Osobowość unikająca nieustannie boi się krytyki i odrzucenia. Jakie są objawy tego zaburzenia osobowości?

Hanna Skowron 23.07.2018
osobowość unikająca
Fotografia: Shutterstock

Osobowość unikająca stroni od relacji społecznych i przeżywa cierpienie z tego powodu. Kontakt z ludźmi uruchamia w niej lęk przed oceną i krytyką. Zobacz, jakie są objawy osobowości unikającej i na czym polega jej leczenie.

Na myśl o potrzebie kontaktu z ludźmi czujesz ogarniające cię przerażenie i natychmiastową chęć odwrotu? Czas najlepiej spędzasz samotnie, a w towarzystwie czujesz się zagubiony i szukasz możliwości jak najszybszej ucieczki? Być może twoją cechą jest osobowość unikająca. Co to jest?

Zobacz także: Nerwica lękowa może spotkać każdego. Jak ją rozpoznać i leczyć?

Osobwość unikająca – czym jest?

Osobowością unikającą nazywa się takie zaburzenia osobowości, które mają znaczny, negatywny wpływ na relacje z innymi ludźmi. Na pierwszy plan wysuwają się trudności w kontaktach z innymi i wycofanie. Osoba z tego typu zaburzeniem wcale nie ucieka od ludzi świadomie – wręcz przeciwnie, pragnie akceptacji i nawiązywania relacji z innymi, jednak zaniżone poczucie własnej wartości i skłonność do głębokiego przeżywania negatywnych emocji biorą górę.

Osobowość unikająca może prowadzić do depresji z powodu nieradzenia sobie z cierpieniem wywołanym niemożnością nawiązania interakcji z otoczeniem. Unikanie kontaktu z innymi, przy jednoczesnym pragnieniu umiejętności nawiązania relacji, pogłębia poczucie izolacji, inności i niskiej samooceny.

Osobowość unikająca – charakterystyka

Osobie dotkniętej lękiem przed kontaktem z innymi ludźmi często przypisuje się nieśmiałość. Z nią jednak można poradzić sobie samodzielnie i nie ma aż tak destrukcyjnego wpływu na psychikę jak zaburzenie zwane właśnie osobowością unikającą. Stan niemożności nawiązania relacji z innymi i powstające przez to problemy w kontaktach społecznych trwają nieustannie latami. Przekłada się to negatywnie nie tylko na życie prywatne, ale także zawodowe.

Ogromne chęci, a przy tym zwyciężająca niemoc powodują narastającą frustrację, przygnębienie i stopniowe pozbywanie się jakiegokolwiek poczucia własnej wartości. Taka osoba czuje się gorsza, inna, nieprzystosowana do społeczeństwa, a najmniejsza krytyka (albo sytuacja uznana za taką) przyjmowana jest bardzo osobiście i nadmiernie przeżywana. Poczucie wstydu, bycia obserwowanym i wyszydzanym za swoją inność oraz głębokie przekonanie o swojej nieprzydatności najczęściej skutkują nerwicą i depresją. Zaburzenie często łączy się z fobią społeczną.

Zobacz także: Myśli samobójcze - skąd się biorą? Jak pomóc osobie, która straciła nadzieję?

Osobowość unikająca – objawy i leczenie

Podobnie jak w każdym innym przypadku, w którym człowiek czuje, że sobie nie radzi ze sobą lub z rzeczywistością, powinien zasięgnąć pomocy u psychologa lub psychiatry. Specjaliści rozpoznają tę przypadłość najczęściej na podstawie kilku określonych cech:

  • chroniczne poczucie lęku i napięcia, któremu nie można przypisać przyczyn;
  • skrajny introwertyzm, nie tylko w sferze prywatnej i towarzyskiej, ale także zawodowej;
  • nieustanne poczucie bycia ocenianym, krytykowanym i wyszydzanym;
  • poczucie nieprzydatności, inności, zagubienia w społeczeństwie;
  • silna potrzeba wejścia w głęboką relację z drugą osobą, przy jednoczesnym unikaniu tej bliskości, ze względu na obawę przed odrzuceniem.

Leczenie polega najczęściej na psychoterapii (początkowo zwykle indywidualnej) – pracuje się przede wszystkim nad poprawieniem samooceny, a następnie podejmowaniu wyzwań, przełamywaniu barier i próbach nawiązywania bliskich relacji z innymi. W skrajnych przypadkach wdraża się leczenie farmakologiczne w postaci leków antydepresyjnych i o działaniu uspokajającym.

Pamiętaj, że powyższy artykuł nie zastąpi wizyty lekarskiej.

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów