Powstały ponad 290 mln lat temu. To najstarsze "organy" w Polsce

2 min. czytania
Aktualizacja 02.09.2025
02.09.2025 16:19
Zareaguj Reakcja
---- ----

Organy Wielisławskie, ukryte na Pogórzu Kaczawskim, to jeden z najpiękniejszych pomników przyrody nieożywionej w Polsce. Ta unikatowa formacja wulkanicznych skał wygląda jak gigantyczne organy, a jej historia sięga prawie 300 milionów lat!

Organy Wielisławskie
fot. Shutterstock
--1-- ----
  • Organy Wielisławskie to unikatowy pomnik przyrody, utworzony z zastygłej, wulkanicznej lawy. Słupy skalne wyglądają jak piszczałki organów
  • Wzgórze Wielisławskie ponoć skrywa tajemnice – mówi o tym legenda o ukrytym "Złocie Wrocławia"
  • To miejsce idealne na jednodniową wycieczkę – w okolicy znajduje się szlak wulkanów i dobrze przygotowane miejsce piknikowe

Wyobraź sobie, że stajesz przed skalną ścianą, która wygląda jak gigantyczne organy kościelne. To Organy Wielisławskie – niezwykła formacja skalna, która nie tylko zachwyca wyglądem, ale też opowiada historię wulkanicznej przeszłości. To jeden z najciekawszych pomników przyrody nieożywionej w Polsce, ukryty na malowniczym Pogórzu Kaczawskim.

Tajemnica wulkanicznych słupów

Jak powstały te "organy"? To pamiątka po dawnym wulkanie, który był aktywny około 295-298 milionów lat temu, w dolnym permie. To, co widzimy dzisiaj, to zastygła riolityczna lawa, która tworzyła komin wulkaniczny. W miarę stygnięcia lawa skurczyła się i popękała, tworząc idealne, pionowe słupy. To zjawisko nazywa się ciosem termicznym, a jego efektem są właśnie te charakterystyczne, wielokątne kolumny.

Słupy mają zazwyczaj kształt czworo-, pięcio- lub sześciokątów o średnicy około 20-30 cm i do złudzenia przypominają piszczałki organowe – stąd nazwa Organy Wielisławskie!

Redakcja poleca

Organy Wielisławskie – jak tam dojechać?

Organy Wielisławskie to idealny cel na jednodniową wycieczkę. Położone są w przysiółku Wielisław Złotoryjski, tuż przy drodze wojewódzkiej nr 328, co sprawia, że dojazd jest niezwykle prosty.
Dostępne są dwie trasy dojazdu:

  • Od strony Złotoryi: skręć w miejscowości Różana w kierunku odrestaurowanego Młyna Wielisław. Szutrowa droga doprowadzi cię prosto pod Organy.
  • Od strony Świerzawy (lub Sędziszowej): skręć ostro w prawo tuż za nieczynnym przejazdem kolejowym w Sędziszowej. Droga prowadzi bezpośrednio do bezpłatnego parkingu u podnóża góry.

Nie tylko skały – co można obejrzeć w pobliżu Organów Wielisławskich?

Poza samą formacją skalną okolica oferuje wiele innych, fascynujących miejsc, m.in.:

  • Wzgórze Wielisławka – wejdź na szczyt (375 m n.p.m.), aby podziwiać widoki na Dolinę Kaczawy i Pogórze Kaczawskie.
  • Ścieżka "Wokół Wielisławki" – idealna dla rodzin. Ten ponad trzykilometrowy szlak poprowadzi cię przez najciekawsze miejsca z tablicami edukacyjnymi.
  • Szlak Wygasłych Wulkanów – Organy Wielisławskie są częścią tego unikalnego szlaku, który przebiega przez Geopark Kraina Wygasłych Wulkanów.

Ciekawostka!

Z tym miejsce wiąże się ciekawa legenda o "Złocie Wrocławia". Mówi się, że to właśnie na Wielisławce Niemcy ukryli skarb pod koniec II wojny światowej. Szukano go wielokrotnie, ale skarb do dziś pozostaje nieodnaleziony... Kto wie, może to ty będziesz miał więcej szczęścia?

W okolicach Organów Wielisławskich jest ładne miejsce piknikowe. Jest tam wiata z ławkami, miejsce na ognisko i grilla. Można tam, po spacerze, zjeść posiłek.

Redakcja poleca

Źródło: CHILLIZET