Borderline to chaos w umyśle i niestabilność emocjonalna. Czym objawia się zaburzenie osobowości borderline?

kobieta cierpiąca na borderline
Fotografia: Shutterstock.com

Borderline to niejasny obraz siebie, poczucie wewnętrznej pustki, niestabilny nastrój i tendencje autodestrukcyjne. Osoby dotknięte tym zaburzeniem osobowości mają problem w relacjach, cierpią także ich najbliżsi. Cierpienie może popchnąć chorego nawet do popełnienia samobójstwa. Zobacz, jakie są przyczyny zaburzenia osobowości borderline i jak je leczyć.

Borderline - co się kryje pod tą tajemniczo brzmiącą nazwą? Zaburzenie osobowości borderline, inaczej osobowości z pogranicza, to termin określający objawy osób, w których umysłach panuje chaos, a emocje są niestabilne. Borderline są pełni skrajności, w ich przypadku jest tylko biel i czerń, nie ma szarości. Jeśli kochają - to na zabój, idealizując swojego partnera, jeśli nienawidzą - to z całego serca. Jedno niefortunne słowo czy gest mogą sprawić, że osoba z zaburzeniem osobowości borderline spisze taką znajomość na straty i nie będzie powrotu. 

Zobacz także: Depresja to nie tylko smutek. Jak rozpoznać objawy depresji?

Borderline - co to jest?

Borderline to jeden z podtypów zaburzeń osobowości. Termin "osobowość z pogranicza" został wymyślony na początku XX wieku i dotyczył objawów, których nie można było zaklasyfikować jako psychotycznych (schizofrenia) czy nerwicowych. Pacjenci oscylowali między jednym a drugim biegunem, dlatego też borderline często nazywa się życiem "na krawędzi."

Zaburzenia osobowości to trwałe, nieprawidłowe wzorce relacji z otoczeniem, które powodują trudności w funkcjonowaniu na co dzień. Osoby dotknięte borderline charakteryzuje niejasny obraz siebie i czarno-białe myślenie. Mają skłonności autoagresywne i trudno im funkcjonować w relacjach. Najbardziej błaha kłótnia prowadzi je do załamania nerwowego, a nieporozumienie w kontaktach z ludźmi skutkuje natychmiastowym zerwaniem stosunków. Wieczna huśtawka nastrojów jest dla nich i dla ich bliskich wyniszczająca. Niejednokrotnie, osoby z borderline, nie mogąc znieść nieustannego cierpienia, okaleczają się, a czasem decydują się na samobójstwo.

Zobacz także: DDD, czyli w pułapce dzieciństwa. Kim są dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych?

Borderline - objawy

Osoby z zaburzeniem osobowści borderline mają huśtawki nastrojów, mogą cierpieć na niekontrolowane wybuchy gniewu, miewają lęki i ataki paniki. Boją sie odrzucenia, a jednocześnie sami je prowokują. Często zaburzeniu osobowości borderline towarzyszą depresjachoroba dwubiegunowa, zaburzenia jedzenia – anoreksja, bulimia.

Osoby z zaburzeniem osobowości borderline:

  • nie wiedzą, kim są i do czego dążą,
  • mają niejasny obraz własnych celów i preferencji (w tym seksualnych),
  • dążą do bycia uwikłanym w intensywne związki, prowadzące często do kryzysów emocjonalnych,
  • doświadczają huśtawki emocjonalnej i chronicznego uczucia pustki,
  • charakteryzują powtarzające się działania autodestrukcyjne - samookaleczenia ("żeby poczuć cokolwiek") lub groźby samobójcze,
  • boją się, że zostaną porzucone, jednocześnie same prowokują drugą osobę,
  • albo kochają, albo nienawidzą - wahania pomiędzy idealizacją i dewaluacją,
  • cechuje impulsywność w co najmniej dwóch sferach, które są potencjalnie autodestrukcyjne (wydawanie pieniędzy, seks, nadużywanie substancji, lekkomyślne prowadzenie pojazdów, kompulsywne jedzenie),
  • mają problemy z kontrolowaniem gniewu,
  • w stresie mogą doświadczać przelotnych myśli paranoicznych.

Zobacz także: Schizofrenia paranoidalna to najczęstsza odmiana schizofrenii. Jakie są rokowania?

Borderline - a związki

Najbardziej typowym dążeniem osoby z zaburzeniem osobowości borderline jest pragnienie silnej relacji na wyłączność. Jednocześnie borderline boją się, że zostaną "pochłonięte" przez taką osobę lub porzucone. Ten lęk powoduje ciągłe przyciąganie i odpychanie. Osoba z borderline najpierw potrafi być najlepszym partnerem, jakiego można sobie wymarzyć. Uwodzi, idealizuje i zapewnia o miłości. Kiedy zbliży się zanadto, wystarczy pretekst, by jej zachowanie zmieniło się o 180 stopni. Zaczyna obrażać, poniżać i zadaje cios prosto w serce. W internecie można znaleźć wiele komentarzy zranionych partnerów chorych na zaburzenie osobowości borderline.

Nikt wcześniej nie okazywał mi zainteresowania w taki sposób jak on. Był cudowny, fantastyczny. (...) Potem zaczęła się paranoiczna zazdrość - o wszystkich, o wszystko (...). Wyidealizował mnie maksymalnie, a potem zaczął nienawidzić za to, że byłam sobą i najwyraźniej nie byłam w stanie sprostać jego wizjom, przy czym nienawidził też siebie, ponieważ cały czas mi mówił, że ja całą sobą mu pokazuję, jak bardzo on mnie rozczarowuje i jak nie jest wystarczająco dobry. (...) Odrzucał mnie i przyciągał, na przemian. Trzaskanie słuchawką i wrzaski, przeplatające sie z 'kocham Cię' i 'nie potrafię bez Ciebie żyć' - można przeczytać na jednym z forów internetowych.

Zobacz także: Choroba dwubiegunowa to wieczne huśtawki nastroju. Jak leczyć zaburzenie afektywne dwubiegunowe?

Borderline - przyczyny

Przyczyny borderline nie są do końca znane. W przypadku tego zaburzenia można mówić o następujących psychologicznych czynnikach ryzyka:

  • przemoc słowna, emocjonalna, fizyczna,
  • trauma w młodym wieku, np. wykorzystywanie seksualne,
  • opuszczenie przez rodziców lub długotrwała rozłąka,
  • wpływ negatywnie nastawionych do dziecka i krytycznych rodziców,
  • nierozwiązane kryzysy rozwojowe,
  • negatywne wpływy środowiska wychowawczego,
  • zespół stresu pourazowego (PTSD).

Niektórzy specjaliści jako przyczynę borderline podają czynniki genetyczne lub kojarzą zaburzenie z wadliwym transferem neuroprzekaźników: serotoniny, noradrenaliny, acetylocholiny, kwasu γ-aminomasłowego i kwasu glutaminowego oraz z nadaktywnością ciała migdałowatego.

Borderline - leczenie

Podstawową metodą leczenia borderline, jak i wszystkich zaburzeń osobowości jest długoterminowa psychoterapia. Za najskuteczniejszą uważa się terapię psychodynamiczną, w której pacjent ma szansę dotrzeć do przyczyn swojego stanu. Leczenie borderline jest o tyle trudne, że pacjent może reagować impulsywnie na efekty terapii (np. okaleczając się), porzucać ją i prowokować kryzysowe sytuacje. Ważne jest zaangażowanie chorego i wsparcie osób bliskich.

Jeśli z borderline współwystępują nerwica, depresja lub gdy pacjent nie radzi sobie z negatywnymi emocjami można zasotosować leki przeciwdepresyjne (szczególnie selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny - pomocne w zaburzeniach nastroju, w przypadku lęku i depresji). W przypadku wystąpienia objawów psychotycznych oraz prób samobójczych korzystne może się okazać podanie leków przeciwpsychotycznych (np. olanzapiny).

Osobowość borderline da się wyleczyć. Trudności i przebieg leczenia pacjentki z tym zaburzeniem osobowości opisała Rachel Reiland w książce "Uratuj mnie".

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

nerwica
Rozwiąż quiz

Czy masz skłonności do nerwicy?

nerwica

1. Jak reagujesz, kiedy ktoś zrani cię swoimi słowami?

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów