Prolaktyna: normy. Jakie są objawy podwyższonej prolaktyny i kiedy ją badać?

Magdalena Barszczak 15.02.2019 AKTUALIZACJA: 15.02.2019
kobieta badająca poziom prolaktyny
Fotografia: Shutterstock

Prolaktyna to hormon produkowany w przysadce mózgowej, wpływający na układ rozrodczy, nastrój i odporność. Nieregularne miesiączki u kobiet lub zaburzenia potencji u mężczyzn świadczą o nadmiarze tego hormonu i skłonić nas powinny do zbadania jego poziomu. Jakie są normy prolaktyny i jakie choroby zwiastuje podwyższona prolaktyna? Sprawdź!

Prolaktyna to hormon wydzielany w przysadce mózgowej. Zbyt wysoka prolaktyna może powodować poważne problemy zdrowotne. U kobiet mogą pojawić się nieregularne miesiączki i kłopoty z zajściem w ciążę, u mężczyzn z kolei podwyższony poziom tego hormonu prowadzi do niepłodności i zaburzeń potencji. Sprawdź, jakie są normy prolaktyny i kiedy ją badać.

Zobacz także: Badanie CRP - kiedy należy je wykonać i jakie są normy?

Prolaktyna - funkcje hormonu

Prolaktyna to hormon luteotropowy (LTH), który pobudza działanie sutków podczas ciąży, wywołuje laktację i sprawia, że u młodych kobiet rosną piersi. Prawidłowy poziom tego hormonu jest odpowiedzialny za pracę ciałka żółtego i produkcję progesteronu, ważnego dla utrzymania ciąży. U kobiet karmiących, u których utrzymuje się wysokie stężenie tego hormonu, blokuje on owulację i menstruację, pełniąc funkcję "naturalnego środka antykoncepcyjnego" w pierwszych miesiącach po porodzie.

Podwyższona prolaktyna. Jakie są przyczyny nadmiaru tego hormonu?

Poziom prolaktyny cały czas się zmienia. Najwyższy jest późno w nocy i nad ranem, następnie stopniowo maleje. Nadmiar tego hormonu może prowadzić do problemów ze zdrowiem. Podwyższona prolaktyna zwiastuje hiperprolaktynemię. Zazwyczaj przyczyną tego stanu są:

Badanie prolaktyny powinno być wykonywane u wszystkich kobiet w wieku reprodukcyjnym, u których nastąpiło zatrzymanie miesiączki, nieregularne okresy lub brak owulacji oraz u mężczyzn z długotrwałymi zaburzeniami potencji.

Wysoka prolaktyna - objawy. Co się dzieje, jeśli prolaktyny jest za dużo w organizmie?

Podwyższonemu stanowi prolaktyny we krwi mogą towarzyszyć następujące objawy:

  • zaburzenia cyklu miesiączkowego (pojawiają się bezowulacyjne cykle, co może prowadzić do kłopotów z zajściem ciążę)
  • niepłodność
  • objawy przypominające menopauzę
  • spadek libido (suchość pochwy)
  • objawy związane z niedoborem estrogenu
  • mlekotok
  • bóle głowy
  • zaburzenia widzenia (w przypadku gruczolaka przysadki)
  • odwapnienie kości

Nadmiar prolaktyny u mężczyzn

Wysoka prolaktyna u mężczyzn nie daje specyficznych objawów. Jednym z najbardziej charakterystycznych symptomów jest niepłodność związana ze zmniejszoną liczbą plemników oraz zaburzenia potencji.

Mężczyźni z hiperprolaktynemią najczęściej doświadczają takich objawów jak:

  • niepłodność
  • zaburzenia erekcji
  • obniżenie popędu płciowego
  • powiększenie gruczołów płciowych (ginekomastia)
  • zmniejszenie stopnia owłosienia
  • utrata masy mięśniowej
  • mniejsze uwapnienie kości.

Prolaktyna - normy. Na czym polega badanie prolaktyny i jaka jest jego cena?

Poziom prolaktyny można sprawdzić, badając krew. Badanie trzeba wykonać rano, do godz. 12, ponieważ poziom prolaktyny zmienia się w ciągu doby. Na pobranie krwi zgłoś się na czczo w dowolnym momencie cyklu miesiączkowego. Niektórzy specjaliści zalecają badanie prolaktyny w drugiej fazie cyklu (po owulacji). Pamiętaj, by dobę przed badaniem ograniczyć wysiłek fizyczny i unikać stresu. Na dzień przed badaniem trzeba zrezygnować z obfitej kolacji i współżycia. Przed pobraniem krwi zapytaj lekarza, czy powinnaś odstawić przyjmowane leki.

Jeśli lekarz podejrzewa gruczolaka przysadki daje skierowanie na test po obciążeniu środkiem stymulującym (MCP). Krew pobiera się wtedy dwa razy - na czczo, a godzinę po podaniu środka sprawdza się, jaka jest prolaktyna po MCP.

Co zwiastują poszczególne normy prolaktyny?

  • 5-25 ng/ml - prawidłowa norma,
  • powyżej 25 ng/ml - możesz cierpieć na nieregularne miesiączki i cykle bezowulacyjne,
  • powyżej 50 ng/ml - może dojść do zupełnego zatrzymania miesiączki,
  • powyżej 100 ng/ml - istnieje ryzyko guza przysadki mózgowej.

Warto pamiętać, że poszczególne normy prolaktyny mogą się różnić w zależności od fazy cyklu.

  1. faza folikularna – poniżej 23 µg/l,
  2. faza luteinowa – poniżej 40 µg/l,
  3. trzeci trymestr ciąży – do 400 µg/l.

U mężczyzn norma prolaktyny wynosi poniżej 20 µg/l.

Cena badania prolaktyny waha się od około 20 do 25 zł.

Prolaktyna - leczenie

Podwyższony poziom prolaktyny leczy się lekami obniżającymi poziom tego hormonu. Ważne jest, by leczyć przyczynę stanu chorobowego. Jeśli więc za wysoką prolaktynę odpowiada niedoczynność tarczycy, chora wątroba lub nerki, leczy się podstawową chorobę.

Jeśli przyczyną wysokiej prolaktyny jest guz przysadki, stosuje się leczenie farmakologiczne. Na ogół gruczolaki to nowotwory łagodne. Jeśli guz nie zmniejsza się dzięki stosowanym medykamentom, należy zastosować zabieg chirurgiczny. Po operacji czasem zaleca się radioterapię, a stężenie prolaktyny w organizmie trzeba do końca życia konsultować z endokrynologiem.

Zobacz także: Leukocyty – jakie są normy? Czy ich nadmiar lub niedobór zawsze powinien być powodem do niepokoju? 

Zagłosuj

Czy wykonywałeś któreś z tych badań?

Liczba głosów:

Pierwsza pomoc
Rozwiąż quiz

Sprawdź, czy umiesz udzielić pierwszej pomocy!

Pierwsza pomoc

1. Główna zasada reanimacji to:

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dorota-Szelagowska-opowiedziala-o-swojej-diecie-14279'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dorota-Szelagowska-opowiedziala-o-swojej-diecie-14279#utm_source=fb&utm_medium=2802&utm_campaign=em&utm_content=3'
2 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
3 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
4 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
5 string '/Zdrowie/Choroby/cholesterol-calkowity-cholesterl-ldl-jak-obnizyc-jakie-produkty-jesc-8372'
6 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dna-moczanowa-dieta-Z-jakich-produktow-nalezy-zrezygnowac-9624'
7 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
8 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Ocet-jablkowy-na-odchudzanie-wlasciwosci-Picie-octu-jablkowego-8813'
9 string '/Zdrowie/Choroby/Limfocyty-podwyzszone-o-czym-swiadcza-11914'
10 string '/Zdrowie/Choroby/Nadcisnienie-tetnicze-objawy-przyczyny-choroby-10204'
11 string '/Zdrowie/Choroby/Morfologia-krwi-poprawne-wyniki-badan-normy-12357'
12 string '/Zdrowie/Psychologia/Ciagle-zmeczenie-jakie-moga-byc-przyczyny-10704'
13 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-z-tylu-glowy-po-lewej-stronie-po-prawej-przyczyny-zagrozenie-9917'
14 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
15 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'
16 string '/Zdrowie/Choroby/Limfocyty-normy-w-badaniach-co-oznacza-podwyzszony-i-obnizony-poziom-11923'
17 string '/Zdrowie/Choroby/bol-piet-jakie-sa-przyczyny-choroby-schorzenia-domowe-sposoby-leczenie-9941'
18 string '/Zdrowie/Choroby/bol-brzucha-po-lewej-stronie-przyczyny-choroby-inne-objawy-leczenie-8740'
19 string '/Zdrowie/Sport/cwiczenia-na-brzuch-plaski-brzuch-boczki-uda-8480'
20 string '/Zdrowie/Choroby/trojglicerydy-obnizenie-poziomu-zrodla-w-diecie-rola-w-organizmie-8380'
21 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/domowe-sposoby-na-oparzenia-5-skutecznych-metod-8125'
22 string '/Zdrowie/Choroby/Kreatynina-normy-badanie-podwyzszony-i-niski-poziom-co-oznacza-11860'
23 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Post-Daniela-zasady-efekty-jadlospis-przepisy-przeciwwskazania-9724'
24 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
25 string '/Zdrowie/Choroby/Nadmierna-potliwosc-pocenie-sie-w-nocy-przyczyny-choroby-leczenie-14324#utm_source=fb&utm_medium=0103&utm_campaign=em&utm_content=4'
26 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-ketogeniczna-nie-jest-dla-wszystkich-Sprawdz-czy-mozesz-ja-stosowac-9612'
27 string '/Zdrowie/Choroby/Zawroty-glowy-przyczyny-Na-jakie-choroby-moga-wskazywac-10796'