Stygmatyzacja – kiedy inni przyczepiają „złą” etykietkę

Hanna Skowron 25.09.2018
smutna kobieta, która padła ofiarą stygmatyzacji
Fotografia: Fotolia

Stygmatyzacja to nadawanie cech jednostkom, grupom bądź kategoriom społecznym. Oceny i przypisania cech dokonuje się często bez żadnej weryfikacji rzeczywistości. 

Stygmatyzacja to inaczej „etykietowanie” i zawsze ma negatywną grupę odniesienia – przypina się „złą” łatkę. Osoby lub grupy stygmatyzowane są w ten sposób deprecjonowane, a na tej podstawie tworzą się stereotypy, które mają już o wiele szerszy i mocniejszy zasięg niż opinia jednostek czy niewielkich grup.

Skutki stygmatyzacji mogą być opłakane: u wielu jednostek takie etykietowanie stanowi przyczynę depresji, a nierzadko także prób samobójczych. Osoba z przyklejoną, negatywną etykietką, może zostać wykluczona ze społeczności.

Stygmatyzacja – co to jest?

Stygmatyzacja to, najprościej mówiąc, przypisywanie danej jednostce, grupie bądź kategorii społecznej, pewnych cech. Najczęściej bierze się ona z widocznych cech jednostki: wyglądu, sposobu poruszania, zachowania. Stygmatyzacją będzie na przykład nazwanie kogoś złodziejem, chorym psychicznie, gwałcicielem. Nie zawsze określenia te mają realne odzwierciedlenie w rzeczywistości – często etykietki nadawane są niesłusznie, a plotka stale powtarzana, staje się w obiegowej opinii prawdą.

Stygmatyzacja jest najgroźniejsza w małych, hermetycznych środowiskach: na wsi, na osiedlu czy w zakładzie pracy. Pozostali mogą stać się uprzedzeni wobec naznaczonej jednostki i wykluczyć ją ze swojego grona. To często powoduje depresję i myśli samobójcze, u źródeł których leży poczucie bezradności i niemożności przeciwstawienia się temu negatywnemu procesowi.

Zobacz także: Emocje związane z ciężkim przeżyciem mogą trwać wiele lat. Czym jest trauma i jak się ją leczy?

Stygmatyzacja społeczna

Stygmatyzacja jest nie tylko źródłem, ale także konsekwencją stereotypów. Na podstawie na przykład przynależności jednostki do jakiejś grupy (religijnej, subkultury, klubu sportowego), automatycznie przypisuje się jej cechy, o których prawdziwości społeczeństwo jest przekonane. Najprostszym przykładem jest stygmatyzacja kierowców BMW: każdy, kto prowadzi taki samochód, automatycznie ma przypisane stereotypowe, negatywne cechy („no tak, BMW, czego się spodziewać!)

Podobnie jest z różnego rodzaju dewiacjami i innością. Ludzie boją się tego, czego nie znają, dlatego zwykle automatycznie przypisują temu negatywne cechy. Stygmatyzacji podlegają więc przede wszystkim osoby niepełnosprawne (fizycznie i psychicznie), po wypadkach (poparzone, zdeformowane), o innym kolorze skóry czy innego wyznania.

Stygmatyzacja w psychiatrii

Innym źródłem stygmatyzacji może być diagnoza psychologa lub psychiatry. U podstaw negatywnego odbioru danej jednostki może leżeć charakter osoby dokonującej diagnozy, jej wcześniejsze doświadczenia z daną grupą bądź panujące powszechnie stereotypy.

Często dochodzi także do tak zwanej postawy prokuratorskiej – osoby etykietuje się w sposób negatywny, bez analizy i wyjaśnienia przyczyn danego zachowania. To uproszczona, niemal automatyczna forma kategoryzacji, na podstawie powierzchownej oceny, która może mieć charakter zarówno jawny, jak i ukryty.

Bądź na bieżąco! Polub Chillizet na Facebooku

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł
WSZYSTKO NA TEMAT:

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Co-sie-dzieje-z-organizmem-po-odstawieniu-alkoholu-12791'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
2 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
3 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
4 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
5 string '/Zdrowie/Sport/cwiczenia-na-brzuch-plaski-brzuch-boczki-uda-8480'
6 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-z-tylu-glowy-po-lewej-stronie-po-prawej-przyczyny-zagrozenie-9917'
7 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
8 string '/Zdrowie/Psychologia/Test-Becka-skala-depresji-Becka-czy-mam-depresje-rozwiaz-test-8431'
9 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'
10 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dzieki-temu-napojowi-schudniesz-3-kg-w-tydzien-13394'
11 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
12 string '/Zdrowie/Choroby/cholesterol-calkowity-cholesterl-ldl-jak-obnizyc-jakie-produkty-jesc-8372'
13 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dna-moczanowa-dieta-Z-jakich-produktow-nalezy-zrezygnowac-9624'