gatunków roślin, m.in. storczyki, pałki wodne, czy "drapieżna" rosiczka okrągłolistna.
W tych rejonach można też spotkać żmiję zygzakowatą, która lubi się wygrzewać na słońcu. Leśnicy ostrzegają, by... być ostrożnym.
Rezerwat Gagaty Sołtykowskie – jak tam dojechać?
Gagaty Sołtykowskie znajdują się w pobliżu Skarżyska-Kamiennej i Stąporkowa. Z centrum Kielc dojazd w te rejony zajmuje około 40 minut, a zjazd z drogi 42 jest dobrze oznakowany. Należy się skierować na Samsonów, Odrowąż i Płaczków. W okolicach rezerwatu jest bezpłatny parking czynny całą dobę.
Dojście od parkingu do skał, na których znajdują się ślady dinozaurów, zajmuje około 30 minut (jeśli idziemy wolnym tempem). Można tam też spokojnie dotrzeć z wózkiem (czy to dziecięcym, czy dla osób niepełnosprawnych), bo prowadzi tam szutrowa droga. Drogę wyznaczają drogowskazy. W rezerwacie wyznaczone są też szlaki spacerowe, z których część przebiega zbudowanymi nad mokradłami pomostami.
To idealny pomysł na weekendowy spacer, zwłaszcza gdy mamy w domu małego wielbiciela lub małą wielbicielką dinozaurów. Po wycieczce można sobie zrobić piknik w wiatach znajdujących się w niedaleko parkingu. Niedaleko rezerwatu Gagaty Sołtykowskie znajduje się rezerwat Skałki Piekło pod Niekłaniem, który też warto zobaczyć.
Źródło: CHILLIZET
