Przemoc psychiczna - jak ją rozpoznać? Sprawdź, czy jesteś ofiarą

Magdalena Barszczak 25.09.2019 AKTUALIZACJA: 25.09.2019
sprawca i ofiara przemocy psychicznej
Fotografia: Shutterstock

Przemoc psychiczna boli, ale nie zostawia widocznych śladów. Może być trudniejsza do rozpoznania niż znęcanie fizyczne. Zobacz, jakie są oznaki przemocy psychicznej i jak się przed nią bronić.

Przemoc psychiczna to zbrodnia niemal doskonała. Nie zostawia siniaków ani zadrapań i bywa trudna do zdefiniowania nawet dla osoby, która jej doświadcza. Jak rozpoznać przemoc psychiczną i jak się przed nią bronić?

W przypadku ran zadawanych na ciele, sprawa jest jasna. Przemoc fizyczna jest zauważalna, a jej ofierze łatwiej jest poprosić o pomoc i zwrócić uwagę innych osób, które mogą być potencjalnym wsparciem w problemie. Przemoc psychiczna boli, ale po cichu. Znęcanie psychiczne potrafi trwać latami i często nie wiadomo, jak je udowodnić.

Zobacz także: Toksyczny związek – jak go rozpoznać i zakończyć?

Przemoc psychiczna - co to jest?

O przemocy psychicznej mówimy, gdy sposób, w jaki zwraca się do nas drugi człowiek, sprawia, że czujemy się źle i niekomfortowo. Jego słowa nas dotykają i ranią. Są to wszelkiego rodzaju wyzwiska, szantaż, groźby, upokorzenia i manipulacja. W przypadku przemocy psychicznej często mają one charakter stały lub nawracający.

Przemoc psychiczna może zaistnieć między partnerami, mężem a żoną, matką lub ojcem a dzieckiem (lub odwrotnie, gdy dzieci stają się dorosłe, a ich rodzice się starzeją), a także w relacji pracodawca-przełożony czy nauczyciel a uczeń. Najczęściej mówi się o przemocy ze strony mężczyzn, natomiast równie często to oni są ofiarami znęcania psychicznego. Takich przypadków odnotowuje się mniej, ponieważ mężczyźni często wstydzą się przyznać do upokorzeń.

Agresor manipuluje swoją ofiarą, próbując odciąć ją od rodziny i przyjaciół. Zniechęca lub zabrania jej wszelkich aktywności, które mogłyby jej przynieść zadowolenie i uznanie innych osób. Jednocześnie sprawca przemocy psychicznej może udawać ofiarę, płakać czy prosić o wybaczenie, próbując wzbudzić litość w ofierze. Wszystko po to, by ją uzależnić od siebie.

Przemoc psychiczna - oznaki i objawy

Najdotkliwiej boli nas przemoc psychiczna, której doświadczamy ze strony najbliższych. Pojawiają się krzyki, cynizm, pogardliwe spojrzenia, odrzucenie, wyśmiewanie czy chłód i obojętność. Osoba znęcająca się psychicznie nad innymi obraża, wyprowadza z równowagi, ale oznaki przemocy psychicznej mogą też być bardziej subtelne i możemy ich nie zauważać. Jest nam wtedy smutno albo czujemy się winni.

Przykłady przemocy psychicznej:

  • agresja werbalna, krzyki, wrzaski, niechęć
  • odrzucenie, zaniedbywanie, chłód emocjonalny, długotrwałe milczenie (tzw. ciche dni)
  • brak szacunku, lekceważenie, wyśmiewanie, żarty, cynizm, upokarzanie, także w towarzystwie osób trzecich
  • uderzanie w ściany, rzucanie talerzami, trzaskanie drzwiami
  • nieustanna kontrola i inwigilacja (pytania: kiedy wrócisz?, z kim będziesz?)
  • próba nacisku na zmianę decyzji, która nie jest po myśli znęcającego się
  • ciągła krytyka i ocena
  • przeglądanie komórki, sprawdzanie czyichś e-maili i SMS-ów, śledzenie
  • ograniczanie kontaktu z innymi ludźmi
  • wpędzanie drugiej osoby w stan poczucia winy ("beze mnie sobie nie poradzisz", "gdyby nie ja, byłbyś nikim", itp.)
  • chorobliwa zazdrość lub dopatrywanie się zdrady

Głównym celem sprawcy przemocy psychicznej jest przejęcie władzy nad tobą. Taka osoba manipuluje po to, by zachować przewagę nad ofiarą.

Jeśli wciąż nie masz pewności, czy to, co cię dotyka, to przemoc psychiczna, spróbuj spojrzeć na to z drugiej strony i przeanalizuj to, co czujesz.

Zobacz także:  Czym jest mobbing i jak się przed nim bronić?

Przemoc psychiczna - jak ją rozpoznać?

Osoba, która dopuszcza się znęcania psychicznego, może wywołać w tobie następujące objawy:

  • czujesz się bezsilna/y
  • wątpisz w swoje słowa
  • musisz się domyślać, o co chodzi drugiej osobie i dopasowywać się do jej nastroju
  • wciąż podporządkowujesz się partnerowi
  • boisz się reakcji drugiej strony
  • mimo braku realnego zagrożenia, zaczynasz czuć niepokój w towarzystwie partnera

Jeśli właśnie tego doświadczasz, być może padłaś ofiarą przemocy psychicznej.

Przemoc psychiczna - skutki

Długotrwała przemoc psychiczna, mimo że nie zostawia widocznych śladów, zawsze wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla osób, które padły jej ofiarą.

Następstwami znęcania psychicznego mogą być:

Przemoc psychiczna - jak sobie z nią radzić?

Każda ofiara przemocy psychicznej potrzebuje pomocy. Jeśli tkwisz w toksycznym związku, w którym partner dopuszcza się znęcania psychicznego, możesz spróbować przerwać tę relację. Jeśli nie jesteś na tyle silny, skorzystaj z pomocy specjalisty. Regularne spotkania u psychoterapeuty pomogą dotrzeć do przyczyn twojej uległości, nauczą cię asertywności i przekują twoją niemoc w siłę.

Pamiętaj, że przemoc psychiczną możesz zgłosić w Ogólnopolskim Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie, czyli tzw. Niebieskiej Linii. Z poradni telefonicznej można skorzystać codziennie między 12 a 18 pod numerem 22 668 70 00.

Zobacz także: Terapia psychodynamiczna - komu jest szczególnie polecana?

Czujesz przygnębienie przed dłuższy czas? To może być depresja. Sprawdź, czy powinieneś wybrać się do lekarza

smutna kobieta cierpiąca na depresję
Rozwiąż quiz

Czujesz smutek i bezradność? Rozwiąż test Becka i sprawdź, czy masz depresję

smutna kobieta cierpiąca na depresję

1. Odczuwasz smutek i przygnębienie?

Oceń artykuł
WSZYSTKO NA TEMAT:

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów