Choroby psychiczne - czym są i jak je rozpoznać?

Magdalena Barszczak 14.06.2018
kobieta chora psychicznie
Fotografia: Shutterstock.com

Choroby psychiczne mogą dotknąć każdego z nas. Coraz więcej osób zgłasza się do lekarza, bo są zaniepokojeni swoim zdrowiem psychicznym. Pacjenci ci mogą cierpieć na depresję lub nerwicę. W przeciwieństwie do osób np. ze schizofrenią - są świadomi swoich problemów i odróżniają rzeczywistość od fikcji. Zobacz, jakie wyróżniamy choroby psychiczne i jak je leczyć.

Choroby psychiczne, inaczej zaburzenia psychiczne są coraz bardziej powszechne. Umysł człowieka jest tak samo podatny na choroby jak ludzkie ciało. Żyjemy coraz szybciej, mamy coraz więcej problemów - nic dziwnego, że znajdują one ujście w naszej psychice. Choroby psychiczne powodują ogromny dyskomfort i cierpienie, utrudniają funkcjonowanie w społeczeństwie. 

Zobacz także: Leczenie depresji wymaga czasu. Jak pomóc osobie z depresją?

Choroby psychiczne - rodzaje

Według tradycyjnego podziału zaburzenia psychiczne można podzielić na:

  • zaburzenia psychotyczne (psychozy) -  powodują stany chorobowe, w których występują urojeniaomamy, zaburzenia świadomości, duże zaburzenia emocji i nastroju oraz zaburzenia myślenia;
  • zaburzenia niepsychotyczne - nerwice, reakcje adaptacyjne, zaburzenia psychosomatyczne, niepełnosprawność intelektualna, zespoły organiczne, zaburzenia osobowości, uzależnienia od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, niektóre dewiacje seksualne.  

Podział zaburzeń psychicznych według klasyfikacji ICD-10:

  • zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi, np. zespół czołowy (F00-F09);
  • zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem środków (substancji) psychoaktywnych - alkoholizm (F10-F19);
  • schizofrenia, zaburzenia typu schizofrenii (schizotypowe) i urojeniowe (F20-F29);
  • zaburzenia nastroju (afektywne) - depresja, choroba dwubiegunowa, zaburzenia depresyjne nawracające (F30-F39);
  • zaburzenia nerwicowe, związane ze stresem i pod postacią somatyczną - nerwica lękowa, nerwica natręctw, zespół lęku napadowego (atak paniki), agorafobia, fobia społeczna (F40-F48);
  • zespoły behawioralne związane z zaburzeniami fizjologicznymi i czynnikami fizycznymi - bulimia, anoreksja, lęki nocne, wytrysk przedwczesny (F50-F59);
  • zaburzenia osobowości i zachowania dorosłych - osobowość borderline, zaburzenia preferencji seksualnych (F60-F69)
  • upośledzenia umysłowe - niepełnosprawność intelektualna (F70-F79);
  • zaburzenia rozwoju psychicznego - autyzm dziecięcy, zespół Aspergera (F80-F89); 
  • zaburzenia zachowania i emocji rozpoczynające się zwykle w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym - ADHD (F90-F98);
  • zaburzenia psychiczne bliżej nieokreślone (F99).

Zobacz także: Stale odczuwasz lęk? Sprawdź, czy nie dopadły cię objawy nerwicy

Choroby psychiczne - objawy

Rozpoznanie choroby psychicznej nie jest łatwe. Często granica między zachowaniem wynikającym z ukształowania charakteru czy chorobą psychiczną jest bardzo cienka. W przypadku schizofrenii czy psychoz głównymi objawami choroby psychicznej są omamy czy urojenia. Zaburzenia nerwicowe mogą objawiać się lękiem i objawami somatycznymi, z kolei zaburzenia nastroju smutkiem i spowolnieniem ruchowym. Jeśli czyjeś zachowanie nagle się zmienia lub odbiega od tego, co jest społecznie akceptowane, można zacząć podejrzewać zaburzenie psychiczne.

Objawy chorób psychicznych można podzielić na trzy podstawowe typy:

  • objawy nerwic - manifestują się lękiem, który może występować w postaci napadów paniki, strachu przed wyjściem z domu, lękiem przed innymi ludźmi lub w postaci różnych fobii. W przeciwieństwie do zaburzeń psychotycznych osoba z nerwicą jest w pełni świadoma swoich problemów i walczy z nimi.
  • objawy psychoz - urojenia, omamy. Najczęściej powodowane są przez silny stres, nadużywanie alkoholu i zażywanie narkotyków. Psychozy mogą być również skutkiem chorób organicznych. Osoba cierpiąca na psychozę nie zdaje sobie sprawy ze swoich problemów, bo nie odróżnia rzeczywistości od fikcji, np. choroba afektywna dwubiegunowa i schizofrenia.
  • objawy upośledzenia - osoba upośledzona odczuwa trudności na każdym polu codziennego życia - w komunikacji z innymi, dbaniu o swoje potrzeby, zdrowie, higienę, prowadzeniu domu i rozumieniu otoczenia. IQ osoby upośledzonej psychicznie to zwykle około 70, a jej rozwój odpowiada mentalności dziecka. Nie zdaje sobie ona sprawy ze swojej nieporadności.

Do innych objawów chorób psychicznych należą:

  • brak poczucia sensu w życiu,
  • niska samoocena,
  • derealizacja,
  • depersonalizacja,
  • autoagresja,
  • nagłe zmiany zachowania,
  • nieuzasadnione stany euforii,
  • brak apetytu lub wzmożone łaknienie,
  • problemy ze snem, zmiana trybu funcjonowania w ciągu doby,
  • gonitwy myśli,
  • lęk,
  • znaczne obniżenie nastroju, smutek, poczucie beznadziei,
  • "czarne myśli",
  • apatia,
  • problemy w kontaktach z ludźmi,
  • problemy z jedzeniem w przypadku bulimii lub anoreksji.

Zobacz także: DDD, czyli w pułapce dzieciństwa. Kim są dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych?

Choroby psychiczne - przyczyny

Choroby psychiczne mogą wystąpić z rozmaitych powodów. Zwraca się szczególnie uwagę na genetyczne, psychologiczne, biologiczne lub środowiskowe podłoże problemów pacjenta.

W toku terapii często okazuje się, że osoba zmagająca się z chorobą psychiczną miała trudne dzieciństwo. Mogła wychowywać się w rodzinie patologicznej, gdzie panował chłód emocjonalny i brakowało miłości.

Częstym powodem choroby psychicznej jest trudna sytuacja chorego wywołana takimi zdarzeniami, jak: śmierć bliskiego, rozwód, wypadek czy zwolnienie z pracy.

Choroby psychiczne - leczenie

Leczenie chorób psychicznych jest często długotrwałe i zależy od rodzaju choroby. Leczenie depresji i nerwicy wyglądają podobnie. W tym przypadku najskuteczniejsza jest psychoterapia. Jeśli pacjent cierpi na uciążliwe i przykre objawy, można wdrożyć leki przeciwdepresyjne lub przeciwlękowe.

W przypadku psychoz leczenie należy rozpocząć szybko. Osoba zmagająca się z urojeniami i omamami nie przyjmuje do wiadomości, że jest chora, dlatego leczenie schizofrenii i psychoz może być trudne. Podstawą leczenia są leki. Pacjenta poddaje się też psychoterapii. W chorobach psychicznych niezwykle ważne jest też wsparcie bliskich osób.

Zobacz także: Schizofrenia paranoidalna to najczęstsza odmiana schizofrenii. Jakie są rokowania?

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

nerwica
Rozwiąż quiz

Czy masz skłonności do nerwicy?

nerwica

1. Jak reagujesz, kiedy ktoś zrani cię swoimi słowami?

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów