Osobowość zależna nie potrafi być samodzielna. Jakie są przyczyny tego zaburzenia?

Hanna Skowron 24.07.2018
kobieta - osobowość zależna
Fotografia: Shutterstock

Osobowość zależna nie umie sama decydować o sobie. Na każdym kroku potrzebuje opieki i poprowadzenia za rękę. Codzienne zadania urastają w jej przypadku do rangi wielkich problemów, których nie jest w stanie rozwiązać bez konsultacji z drugą osobą. Jakie są objawy i przyczyny osobowości zależnej?

Zanim podejmiesz jakąś decyzję, musisz skonsultować ją z kimś innym – i zrobisz to, co odpowie. Czujesz, że jesteś zbyt słaby i niedoskonały na to, by radzić sobie bez wsparcia innych. Jesteś uległy, czujesz, że nigdy nie masz racji…Znajome objawy? To może być osobowość zależna. Co to jest?

Zobacz także: Fobia społeczna nie pozwala ci żyć? Zobacz, jak sobie radzić z ekstremalną nieśmiałością

Osobowość zależna – charakterystyka zaburzenia

Osobowość zależna to rodzaj objawowo-lękowego zaburzenia osobowości. Zmagająca się z nim osoba ma poczucie potrzeby bycia pod nieustanną opieką, swoje decyzje uzależnia od zdania innych, wykazuje skrajny konformizm i uległość na każdym polu życia. Niskie poczucie własnej wartości, strach przed popełnieniem błędu, a także poczucie bycia gorszym sprawia, że osoba taka staje się w zasadzie niezdolna do decydowania o swoim życiu, zarówno w ważnych, jak i błahych, codziennych sprawach. Potrzebuje opiekuna, w którym będzie czuć wsparcie. W przeciwnym wypadku osoba dotknięta tym zaburzeniem pozostaje bierna praktycznie w każdym przypadku lub wycofuje się.

Osobowość zależna – co dzieje się w głowie?

W przeciwieństwie do innych rodzajów zaburzeń osobowości, osobowość zależną można rozpoznać dość łatwo, na podstawie codziennych, rutynowych zachowań. Taki człowiek określa siebie przez pryzmat tego, jak myśli, że widzą go inni, dlatego panicznie boi się wypaść w ich oczach źle, popełnić błąd czy zachować źle.

Główną osią relacji z innymi ludźmi jest wysoka zależność od nich: zachowanie bierne, wyczekujące, konformistyczne. Oczekuje ich dostępności, zainteresowania, komentarza, porad, a nawet podejmowania decyzji. Przed zrobieniem jakiegokolwiek kroku czy zdecydowaniem się na coś, osobowość zależna musi najpierw upewnić się, czy robi dobrze. Jeśli nie ma osoby, na której może polegać, odczuwa lęk, niepewność i zagubienie.

Nawet, jeśli decyzja „opiekuna” nie jest zgodna z wewnętrznym przekonaniem takiej osoby co do jej słuszności, osobowość zależna ulega. Spolegliwość dotyczy również kontaktów z innymi ludźmi i spełniania ich oczekiwań. Osobowość zależna to idealny „kandydat” na ofiarę przemocy, zarówno psychicznej, jak i fizycznej. Dążenie do akceptacji przez otoczenie, przekonanie o podejmowaniu złych decyzji i pragnienie zaspokojenia potrzeb innych to pierwszy krok do autodestrukcji.

Zobacz także: Osoby z agorafobią przeżywają nieuzasadniony lęk. Czym się on objawia i jak go leczyć?

Osobowość zależna – jak ją rozpoznać? Objawy i przyczyny

Cechy nadmiernego konformizmu, rezygnacji z własnych planów i marzeń w imię zaspokojenia oczekiwań (realnych lub domniemanych) innych, uzależnienie w kwestii pomocy przy podejmowaniu decyzji są stosunkowo łatwe do zauważenia przez otoczenie, co skrzętnie wykorzystują manipulanci i socjopaci. Na to zaburzenie podatne są najczęściej osoby nieśmiałe, szykanowane w dzieciństwie czy wychowane w domu, w którym była przemoc. Pomocy należy szukać u psychoterapeuty, który diagnozuje osobowość zależną po wywiadzie pogłębionym, w oparciu o kryteria. Są to:

  • silne poczucie stałej obecności innej osoby i poczucie, że zawsze można zwrócić się do niej po wsparcie
  • przerzucanie odpowiedzialności za swoje decyzje życiowe na innych
  • określanie własnej wartości przez pryzmat tego, czy zadowala się innych
  • nadmierna uległość wobec oczekiwań i życzeń innych
  • poczucie lęku, bezradności i strachu w obliczu braku możliwości skonsultowania wyboru z kimś innym i konieczności samodzielnego podjęcia decyzji
  • nieustanne dopominanie się o potwierdzanie uczuć ze strony bliskiej osoby.

Osobowość zależna - leczenie

Osobowość zależna wymaga terapii, która pomaga wrócić do samodzielności i pomaga odbudować poczucie własnej wartości.

Zagłosuj

Opowiesz o swoich problemach lekarzowi lub psychoterapeucie?

Liczba głosów:

Pamiętaj, że powyższy artykuł nie zastąpi wizyty lekarskiej.

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Co-sie-dzieje-z-organizmem-po-odstawieniu-alkoholu-12791'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
2 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
3 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
4 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
5 string '/Zdrowie/Sport/cwiczenia-na-brzuch-plaski-brzuch-boczki-uda-8480'
6 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-z-tylu-glowy-po-lewej-stronie-po-prawej-przyczyny-zagrozenie-9917'
7 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
8 string '/Zdrowie/Psychologia/Test-Becka-skala-depresji-Becka-czy-mam-depresje-rozwiaz-test-8431'
9 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'
10 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dzieki-temu-napojowi-schudniesz-3-kg-w-tydzien-13394'
11 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
12 string '/Zdrowie/Choroby/cholesterol-calkowity-cholesterl-ldl-jak-obnizyc-jakie-produkty-jesc-8372'
13 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dna-moczanowa-dieta-Z-jakich-produktow-nalezy-zrezygnowac-9624'