Niepoczytalność – czym jest i jak się o niej orzeka?

Hanna Skowron 17.09.2018
Niepoczytalnosć objawy
Fotografia: Fotolia

Często słyszy się, że ktoś w chwili popełnienia czynu był niepoczytalny. Jest to zwykle okoliczność łagodząca. Czym jest niepoczytalność? Niepoczytalność sprawcy w chwili popełnienia przestępstwa – dowiedz się więcej!

Niepoczytalność jest określeniem stanu, w którym dana osoba dokonując czynu zabronionego, nie była w stanie rozpoznać swojego działania jako niewłaściwego ani w ogóle jego znaczenia, a także nie była w stanie kierować swoim postępowaniem. Taki stan następuje wskutek zaburzeń psychicznych, choroby psychicznej bądź upośledzenia umysłowego. Jak określa się niepoczytalność? Kim jest osoba uznana za niepoczytalną?

Zobacz także: Schizofrenia paranoidalna to najczęstsza odmiana schizofrenii. Jakie są rokowania?

Niepoczytalność – definicja

Niepoczytalność definiowana jest jako taki stan psychiczny, w którym niemożliwe jest poniesienie konsekwencji prawnych czynu zabronionego. Tym stanem psychicznym jest choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe lub inne zaburzenie czynności psychicznych, które sprawiły, że dana osoba w momencie popełniania czynu nie była w stanie rozpoznać znaczenia tego czynu ani kierować swoim zachowaniem.

Wyróżnia się także stan określany ograniczoną niepoczytalnością. Jest to stan ograniczonej zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i kierowania swoim zachowaniem. W takim przypadku, jeśli osoba popełniła czyn zabroniony i zagrożony karą, sąd może uznać stan ograniczonej niepoczytalności jako okoliczność łagodzącą.

Stanem niepoczytalności nie jest jednak stan upojenia alkoholowego czy po zażyciu środków odurzających. W takim przypadku, pomimo, że zdolność do rozpoznania czynu i kierowania swoim zachowaniem jest istotne ograniczona lub niemożliwa, niepoczytalność nie jest orzekana i osoba ponosi pełną odpowiedzialność karną przewidzianą za dany czyn.

Niepoczytalność – objawy

Niepoczytalność definiowana jest w Kodeksie karnym, w postaci formuły składającej się z dwóch członów. Pierwszy z nich stanowi człon psychiatryczny, w którym wymienia się kryteria takie jak:

  • Upośledzenie umysłowe
  • Niedorozwój umysłowy
  • Chorobę psychiczną
  • Zakłócenia czynności psychicznych.

Drugi człon to psychologiczne kryteria, takie jak:

  • Niemożność rozpoznania znaczenia czynu
  • Niemożność pokierowania swoim zachowaniem.

O niepoczytalność można więc podejrzewać osobę, która zachowuje się w taki sposób, który wskazuje na zaburzenia psychiczne: histeria, schizofrenia, osobowość dyssocjalna. O niepoczytalności orzeka sąd, na podstawie wnikliwej analizy konkretnego przypadku, także na podstawie zeznań samego podejrzanego/oskarżonego i świadków.

Niepoczytalność sprawcy w chwili popełnienia przestępstwa

Niezależnie od tego, jaki czyn został dokonany, jeśli u sprawcy stwierdzi się niepoczytalność w chwili jego popełnienia, nigdy nie poniesie on konsekwencji.

Jeśli zachodzą przesłanki do wzięcia niepoczytalności sprawcy pod uwagę, sąd lub prokurator mogą skierować taką osobę na badania psychiatryczne. Niezależnie od siebie opinie zawsze wydaje dwóch psychiatrów. Orzeczenie o niepoczytalności sprawcy może zapaść także po obserwacji w zakładzie zamkniętym.

Zobacz także:  Zaburzenia osobowości - rodzaje, objawy i sposoby leczenia

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

Zagłosuj

Opowiesz o swoich problemach lekarzowi lub psychoterapeucie?

Liczba głosów:

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Choroby/Syndrom-spiacej-krolewny-co-to-objawy-leczenie-14980'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Trenerka-pokazala-zdjecie-przed-i-po-odchudzaniu-Zalala-ja-fala-hejtu-15118'
2 string '/Zdrowie/Choroby/Borelioza-objawy-fazy-badania-leczenie-neuroborelioza-8094'
3 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-ketogeniczna-nie-jest-dla-wszystkich-Sprawdz-czy-mozesz-ja-stosowac-9612'
4 string '/Zdrowie/Psychologia/Ciagle-zmeczenie-jakie-moga-byc-przyczyny-10704'
5 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
6 string '/Zdrowie/Psychologia/Nerwica-objawy-somatyczne-fizyczne-psychiczne-8130'
7 string '/Zdrowie/Choroby/Podwyzszone-monocyty-na-jakie-choroby-wskazuja-11996'
8 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/domowe-sposoby-na-oparzenia-5-skutecznych-metod-8125'
9 string '/Zdrowie/Choroby/MCV-morfologia-norma-niski-i-wysoki-poziom-co-oznacza-12238'
10 string '/Zdrowie/Choroby/Limfocyty-podwyzszone-o-czym-swiadcza-11914'
11 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/domowe-sposoby-na-tradzik-domowe-leczenie-medycyna-naturalna-cera-zaskorniki-9783'
12 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
13 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
14 string '/Zdrowie/Choroby/MCH-w-morfologii-krwi-norma-nieprawidlowe-stezenie-przyczyny-12261'
15 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Domowe-sposoby-na-bol-ucha-u-dziecka-i-doroslego-czosnek-do-ucha-9692'
16 string '/Zdrowie/Psychologia/Socjopata-kto-to-cechy-w-zwiazku-jak-postepowac-leczenie-Socjopata-a-psychopata-13466'
17 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-z-tylu-glowy-po-lewej-stronie-po-prawej-przyczyny-zagrozenie-9917'
18 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Jak-schudnac-5-kg-co-jesc-zeby-schudnac-5-kg-15271'
19 string '/Zdrowie/Choroby/Nerwobole-w-klatce-piersiowej-serca-plecow-objawy-leczenie-9797'
20 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
21 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Ocet-jablkowy-na-odchudzanie-wlasciwosci-Picie-octu-jablkowego-8813'
22 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/domowe-sposoby-na-bol-glowy-medycyna-naturalna-domowe-leczenie-objawy-9722'
23 string '/Zdrowie/Choroby/bol-piet-jakie-sa-przyczyny-choroby-schorzenia-domowe-sposoby-leczenie-9941'
24 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'
25 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/domowe-sposoby-na-przeczyszczenie-leczenie-domowe-medycyna-naturalna-9751'
26 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Sposoby-na-kaca-lek-na-kaca-co-jesc-co-pic-w-zatruciu-alkoholem-8921'
27 string '/Zdrowie/Choroby/Erytrocyty-w-moczu-norma-i-przyczyny-nadmiaru-11814'
28 string '/Zdrowie/Psychologia/Alkoholizm-objawy-jak-rozpoznac-skutki-fazy-uzaleznienia-komu-grozi-8816'
29 string '/Zdrowie/Choroby/bol-brzucha-po-lewej-stronie-przyczyny-choroby-inne-objawy-leczenie-8740'
30 string '/Zdrowie/Choroby/Neuroborelioza-objawy-leczenie-rokowania-neuroborelioza-a-sm-8073'
31 string '/Zdrowie/Choroby/Borelioza-badania-test-igg-cena-test-western-blot-8049'
32 string '/Zdrowie/Choroby/MCHC-morfologia-krwi-normy-nieprawidlowy-poziom-przyczyny-12268'
33 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
34 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
35 string '/Zdrowie/Choroby/Eonzynofile-norma-uchy-od-normy-12230'
36 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/domowe-sposoby-na-chrypke-leczenie-w-domowym-zaciszu-medycyna-naturalna-9775'
37 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-w-lewym-boku-przyczyny-objawy-co-go-powoduje-9913'
38 string '/Zdrowie/Choroby/Neutrofile-ponizej-normy-i-przyczyny-12194'
39 string '/Zdrowie/Psychologia/Nerwica-zoladka-przyczyny-objawy-leczenie-ziola-dieta-a-wrzody-8261'
40 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/sok-z-pokrzywy-wlasciwosci-pokrzywy-przepis-dla-dzieci-i-doroslych-8691'
41 string '/Zdrowie/Choroby/Zapalenie-krtani-u-dzieci-i-doroslych-domowe-leczenie-9995'