Borderline to chaos w umyśle i niestabilność emocjonalna. Czym objawia się zaburzenie osobowości borderline?

kobieta cierpiąca na borderline
Fotografia: Shutterstock.com

Borderline to niejasny obraz siebie, poczucie wewnętrznej pustki, niestabilny nastrój i tendencje autodestrukcyjne. Osoby dotknięte tym zaburzeniem osobowości mają problem w relacjach, cierpią także ich najbliżsi. Cierpienie może popchnąć chorego nawet do popełnienia samobójstwa. Zobacz, jakie są przyczyny zaburzenia osobowości borderline i jak je leczyć.

Borderline - co się kryje pod tą tajemniczo brzmiącą nazwą? Zaburzenie osobowości borderline, inaczej osobowości z pogranicza, to termin określający objawy osób, w których umysłach panuje chaos, a emocje są niestabilne. Borderline są pełni skrajności, w ich przypadku jest tylko biel i czerń, nie ma szarości. Jeśli kochają - to na zabój, idealizując swojego partnera, jeśli nienawidzą - to z całego serca. Jedno niefortunne słowo czy gest mogą sprawić, że osoba z zaburzeniem osobowości borderline spisze taką znajomość na straty i nie będzie powrotu. 

Zobacz także: Depresja to nie tylko smutek. Jak rozpoznać objawy depresji?

Borderline - co to jest?

Borderline to jeden z podtypów zaburzeń osobowości. Termin "osobowość z pogranicza" został wymyślony na początku XX wieku i dotyczył objawów, których nie można było zaklasyfikować jako psychotycznych (schizofrenia) czy nerwicowych. Pacjenci oscylowali między jednym a drugim biegunem, dlatego też borderline często nazywa się życiem "na krawędzi."

Zaburzenia osobowości to trwałe, nieprawidłowe wzorce relacji z otoczeniem, które powodują trudności w funkcjonowaniu na co dzień. Osoby dotknięte borderline charakteryzuje niejasny obraz siebie i czarno-białe myślenie. Mają skłonności autoagresywne i trudno im funkcjonować w relacjach. Najbardziej błaha kłótnia prowadzi je do załamania nerwowego, a nieporozumienie w kontaktach z ludźmi skutkuje natychmiastowym zerwaniem stosunków. Wieczna huśtawka nastrojów jest dla nich i dla ich bliskich wyniszczająca. Niejednokrotnie, osoby z borderline, nie mogąc znieść nieustannego cierpienia, okaleczają się, a czasem decydują się na samobójstwo.

Zobacz także: DDD, czyli w pułapce dzieciństwa. Kim są dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych?

Borderline - objawy

Osoby z zaburzeniem osobowści borderline mają huśtawki nastrojów, mogą cierpieć na niekontrolowane wybuchy gniewu, miewają lęki i ataki paniki. Boją sie odrzucenia, a jednocześnie sami je prowokują. Często zaburzeniu osobowości borderline towarzyszą depresjachoroba dwubiegunowa, zaburzenia jedzenia – anoreksja, bulimia.

Osoby z zaburzeniem osobowości borderline:

  • nie wiedzą, kim są i do czego dążą,
  • mają niejasny obraz własnych celów i preferencji (w tym seksualnych),
  • dążą do bycia uwikłanym w intensywne związki, prowadzące często do kryzysów emocjonalnych,
  • doświadczają huśtawki emocjonalnej i chronicznego uczucia pustki,
  • charakteryzują powtarzające się działania autodestrukcyjne - samookaleczenia ("żeby poczuć cokolwiek") lub groźby samobójcze,
  • boją się, że zostaną porzucone, jednocześnie same prowokują drugą osobę,
  • albo kochają, albo nienawidzą - wahania pomiędzy idealizacją i dewaluacją,
  • cechuje impulsywność w co najmniej dwóch sferach, które są potencjalnie autodestrukcyjne (wydawanie pieniędzy, seks, nadużywanie substancji, lekkomyślne prowadzenie pojazdów, kompulsywne jedzenie),
  • mają problemy z kontrolowaniem gniewu,
  • w stresie mogą doświadczać przelotnych myśli paranoicznych.

Borderline - a związki

Najbardziej typowym dążeniem osoby z zaburzeniem osobowości borderline jest pragnienie silnej relacji na wyłączność. Jednocześnie borderline boją się, że zostaną "pochłonięte" przez taką osobę lub porzucone. Ten lęk powoduje ciągłe przyciąganie i odpychanie. Osoba z borderline najpierw potrafi być najlepszym partnerem, jakiego można sobie wymarzyć. Uwodzi, idealizuje i zapewnia o miłości. Kiedy zbliży się zanadto, wystarczy pretekst, by jej zachowanie zmieniło się o 180 stopni. Zaczyna obrażać, poniżać i zadaje cios prosto w serce. W internecie można znaleźć wiele komentarzy zranionych partnerów chorych na zaburzenie osobowości borderline.

Nikt wcześniej nie okazywał mi zainteresowania w taki sposób jak on. Był cudowny, fantastyczny. (...) Potem zaczęła się paranoiczna zazdrość - o wszystkich, o wszystko (...). Wyidealizował mnie maksymalnie, a potem zaczął nienawidzić za to, że byłam sobą i najwyraźniej nie byłam w stanie sprostać jego wizjom, przy czym nienawidził też siebie, ponieważ cały czas mi mówił, że ja całą sobą mu pokazuję, jak bardzo on mnie rozczarowuje i jak nie jest wystarczająco dobry. (...) Odrzucał mnie i przyciągał, na przemian. Trzaskanie słuchawką i wrzaski, przeplatające sie z 'kocham Cię' i 'nie potrafię bez Ciebie żyć' - można przeczytać na jednym z forów internetowych.

Zobacz także: Choroba dwubiegunowa to wieczne huśtawki nastroju. Jak leczyć zaburzenie afektywne dwubiegunowe?

Borderline - przyczyny

Przyczyny borderline nie są do końca znane. W przypadku tego zaburzenia można mówić o następujących psychologicznych czynnikach ryzyka:

  • przemoc słowna, emocjonalna, fizyczna,
  • trauma w młodym wieku, np. wykorzystywanie seksualne,
  • opuszczenie przez rodziców lub długotrwała rozłąka,
  • wpływ negatywnie nastawionych do dziecka i krytycznych rodziców,
  • nierozwiązane kryzysy rozwojowe,
  • negatywne wpływy środowiska wychowawczego,
  • zespół stresu pourazowego (PTSD).

Niektórzy specjaliści jako przyczynę borderline podają czynniki genetyczne lub kojarzą zaburzenie z wadliwym transferem neuroprzekaźników: serotoniny, noradrenaliny, acetylocholiny, kwasu γ-aminomasłowego i kwasu glutaminowego oraz z nadaktywnością ciała migdałowatego.

Borderline - leczenie

Podstawową metodą leczenia borderline, jak i wszystkich zaburzeń osobowości jest długoterminowa psychoterapia. Za najskuteczniejszą uważa się terapię psychodynamiczną, w której pacjent ma szansę dotrzeć do przyczyn swojego stanu. Leczenie borderline jest o tyle trudne, że pacjent może reagować impulsywnie na efekty terapii (np. okaleczając się), porzucać ją i prowokować kryzysowe sytuacje. Ważne jest zaangażowanie chorego i wsparcie osób bliskich.

Jeśli z borderline współwystępują nerwica, depresja lub gdy pacjent nie radzi sobie z negatywnymi emocjami można zasotosować leki przeciwdepresyjne (szczególnie selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny - pomocne w zaburzeniach nastroju, w przypadku lęku i depresji). W przypadku wystąpienia objawów psychotycznych oraz prób samobójczych korzystne może się okazać podanie leków przeciwpsychotycznych (np. olanzapiny).

Osobowość borderline da się wyleczyć. Trudności i przebieg leczenia pacjentki z tym zaburzeniem osobowości opisała Rachel Reiland w książce "Uratuj mnie".

Pamiętaj, że powyższy artykuł nie zastąpi wizyty lekarskiej.

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

Zagłosuj

Opowiesz o swoich problemach lekarzowi lub psychoterapeucie?

Liczba głosów:

nerwica
Rozwiąż quiz

Czy masz skłonności do nerwicy?

nerwica

1. Jak reagujesz, kiedy ktoś zrani cię swoimi słowami?

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Co-sie-dzieje-z-organizmem-po-odstawieniu-alkoholu-12791'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
2 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
3 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
4 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
5 string '/Zdrowie/Sport/cwiczenia-na-brzuch-plaski-brzuch-boczki-uda-8480'
6 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-z-tylu-glowy-po-lewej-stronie-po-prawej-przyczyny-zagrozenie-9917'
7 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
8 string '/Zdrowie/Psychologia/Test-Becka-skala-depresji-Becka-czy-mam-depresje-rozwiaz-test-8431'
9 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'
10 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dzieki-temu-napojowi-schudniesz-3-kg-w-tydzien-13394'
11 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
12 string '/Zdrowie/Choroby/cholesterol-calkowity-cholesterl-ldl-jak-obnizyc-jakie-produkty-jesc-8372'
13 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dna-moczanowa-dieta-Z-jakich-produktow-nalezy-zrezygnowac-9624'