Dorosłe dzieci alkoholików nie potrafią ufać i budować związków. Czym jest syndrom DDA i jak wygląda terapia?

Magdalena Barszczak 14.05.2018 AKTUALIZACJA: 03.01.2019
dziecko i rodzic trzymający w ręku butelkę z alkoholem
Fotografia: Shutterstock.com

DDA w dorosłym życiu borykają się z charakterystycznymi dla osób wzrastających w rodzinie alkoholowej trudnościami emocjonalnymi. Brak bezpieczeństwa i przewidywalności, odrzucenie i niezrozumienie - to wszystko powoduje, że Dorosłe Dzieci Alkoholików w dzieciństwie uzbrajają się w mechanizmy obronne, które przeszkadzają im w dorosłym życiu. Zobacz, jakie są objawy syndromu DDA i jak go leczyć.

DDA (Dorosłe Dzieci Alkoholików) to ludzie wychowani w rodzinach, w których co najmniej jedno z rodziców nadużywało alkoholu. Z tego powodu w ich życiu zabrakło poczucia bezpieczeństwa i stałości. W dzieciństwie DDA mieli jedną rolę - nie rzucać się w oczy, by przetrwać w rodzinie alkoholowej. W dorosłym życiu borykają się z wieloma problemami, ponieważ nie wykształciły w sobie odpowiednich umiejętności. 

Zobacz także: DDD, czyli w pułapce dzieciństwa. Kim są dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych?

DDA - syndrom

W rodzinie DDA wszystko kręci się wokół tematu alkoholu. Nawet jeśli drugi rodzic nie pije, dziecko i tak nie może na niego liczyć, bo ten albo kłóci się z uzależnionym, albo robi wszystko, żeby o problemie nie dowiedzieli się sąsiedzi. DDA od początku uczy się podporządkowywać ustalonym zasadom. Stara się być niewidzialne, nie przeszkadzać, wie, że musi się same sobą zająć, bo dorosły jest emocjonalnie zaangażowany w picie małżonka.

"Nic nie mówić", "niczego nie odczuwać", "nikomu nie ufać" - to trzy główne zasady funkcjonowania w rodzinie alkoholowej. Dzieci wiedzą, że muszą trzymać język za zębami i udawać, że wszystko jest w porządku. Złość, nienawiść, smutek czy porzucenie - to naturalne uczucia budzące się w DDA, jednak nauczone ono jest udawać, że nic nie czuje. Nie może ufać własnym rodzicom, więc nie ufa całemu światu, nawet sobie.

DDA nie realizuje swoich naturalnych potrzeb bycia usłyszanym czy docenionym. Całą uwaga skierowana jest w stronę pijącego rodzica. Dorosłe Dziecko Alkoholika stara się nie rzucać w oczy albo wręcz przeciwnie - skupia na sobie uwagę uzależnionego po to, by ochronić drugiego rodzica lub rodzeństwo. Role wtedy odwracają się w nienaturalny sposób, a DDA nie ma szans, aby choć trochę pobyć dzieckiem.

Zobacz także: Uzależnienie od alkoholu - czy mnie dotyczy? Sprawdź, jakie są objawy alkoholizmu

DDA - cechy i role w rodzinie

W rodzinie alkoholowej rodzice przestają wypełniać swoje role. Aby rodzina przetrwała, Dorosłe Dzieci Alkoholików podejmują się ich za mamę lub ojca. Główne role jakie DDA pełnią w rodzinie to:

Bohater - DDA przejmuje rolę rodzica. Jeśli ojciec pije, może np. opiekować się matką, wychowywać młodsze rodzeństwo i bronić je przez alkoholikiem. Zazwyczaj takie DDA jest nadodpowiedzialne i skłonne do poświęceń. Opiekuje się jednak wszystkimi, tylko nie sobą. Czuje, że musi sobie zasłużyć na pochwałę czy dobre słowo.

Błazen, Maskotka - to druga z ról DDA. Podobnie jak bohater zajmuje się wszystkimi, tylko nie sobą. Żartuje, wygłupia się, dba o nastrój rodziców, nawet jeśli daleko mu do śmiechu. Ma poczucie, że dobra atmosfera zależy tylko od niego.

Kozioł ofiarny - Przeciwieństwo bohatera. Dzięki takiemu DDA rodzina odwraca uwagę od rzeczywistych problemów. Wzrasta w ogromnym poczuciu winy. Takie dziecko może kiepsko się uczyć czy sięgnąć po używki. W ten sposób odreagowuje trudne emocje, jakie rodzice na nim wyładowują.

Cień, czyli dziecko niewidzialne - zachowuje się tak, jakby go nie było. Takie DDA jest nieśmiałe, wycofane i niepewne siebie. Nie umie wyrażać swoich potrzeb. Nie sprawia problemów wychowawczych, bo zwykle niczego nie chce. Te cechy towarzyszą mu potem w dorosłym życiu.

Zobacz także: Spokojnie, to tylko lęk. Jak postępować podczas ataku paniki?

DDA - objawy

Dorosłe Dziecko Alkoholika przez całe życie pełniło jakąś rolę, więc nie wie, kim jest. Często dopiero w wieku 30. lub 40. lat zaczyna budować swoją tożsamość. 

DDA borykają się z takimi trudnościami emocjonalnymi:

  • ciągły niepokój,
  • niezdolność do odprężenia się,
  • niezdolność do spontanicznych reakcji,
  • poczucie zagrożenia,
  • poczucie winy i wstydu,
  • poczucie niższości,
  • brak wiary w siebie,
  • obniżona samoocena,
  • samokrytycyzm,
  • unikanie nowych wyzwań,
  • nadmiernie rozwinięte poczucie odpowiedzialności,
  • skłonność do wchodzenia w rolę ofiary,
  • problemy z koncentracją,
  • zachowania kompulsywne,
  • lęki i wywołane przez nie objawy somatyczne,
  • wrogość i nieufność wobec innych,
  • silna potrzeba kontroli,
  • nieumiejętność budowania związków,
  • lęk przed bliskością i uczuciami,
  • brak umiejętności rozwiązywania konfliktów,
  • lęk przed porzuceniem,
  • trudność z odnalezieniem się w roli rodzica.

DDA - terapia i leczenie

Bez terapii DDA sobie nie poradzą. Brak im podstawowej wiedzy na temat, jak funkcjonować w dorosłym życiu i jak budować dojrzałe związki. Jedną z podstawowych i sprawdzonych form pomocy dla Dorosłych Dzieci Alkoholików jest grupowa terapia DDA, na której:

  • uporają się z dzieciństwem i przeboleją fakt, że nigdy go nie miały,
  • na nowo uporządkują relacje z rodzicami,
  • odseparują się od rodziców w sensie emocjonalnym,
  • zrozumieją, kim są i co lubią,
  • uporządkują życie osobiste i nakreślą plany dotyczące przyszłości.

Syndromowi DDA mogą towarzyszyć zaburzenia psychiczne takie jak nerwica czy depresja. Jeśli DDA źle się czuje, a objawy utrudniają jego codzienne funkcjonowanie powinien się zwrócić o pomoc do internisty lub od razu do psychiatry, który pomoże dobrać odpowiednie leki.

Pamiętaj, że powyższy artykuł nie zastąpi wizyty lekarskiej.

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

Zagłosuj

Opowiesz o swoich problemach lekarzowi lub psychoterapeucie?

Liczba głosów:

nerwica
Rozwiąż quiz

Czy masz skłonności do nerwicy?

nerwica

1. Jak reagujesz, kiedy ktoś zrani cię swoimi słowami?

Autor: Magdalena Barszczak

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Co-sie-dzieje-z-organizmem-po-odstawieniu-alkoholu-12791'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
2 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
3 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
4 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
5 string '/Zdrowie/Sport/cwiczenia-na-brzuch-plaski-brzuch-boczki-uda-8480'
6 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-z-tylu-glowy-po-lewej-stronie-po-prawej-przyczyny-zagrozenie-9917'
7 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
8 string '/Zdrowie/Psychologia/Test-Becka-skala-depresji-Becka-czy-mam-depresje-rozwiaz-test-8431'
9 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'
10 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dzieki-temu-napojowi-schudniesz-3-kg-w-tydzien-13394'
11 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
12 string '/Zdrowie/Choroby/cholesterol-calkowity-cholesterl-ldl-jak-obnizyc-jakie-produkty-jesc-8372'
13 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dna-moczanowa-dieta-Z-jakich-produktow-nalezy-zrezygnowac-9624'