Słynna rzeźba wróciła do Wrocławia. Była symbolem nowej epoki

3 min. czytania
26.11.2025 09:36
Zareaguj Reakcja
---- ----

Po 77 latach od prezentacji na Wystawie Ziem Odzyskanych do Wrocławia wraca „Popiersie robotnika” autorstwa Xawerego Dunikowskiego. To legendarna rzeźba, która po raz pierwszy ukazała robotnika jako bohatera. Dzieło można podziwiać we wrocławskim Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej.

"Popiersie robotnika" Xawerego Dunikowskiego
fot. Facebook/Pawilon Czterech Kopuł. Muzeum Sztuki Współczesnej/screen
--1-- ----
  • Muzeum Narodowe we Wrocławiu wystawia monumentalne "Popiersie robotnika" Xawerego Dunikowskiego po gruntownej konserwacji.
  • Rzeźba Dunikowskiego, uznawana za skarb polskiej sztuki, ujrzała światło dzienne po 77 latach.
  • Twórczość Dunikowskiego uchodzi za symbol zmian i jakości artystycznej XX wieku.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu prezentuje legendarną rzeźbę

Rzeźba „Popiersie robotnika” autorstwa Xawerego Dunikowskiego, jednego z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy, była w 1948 roku ogromną atrakcją słynnej Wystawy Ziem Odzyskanych. Później jednak na długie lata zniknęła w magazynach szkół artystycznych i muzeów. Niedawno przeszła gruntowną konserwację, a dziś to imponujące, dwumetrowe i ważące pół tony dzieło można ponownie oglądać na dziedzińcu Pawilonu Czterech Kopuł.

“W poniedziałek 24 listopada obchodziliśmy 150. rocznicę urodzin jednego z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku. Artysty niecodziennego, wyjątkowego, urodzonego jeszcze w XIX wieku, wykształconego w okresie fin de siècle'u, zdobywającego pozycję, rozpoznawalność i wielkie sukcesy w okresie II Rzeczypospolitej. Po wojnie natomiast związanego z Wrocławiem jako kierownik Katedry

Rzeźby w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych, dzisiejszej Akademii Sztuk Pięknych. Z tej okazji udostępniamy w Pawilonie Czterech Kopuł jego monumentalne „Popiersie robotnika”, rzeźbę specjalnie stworzoną na Wystawę Ziem Odzyskanych we Wrocławiu w 1948 roku” – podkreśla Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Jak dodał, to pierwsza od 77 lat prezentacja publiczna tego dzieła, które 60 lat temu przekazano do zbiorów Muzeum Śląskiego (to dzisiejsze Muzeum Narodowe we Wrocławiu), a wcześniej znajdowało się w magazynach Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych (dzisiejszej Akademii Sztuk Pięknych).

“Odsłonięcie w Pawilonie Czterech Kopuł to zaproszenie, by spojrzeć na późną twórczość Dunikowskiego na nowo — nie przez pryzmat jej historycznej dyskredytacji, lecz poprzez jakość artystyczną, biograficzny ciężar i niezwykłą indywidualność twórcy, którego doświadczenia wojenne i dojrzałość nadały jego sztuce szczególną głębię” – podkreślają organizatorzy.
Pierwsza wersja popiersia powstała w 1946 roku i była ok. 4 razy mniejsza od wersji, którą można oglądać we Wrocławiu. “Popiersie robotnika” ma aż 2 metry wysokości i waży pół tony. Rzeźba robi wrażenie z daleka.

Xawery Dunikowski – jeden z najsłynniejszych polskich rzeźbiarzy

Xawery Dunikowski urodził się w 1875 roku. Był jednym z najważniejszych przedstawicieli polskiego modernizmu i ekspresjonizmu w rzeźbie, znanym z bezkompromisowego, monumentalnego stylu. W czasie II wojny światowej został więźniem Auschwitz, gdzie mimo brutalnych warunków tworzył szkice i portrety współwięźniów. Te prace dziś są niezwykle cenione. Dunikowski uważany jest za twórcę, który wprowadził polską rzeźbę w XX wiek, przełamując akademickie schematy i tworząc własny, bardzo charakterystyczny styl. Jego dorobek uznawany jest za jedno z najcenniejszych zjawisk w polskiej sztuce nowoczesnej, symbol “nowej epoki”.

Na temat Dunikowskiego powstał ciekawy film dokumentalny Andrzeja Wajdy, “Idę do słońca”. Reżyser odwiedza w nim pracownię artystyczną Xawerego Dunikowskiego. Wokół filmu pojawiło się wiele kontrowersji. W recenzjach pojawiają się uwagi, że film to „pomnik o pomniku”, czyli raczej laurka niż obiektywne spojrzenie na twórczość i artystę.

Źródło: CHILLIZET/wroclaw.pl/well.pl

Redakcja poleca