Tydzień Noblowski już trwa. Ile pieniędzy dostaje laureat Nagrody Nobla?
Tydzień Noblowski 2026 właśnie się rozpoczął. W kolejnych dniach poznamy laureatów poszczególnych kategorii. Zwycięzcy tradycyjnie otrzymają medal i dyplom. To jednak nie koniec. Dla każdego z nich przewidziana jest nagroda pieniężna – kwota w ciągu tych 125 lat regularnie rośnie. Ile wynosi obecnie?
- Jakie trzy elementy składają się na Nagrodę Nobla.
- Co symbolizuje medal Nagrody Nobla.
- Jakie były zmiany wartości pieniężnej Nagrody Nobla na przestrzeni lat.
- Ile wynosi aktualna wartość pieniężna Nagrody Nobla w 2026 roku.
Co otrzymuje laureat Nagrody Nobla. Nagroda składa się z 3 elementów
5 października 2026 roku po raz 125 ruszył Tydzień Noblowski. Pierwszego dnia poznaliśmy laureatów w kategorii medycyna/fizjologia. Zostali nimi Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel za odkrycia dotyczące aktywowanych światłem kanałów jonowych i rozwój optogenetyki. To rewolucyjna metoda, umożliwiająca precyzyjne kontrolowanie i badanie aktywności komórek nerwowych w żywym mózgu. Kolejnych zwycięzców poznamy:
- 6 października – fizyka,
- 7 października – chemia,
- 8 października – literatura,
- 9 października – Pokojowa Nagroda Nobla,
- 12 października – ekonomia.
Co – oprócz sławy – otrzymują laureaci jednej z najpopularniejszych i najbardziej prestiżowych nagród na świecie? Zasadniczo wymienia się trzy rzeczy. Pierwszą z nich jest medal Nobla, który poniekąd zastępuje statuetkę. Wykonany jest 18-karatowego złota. Znajduje się na nim sylwetka Alfreda Nobla.
Kolejną nagrodą jest dyplom. W tym wypadku sprawa jest znacznie mniej oczywista, bo każdy z dyplomów jest unikatowym dziełem sztuki, przygotowywanym przez artystów i kaligrafów. Nie ma jednego, obowiązującego wzoru. Laureaci otrzymują również nagrodę pieniężną. Jej wartość wielokrotnie wzrastała. Ile wynosi obecnie?
Od 150 tys. do 11 mln koron. Tak zmieniała się wartość Nagrody Nobla
Laureaci otrzymywali nagrodę pieniężną – wraz z dyplomem i medalem – od początku istnienia wyróżnienia. Alfred Nobel w swoim testamencie zapisał, że swój majątek przeznacza na wyróżnienia dla osób, które w poprzednim roku przyniosły ludzkości największą korzyść.
Wartość Nagrody Nobla przez lata znacząco się zmieniła. Pierwsza pełna nagroda w 1901 roku wynosiła 150 782 korony szwedzkie. Przy dzisiejszym kursie to około 58 tys. złotych. Warto jednak zaznaczyć, że wówczas była to fortuna, która mogła zapewnić bardzo dużą niezależność finansową każdemu naukowcowi.
Wbrew pozorom Nagroda Nobla nie rosła od początku. Przez pierwsze lata jej nominalna wartość nawet nieznacznie spadała. Pierwszy gigantyczny wzrost nagrody pieniężnej obserwowaliśmy w latach od 1980 do 1990. Kolejna dekada to potrojenie wartości. Można zdecydowanie powiedzieć, że to właśnie przełom lat 80. i 90. oraz końcówka XX wieku najbardziej zmieniły nominalny poziom finansowej nagrody.
Ile obecnie otrzymują laureaci? Za pełną Nagrodę Nobla w 2026 roku przysługuje 12 mln koron szwedzkich, a więc około 4,66 mln zł. Warto zaznaczyć, że – jeśli w danej kategorii wyróżniono więcej niż jednego laureata – kwota jest rozdzielana:
- 2 laureatów → po 6 mln SEK,
- 3 laureatów → np. 6 mln + 3 mln + 3 mln SEK lub według innej decyzji kapituły.
Źródło: ChilliZET/Nobel Prize
