Kiedy jedzenie staje się obsesją. Rodzaje zaburzeń odżywiania i ich objawy

Magdalena Barszczak 26.06.2018
kobieta z zaburzeniem odżywiania
Fotografia: Shutterstock.com

Zaburzenia odżywiania to poważne zaburzenia psychiczne, które wyniszczają organizm chorego. Anoreksja, bulimia, ortoreksja - wszystkie te choroby łączy obsesja jedzenia. Zapadają na nie głównie osoby młode, u których dopiero kształtuje się tożsamość. Jakie są rodzaje i przyczyny zaburzeń odżywiania? Sprawdź!

Zaburzenia odżywiania to poważne zaburzenia psychiczne, w których główną rolę odgrywa jedzenie. Chory może odmawiać posiłków i głodzić się (anoreksja) lub kompulsywnie objadać się, dążąc do pozbycia się pokarmu i prowokując wymioty (bulimia). Choć główne objawy zaburzeń odżywiania dotyczą ciała i wszystkiego, co wiąże się z jedzeniem, problem ma podłoże psychiczne.

Zaburzenia odżywiania spotyka się często u nastolatków, borykających się z zaniżoną samooceną. Choroby te trzeba leczyć, ponieważ szybko prowadzą do wyniszczenia organizmu, a nawet do śmierci. 90-95 procent chorych stanowią kobiety.

Zobacz także: Osoby z agorafobią przeżywają nieuzasadniony lęk. Czym się on objawia i jak go leczyć?

Zaburzenia odżywiania - rodzaje i ich objawy

Wyróżniamy następujące zaburzenia odżywiania:

  • jadłowstręt psychiczny (anoreksja) - występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn, najczęściej między 14. a 18. rokiem życia. Osoba chora na anoreksją podejmuje liczne działania, mające uchronić ją przed przybraniem na wadze. O anoreksji mówimy wtedy, jeśli masa ciała chorego wynosi co najmniej 15% poniżej oczekiwanej normy dla wieku i wzrostu (wskaźnik Queleta jest równy lub spada poniżej 17,5). Pacjent wciąż ogranicza ilość przyjmowanych posiłków, stosuje wyczerpujące treningi, przyjmuje preparaty zmniejszające apetyt, przeczyszczające lub moczopędne. Jednocześnie cały czas uważa, że "jest za gruby" i boi się przytyć. U kobiet anorektyczek może wystąpić zanik miesiączki, u mężczyzn - zaburzenia potencji. Anoreksji mogą towarzyszyć objawy depresji, lęk, myśli samobójcze, natrętne myśli, drażliwość, problemy ze snem.
  • żarłoczność psychiczna (bulimia) - osoba cierpiąca na to zaburzenie odżywienia koncentruje swoje życie wokół jedzenia, starając się kontrolować masę ciała. Jednocześnie występują u niej okresowe napady żarłoczności, których nie jest w stanie powstrzymać. Dlatego po pochłonięciu dużych ilości pokarmu najczęściej prowokuje wymioty. Aby pozbyć się niechcianych skutków ataków obżarstwa, stosuje środki przeczyszczające, moczopędne lub hamujące apetyt. Okresowo może się głodzić, ale etap ten zazwyczaj zawsze kończy się niekontrolowanym napadem głodu. Podobnie jak anoreksji - bulimii mogą towarzyszyć nerwica, depresja, zaburzenia osobowości, itp.
  • przejadanie się jako reakcja na sytuacje stresowe;
  • wymioty związane z innymi czynnikami psychologicznymi;
  • inne zaburzenia odżywiania, np. pica (łaknienie spaczone) - spożywanie rzeczy nieprzeznaczonych do jedzenia, np. ziemi, drewna, kału (koprofagia);
  • ortoreksja - chorobliwe dążenie do spożywania produktów wyłącznie zdrowych. Chory może odmówić przyjmowania pokarmów po określonej obróbce termicznej (np. smażonych). Kupowanie i przygotowywanie posiłków zajmuje mu dużo czasu, odstępstwo od tej praktyki powoduje natomiast ogromne poczucie winy. Ortoreksja nie jest jednostką uwzględnioną w klasyfikacji chorób i zaburzeń psychicznych, ale umieszcza się ją w tym zestawieniu.

Zobacz także: W nerwicy choruje psychika. Jakie są rodzaje nerwicy i jak ją leczyć?

Zaburzenia odżywiania - przyczyny

Dlaczego młodzi obsesyjnie dążą do tego, aby być szczupli kosztem własnego zdrowia? W analizowaniu przyczyn zaburzeń odżywiania warto wziąć pod uwagę następujące aspekty.

Samoocena

Nastolatki są zewsząd bombardowane reklamami z wizerunkiem kobiet idealnych. Nic dziwnego, że same pragną takie być. Rozbieżność i niemożność osiągnięcia ideału powoduje poczucie frustracji i mniejszej wartości. Szczególnie podatne na taki przekaz są osoby młode, dopiero wchodzące w dorosłość, których tożsamość się kształtuje.

Niezaspokojone potrzeby

W tym przypadku zaburzenia odżywiania są reakcją na brak miłości i ciepła. Osoby cierpiące na anoreksję czy bulimię jedzeniem chcą zapełnić emocjonalną pustkę. 

Konflikty w rodzinie

Bliscy osób cierpiących na anoreksję są zazwyczaj ze sobą zżyci, ale nie potrafią się porozumieć. Czasem rodzice stawiają dzieciom zbyt wygórowane wymagania. Są kontrolujący, nadopiekuńczy. Jedzenie jest więc jedyną sferą, w której dziecko może się zbuntować.

Lęk przed dojrzałością

Osoby z zaburzeniami odżywiania często obawiają się zmian związanych z osiąganiem dojrzałości psychicznej – lęk przed zmianą, nowymi doświadczeniami (np. podjęcie nauki, rozpoczęcie pracy).

Lęk przed kobiecością

W okresie dojrzewania ciało się zmienia. Młoda kobieta może nie akceptować, tego, co widzi w lustrze, a powiększające się piersi, biodra czy pośladki mogą budzić u niej lęk. Głodząc się, pragnie zaprzeczyć tej zmianie i znów stać się dzieckiem, bo ten stan jest jej znany i bezpieczny. Z tym aspektem wiąże się kolejny, dotyczący seksualności.

Zaburzenia odżywiania - a seksualność

U osób borykających się z zaburzeniami odżywiania zaburzony jest zazwyczaj stosunek do własnej seksualności. Anorektyczka może unikać konfrontacji z własną płciowością i wszystkimi sferami z nią związanymi, np. dojrzewaniem, miesiączką, współżyciem seksualnym, masturbacją. Może być skrępowana własną nagością i odczuwać poczucie winy w związku z przyjemnością seksualną. Chorzy często przejawiają trudności w zbudowaniu dojrzałego związku. 

Część bulimiczek z kolei może mieć liczne kontakty seksualne, natomiast nie doświadczają one zaangażowania emocjonalnego. Bujne życie seksualne, otwartość na eksperymenty czy manifestowana swoboda dotycząca tej sfery życia może być tylko fasadą, pod którą osoby te skrywają lęk i niechęć do własnego ciała i seksualności.

Zaburzenia odżywiania - leczenie

Jak leczyć zaburzenia odżywiania? 

Pacjent z bulimią i anoreksją musi przede wszystkim:

  • uświadomić sobie problem i skutki wynikające z zaburzeń odżywiania,
  • podjąć świadomą decyzję o zmianie dotychczasowych nawyków żywieniowych,
  • nauczyć się prawidłowych zachowań żywieniowych,
  • utrzymywać względnie stałej masy ciała,
  • zrozumieć, że problem ma podłoże psychiczne.

Leczenie zaburzeń odżywiania trwa długo (nawet kilka lat). Czasem konieczne jest odizolowanie chorego od dawnego środowiska, które powodowało nasilenie objawów choroby. Podstawą leczenia zaburzeń odżywiania jest psychoterapia. Zazwyczaj dobre efekty daje terapia poznawczo-behawioralna, dzięki której pacjent może zmienić fałszywe myślenie o swoim ciele. Pomocne może być także włączenie w proces leczenia bliskich pacjenta (terapia rodzinna). Kiedy stan chorego zagraża jego życiu, konieczna jest hospitalizacja.

Pamiętaj, że powyższy artykuł nie zastąpi wizyty lekarskiej.

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

Zagłosuj

Opowiesz o swoich problemach lekarzowi lub psychoterapeucie?

Liczba głosów:

nerwica
Rozwiąż quiz

Czy masz skłonności do nerwicy?

nerwica

1. Jak reagujesz, kiedy ktoś zrani cię swoimi słowami?

Autor: Magdalena Barszczak

Oceń artykuł
WSZYSTKO NA TEMAT:

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Peganizm-dieta-ktora-bedzie-hitem-2019-roku-12894'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Przez-miesiac-zywil-sie-tylko-w-McDonalds-Zobacz-co-stalo-sie-z-jego-cialem-13194'
2 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Ta-dziewczyna-schudla-93-kilogramy-Jej-cialo-zmienilo-sie-nie-do-poznania-13190'
3 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
4 string '/Zdrowie/Psychologia/Test-Becka-skala-depresji-Becka-czy-mam-depresje-rozwiaz-test-8431'
5 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-zupowa-zasady-jadlospis-efekty-10102'
6 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Malgorzata-Kozuchowska-ma-diete-ukladana-na-bazie-kodu-genetycznego-13142'
7 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Ta-24latka-schudla-58-kg-w-11-miesiecy-Zmienila-sie-nie-do-poznania-12910'
8 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
9 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
10 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
11 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
12 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
13 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dna-moczanowa-dieta-Z-jakich-produktow-nalezy-zrezygnowac-9624'
14 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'