Niedoczynność tarczycy można skutecznie leczyć. Jakie są przyczyny tego schorzenia?

Magdalena Barszczak 05.02.2019 AKTUALIZACJA: 11.02.2019
niedoczynność tarczycy
Fotografia: Shutterstock

Niedoczynność tarczycy to choroba spowodowana niedoborem hormonów tarczycy, która dotyczy głównie kobiet. Można ją skutczenie leczyć oraz wspomagać dietą. Zobacz, jakie są przyczyny niedoczynności tarczycy i jak wygląda ono u dzieci i kobiet w ciąży.

Niedoczynność tarczycy (łac. hypothyreosis) to uciążliwa choroba spowodowana niedoborem hormonów tarczycy. Kobiety zapadają na nią 5 razy częściej niż mężczyźni, a najwięcej przypadków zachorowań odnotowuje się u kobiet przechodzących menopauzę. To nie znaczy, że na niedoczynność tarczycy nie może zachorować osoba młoda. Zobacz, jakie są przyczyny tego schorzenia i jak wygląda jego leczenie.

Zobacz także: Przełom tarczycowy - czy wiesz jak bardzo jest niebezpieczny?

Niedoczynność tarczycy - co to jest?

Tarczyca to gruczoł odpowiedzialny za wytwarzanie hormonów (trójjodotyronina (T3), tyroksyna (T4) oraz kalcytonina) niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu - układu nerwowego, układu krążenia oraz układu ruchu. Za jego pracę odpowiada hormon TSH wytwarzany w przysadce mózgowej. Kiedy hormonów jest za mało, dochodzi do niedoczynności tarczycy.

Niedoczynność tarczycy można skutecznie leczyć. Chory, a częściej chora, niestety nie zawsze rozpoznaje symptomy choroby, które są niespecyficzne. Sucha skóra - ten objaw łatwo zrzucić na karb zimy i okresu grzewczego, a senność i zmęczenie na pogodę.

Inne objawy niedoczynności tarczycy to:

Niedoczynność tarczycy - przyczyny

Niedoczynność tarczycy może wynikać z różnych przyczyn. Jeśli niedobór hormonów jest spowodowany uszkodzeniem gruczołu tarczowego, mówi się o pierwotnej niedoczynności tarczycy.

Jest ona wywołana głównie przez:

  • przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto) - przez błąd układu odpornościowego organizm rozpoznaje białka tarczycowe jako wrogie i niszczy je;
  • inne choroby zapalne tarczycy (podostre zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy, niebolesne zapalenie tarczycy);
  • całkowite wycięcie tarczycy;
  • niedobór jodu;
  • wrodzoną niedoczynność - wynikająca z nieprawidłowego wykształcenia tarczycy, niedoboru jodu w pożywieniu matki lub podawania w ciąży leków przeciwtarczycowych;
  • napromieniowanie z powodu nowotworów;
  • stosowanie niektórych leków.

Schorzenie może być także spowodowane zmniejszoną produkcją hormonu TSH przy niedoczynności przysadki (niedoczynność wtórna) w konsekwencji uszkodzenia lub nowotworu) oraz niedoborem hormonu produkowanym przez podwzgórze (trzeciorzędowa niedoczynność tarczycy) jako przyczyna nowotworu okolic podwzgórza lub sarkoidozy. Z reguły objawy wtórnej i trzeciorzędowej niedoczynności tarczycy są słabsze niż w odmianie pierwotnej.

Zobacz także: Tę chorobę często mylimy z depresją. Jakie są objawy Hashimoto?

Niedoczynność tarczycy - w ciąży

Niedoczynność tarczycy w ciąży wiąże się z ryzykiem powikłań, dlatego tak ważne jest, aby się badać. Rozpoznanie niedoczynności tarczycy u ciężarnej zwiększa ryzyko poronienia, może powodować odklejenie się łożyska, a także może wywołać niedokrwistość, nadciśnienie ciążowe i krwawienie poporodowe. Hormony tarczycy mają szczególne znaczenie w 1. trymestrze, kiedy kształtuje się ośrodkowy układ nerwowy.

Nieleczona lub nieprawidłowo leczona niedoczynność tarczycy może grozić niską masą urodzeniową noworodka, zaburzeniami oddechowymi oraz zwiększonym ryzykiem obumarcia płodu. Leczenie niedoczynności tarczycy w ciąży polega na podawaniu odpowiednich dawek syntetycznego hormonu tarczycy lewotyroksyny.

Niedoczynność tarczycy - u dzieci

Niedoczynność tarczycy u dzieci może być wrodzona lub nabyta. Pierwsza odmiana spowodowana jest brakiem tarczycy lub jej niefunkcjonalnością. Większość chorych będzie przyjmowało syntetyczny hormon do końca życia, u 30 proc. leczenie będzie trwało tylko pierwsze 3 lata, a czynność tarczycy wróci do normy.

Nabyta niedoczynność tarczycy rozwija się zwykle w późnym dzieciństwie lub w okresie dojrzewania. Najczęściej odpowiada za nią choroba Hashimoto. Innymi przyczynami niedoczynności tarczycy u dzieci są: niedostateczna ilość jodu w diecie, niewłaściwe leczenie tarczycy u ciężarnej oraz nieprawidłowe funkcjonowanie przysadki mózgowej.

Niedoczynność tarczycy - badania

Aby potwierdzić bądź wykluczyć niedoczynność tarczycy, lekarz zleca przeprowadzenie badań tarczycy. Najpierw trzeba skontrolować stężenie TSH we krwi. Gdy jego poziom okaże się za wysoki, wykonuje się pomiar tyroksyny (FT4). Niskie FT4 przy podwyższonym TSH oznacza pierwotną niedoczynność tarczycy, wiążącą się z chorobą tarczycy (nie przysadki).

Kolejne badania, które prawdopodobnie zleci lekarz, to USG tarczycy oraz oznaczenie stężeń immunoglobulin przeciwtarczycowych we krwi (szczególnie przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) i przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG). Wysoki poziom anty-TPO świadczy o chorobie Hashimoto.

Niedoczynność tarczycy - leczenie i dieta

Leczenie niedoczynności tarczycy polega na długotrwałym zażywaniu syntetycznego hormonu tarczycy (lewotyroksyna). Leki przyjmuje się do końca życia. U młodych pacjentów zazwyczaj przepisuje się od razu duże dawki, u starszych - terapię rozpoczyna się od małej dawki i stopniowo ją zwiększa. Farmakoterapię warto wspomóc naturalnymi metodami. Choremu pomaga pobyt nad morzem oraz suplementy z jodem zażywane pod okiem lekarza.

Leczenie niedoczynności tarczycy powinno przebiegać kompleksowo. Ważną rolę przy tym schorzeniu odgrywa także dieta w niedoczynności tarczycy, która powinna być bogata w jod i selen. Oprócz ryb morskich (dorsz, mintaj, halibut) warto jeść warzywa, rośliny strączkowe i ograniczyć tłuszcze zwierzęce. Zaleca się spożywanie regularnych, ciepłych posiłków z dodatkiem przypraw takich jak imbir i cynamon.

Zagłosuj

Zdiagnozowano u ciebie choroby tarczycy?

Liczba głosów:

Zobacz także: Choroba Gravesa-Basedowa objawia się wytrzeszczem oczu. Jakie są inne symptomy?

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Co-sie-dzieje-z-organizmem-po-odstawieniu-alkoholu-12791'
1 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-dr-Dabrowskiej-jadlospis-dla-diety-owocowo-warzywnej-8269'
2 string '/Zdrowie/Choroby/glukoza-norma-cukru-prawidlowy-poziom-cukier-w-moczu-jak-wyglada-badanie-8582'
3 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-szyi-z-lewej-strony-i-karku-przyczyny-leczenie-profilaktyka-9942'
4 string '/Zdrowie/Choroby/jeczmien-na-oku-przyczyny-objawy-leczenie-domowymi-sposobami-rodzaje-9176'
5 string '/Zdrowie/Sport/cwiczenia-na-brzuch-plaski-brzuch-boczki-uda-8480'
6 string '/Zdrowie/Choroby/Bol-z-tylu-glowy-po-lewej-stronie-po-prawej-przyczyny-zagrozenie-9917'
7 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dieta-Dukana-jadlospis-Co-jesc-w-kazdej-fazie-diety-bialkowej-8017'
8 string '/Zdrowie/Psychologia/Test-Becka-skala-depresji-Becka-czy-mam-depresje-rozwiaz-test-8431'
9 string '/Zdrowie/Domowe-sposoby/Kiedy-zrobic-test-ciazowy-najwczesniej-rano-czy-wieczorem-kalkulator-11645'
10 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dzieki-temu-napojowi-schudniesz-3-kg-w-tydzien-13394'
11 string '/Zdrowie/Psychologia/Depresja-objawy-psychiczne-somatyczne-a-smutek-test-na-depresje-8430'
12 string '/Zdrowie/Choroby/cholesterol-calkowity-cholesterl-ldl-jak-obnizyc-jakie-produkty-jesc-8372'
13 string '/Zdrowie/Dieta-i-odchudzanie/Dna-moczanowa-dieta-Z-jakich-produktow-nalezy-zrezygnowac-9624'