Jedno z najstarszych dań wigilijnych. Ten smak zachwyci wszystkich domowników

2 min. czytania
Aktualizacja 03.12.2025
03.12.2025 10:58
Zareaguj Reakcja
---- ----

Kutia to jedno z dwunastu dań tradycyjnie serwowanych podczas kolacji wigilijnej oraz jedna z najstarszych potraw świątecznych. Jej przygotowanie jest proste, ale wymaga trochę czasu. Oto najlepszy przepis na kutię, która smakuje jak u babci.

Jedno z najstarszych dań wigilijnych. Przepis na kutię jak u babci
fot. Marianna OSKO/East News
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie są korzenie nazwy kutia i co symbolizuje potrawa.
  • Jakie składniki są potrzebne do przygotowania kutii.
  • Jak krok po kroku przygotować tradycyjną kutię.
  • Dlaczego kutia ma znaczenie w tradycji świątecznej.

Jak zrobić kutię? To jedno z najstarszych dań wigilijnych

Kutia to jedno z najstarszych dań wigilijnych. Od lat w okresie świąt przygotowywana jest na Białorusi, Litwie, w Ukrainie, Rosji, a także w Polsce. W naszym kraju szczególnie popularna jest na Lubelszczyźnie oraz Podkarpaciu. Istnieją dwie teorie, co do pochodzenia nazwy tego dania. Niektórzy twierdzą, że jej korzeni należy szukać w greckim słowie "kókkos", które oznacza pestkę, ziarno (kutia tradycyjnie przygotowywana jest z ziaren pszenicy). Inni są zdania, że pochodzi od ukraińskiego "kut" (kąt) – dawniej panie domu stawiały kutię na trzy świąteczne dni w kącie izby, który miały zamieszkiwać duchy zmarłych przodków. 

Co ciekawe, ta wigilijna potrawa była niegdyś ściśle związana z przesileniem zimowym, czasem przejścia między ciemnością a światłem, który miał wyjątkowe znaczenie w wielu kulturach. Obecne w kutii ziarna pszenicy symbolizowały życie, zaś mak – śmierć oraz łączność między światem żywych a zmarłych. Z biegiem lat kutia obrosła warstwami interpretacji, łącząc pogańskie obrzędy, słowiańskie wierzenia i chrześcijańskie tradycje. Dziś jest jedną z dwunastu potraw, które według tradycji powinny znaleźć się na wigilijnym stole.

Jak zrobić idealną kutię? To nie jest trudne – z tym zadaniem poradzą sobie nawet osoby bez większych zdolności kulinarnych. Potrzebujesz jedynie trochę czasu. Na początku należy oczywiście zaopatrzyć się w niezbędne składniki. Chodzi konkretnie o osiem produktów.

Składniki:

  • 1szklanka ziaren pszenicy,
  • 1 szklanka maku,
  • 2 szklanki mleka,
  • 2 łyżki płatków róży ucieranej z cukrem (lub konfitury różanej),
  • 6 łyżek miodu,
  • 50 g rodzynek,
  • 50 g migdałów,
  • 2 łyżki cukru pudru.

Kutia – przepis jak u babci

Sposób przygotowania kutii, jak już wspominaliśmy, jest prosty. Dzień przed planowanym przygotowaniem dania wsyp pszenicę do miski, zalej ją gorącą wodą i zostaw na całą noc, żeby dobrze napęczniała. Następnego dnia odcedź ziarna, zalej je świeżą wodą i gotuj na małym ogniu, aż staną się miękkie – zajmie to około trzech godzin. Mak wlej do garnka z mlekiem, podgrzewaj mniej więcej 40 minut, a potem przełóż na sito i po ostudzeniu zmiel w maszynce do mięsa. Kiedy oba składniki będą gotowe, połącz je ze sobą, a także z miodem, cukrem, płatkami róży (lub konfiturą różaną) oraz drobno pokrojonymi bakaliami. Kutię podawaj schłodzoną – wtedy smakuje najlepiej.

Powyższa receptura to przepis babci Ani Starmach. "To prawdopodobnie najsłodsza świąteczna potrawa. (...) Kto nie robił nigdy kutii, niech zrobi, a kto robił, niech kontynuuje tradycję. (...) Warto! – podkreśliła znana kucharka i cukierniczka.

Nie przegap

Źródło: CHILLIZET