Osobowość anankastyczna – kiedy perfekcjonizm dominuje życie

Hanna Skowron 24.09.2018
myjąca podłogę kobieta o osobowości anankastycznej
Fotografia: Shutterstock

Osobowość anankastyczna to rodzaj zaburzenia osobowości, dla którego charakterystyczny jest perfekcjonizm i dbałość o porządek, jednak kosztem efektywności działań i otwartości na innych. 

Osobowość anankastyczna na pozór jest typowym, niegroźnym perfekcjonistą. Osoba z tego typu zaburzeniem sprawia wrażenie bardzo skupionej na wykonywaniu zadań, perfekcjonisty w każdym calu: zarówno przy wykonywaniu jakichkolwiek zadań, jak i przy poruszaniu się, sposobie mówienia czy mimice twarzy.

Wszystko w jej otoczeniu musi być uporządkowane i w odpowiedniej kolejności, a do każdego zadania podchodzi sumiennie i z pełnym poświęceniem. Czym różni się jednak osobowość anankastyczna od perfekcjonisty i dlaczego klasyfikowana jest jako zaburzenie osobowości?

Osobowość anankastyczna – a perfekcjonizm

Człowiek z osobowością anankastyczną na pozór ma bardzo uporządkowane, zorganizowane i wydajne życie. Wszystko ma swój ciąg logiczny, ład i porządek, a każde zadanie wykonywane jest z należytą starannością, a wręcz namaszczeniem. Takie osoby wydają się być opanowane, pewne siebie i niezwykle zaradne oraz zdolne. Anankastycy do pracy zwykle przychodzą jako pierwsi, a wychodzą ostatni – póki nie zrobią wszystkiego, co sobie zaplanowali, a nawet jeszcze więcej.

Takie nadmierne skupienie się na pracy ma jednak drugą, ciemniejszą stronę medalu: anankastyk nie ma czasu na zajmowanie się swoim życiem prywatnym, co z reguły sprawia, że niestety go nie ma. Zwykle takie osoby nie zakładają rodziny albo tracą ją, a kontakty towarzyskie właściwie nie istnieją. Liczy się tylko praca i nienaganne wykonywanie swoich zadań. Nietrudno zauważyć, że w takim układzie na próżno szukać szczęścia i spełnienia.

Problem, odróżniający osobowość anankastyczną od perfekcjonizmu, zaczyna się wtedy, gdy człowiek traci kontrolę nad perfekcjonizmem i to on przejmuje kontrolę nad człowiekiem. 

Osobowość anankastyczna - objawy

Charakterystyczne dla osobowości anankastycznej jest:

·  Nadmierne i ciągłe skupienie, skutkujące brakiem poczucia humoru i umiejętnością rozluźnienia się

·   Reagowanie nerwowością i agresją na kontrolę

·   Poczucie winy, dokładanie sobie obowiązków i zwiększanie wymogów wobec swojej osoby

·   Strach przed oceną, ukaraniem, krytyką

·   Upewnianie się, czy podjęte działanie na pewno zostało wykonane dobrze i czy zakończyło się sukcesem (kilkukrotne sprawdzanie, czy mail został wysłany, a podpis złożony itp).

Natrętne myśli nie dają spokoju i trudno sobie z nimi poradzić. Człowiek z osobowością anankastyczną reaguje na takie sytuacje pełne wątpliwości zwykle utartymi mechanizmami obronnymi.

Osoba z zaburzeniem anankastycznym jako szef postrzegana może być jako tyran – najczęściej w sposób wręcz patologiczny strzeże sposobu wykonywania zadań przez swoich pracowników.

Osobowość anankastyczna – leczenie

Najbardziej skuteczną formą leczenia zaburzeń osobowości anankastycznej jest psychoterapia, najlepiej długoterminowa. Nakłonienie pacjenta z osobowością anankastyczną do leczenia jest dość trudne – zwykle uważa ona, że nie ma żadnego problemu i wszystko jest takie, jakie być powinno.

Farmakologia jest stosowana rzadko – zwykle tylko w przypadku wystąpienia stanów depresyjnych i lękowych, a także pojawienia się zachowań kompulsywnych lub obsesyjnych.

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Co-sie-dzieje-z-organizmem-po-odstawieniu-alkoholu-12791'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
2 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
3 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
4 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
5 string '/Zdrowie/Sport/cwiczenia-na-brzuch-plaski-brzuch-boczki-uda-8480'
6 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-z-tylu-glowy-po-lewej-stronie-po-prawej-przyczyny-zagrozenie-9917'
7 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
8 string '/Zdrowie/Psychologia/Test-Becka-skala-depresji-Becka-czy-mam-depresje-rozwiaz-test-8431'
9 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'
10 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dzieki-temu-napojowi-schudniesz-3-kg-w-tydzien-13394'
11 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
12 string '/Zdrowie/Choroby/cholesterol-calkowity-cholesterl-ldl-jak-obnizyc-jakie-produkty-jesc-8372'
13 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dna-moczanowa-dieta-Z-jakich-produktow-nalezy-zrezygnowac-9624'