Kreatynina - o czym może świadczyć jej nieprawidłowy poziom?

Probówki z krwią w pojemniku stoją na blacie.
Fotografia: Shutterstock

Kreatynina to organiczny związek chemiczny, który jest wydalany przed nerki. Za pomocą badania kreatyniny w surowicy krwi i moczu możemy monitorować pracę nerek. Koniecznie sprawdź, co oznacza podwyższony poziom kreatyniny i jakie jest prawidłowe stężenie.

Kreatynina to substancja, która powstaje w wyniku przemiany materii (głównie mięśni szkieletowych). Następnie przedostaje się do krwi i razem z nią trafia do kłębuszków nerwowych. W nerkach kreatynina jest filtrowana i wydalana z moczem. Tak wygląda ten proces u osoby zdrowej – jeśli poziom kreatyniny w surowiczy krwi jest podwyższony, świadczy to najprawdopodobniej o problemach  z nerkami. Dlaczego badanie kreatyniny we krwi i moczu jest tak ważne, gdyż wcześnie pozwala odkryć poważne stany chorobowe.

Zobacz także: Eonzynofile - jakie są przyczyny nieprawidłowego poziomu? 

Badanie kreatyniny

Badanie kreatyniny zazwyczaj wykonuje się w celu przeprowadzenia oceny pracy nerek. Wyniki  otrzymane z badania mogę też potwierdzić lub wykluczyć uszkodzenie nerek spowodowane toksynami lub lekami. Pacjenci, u których podejrzewa się dysfunkcję czynności wydalniczych i filtrujących nerek (mowa o: marskości wątroby, wstrząsie anafilaktycznym i niewydolności serca) badanie poziomu kreatyniny powinny wykonywać regularnie.

Kreatynina w surowicy krwi

Oznaczenie poziomu kreatyniny w surowicy krwi zaleca się osobom, które są przed badaniem wykonywanym tomografem komputerowym z użyciem kontrastu.

Kreatynina na czczo, czy jest taka konieczność?

W porównaniu do innych badań, to nie wymaga bycia na czczo. Jednak dla pewności można zrezygnować z jedzenia posiłku przez około 8 godzin przed pobraniem krwi. Szczególnie, gdy razem z kreatyniną, będą analizowane inne parametry krwi, np. leukocyty i erytrocyty. W takich przypadkach spożycie posiłku może wpływać na wyniki badań.

Kreatynina w moczu

Badanie kreatyniny z moczu można wykonać na dwa sposoby. Pierwszy wymaga tylko zebrania przypadkowej próbki z moczu,  drugi natomiast polega na całodobowym oddawaniu moczu do specjalnego pojemnika.

Warto pamiętać, że przed badaniem kreatyniny w moczu należy odstawić wszystkie leki, które mogą wpłynąć na wyniki.

Poziom kreatyniny – jak jest norma?

Norma w badaniu kreatyniny wynosi 53-115 µmol/l (0,6-1,3 mg/dl). Wynik, który wskazuje na zawyżone wartości górnej granicy może świadczyć o problemach zdrowotnych pacjenta. Konieczna jest wtedy konsultacja z lekarzem specjalistą i dalsza diagnostyka. 

Warto dodać, że stężenie kreatyniny w organizmie jest uzależniona od płci (u mężczyzn poziom ten jest wyższy niż u kobiet), masy mięśniowej, a także ilości spożywanego mięsa. Jedzenie dużej ilości mięsa także powoduje wzrost poziomu kreatyniny. 

Podwyższona kreatynina – co może oznaczać?

Podwyższony poziom kreatyniny może się pojawić się w przebiegu wielu schorzeń i chorób. Są to między innymi:

  • Kwasica ketonowa,
  • Ostra niewydolność nerek,
  • Choroby nerek o długotrwałym przebiegu,
  • Zatrucie związkami organicznymi i nieorganicznymi,
  • Gigantyzm,
  • Nadmierna aktywność fizyczna,
  • Przyjmowanie niektórych leków.

Niski poziom kreatyniny – o czym może świadczyć

Niski poziom kreatyniny może wskazywać na zanik mięśni lub niedożywienie. Może występować też u osób z mała masą mięśniowych i tych przebywających na tzw. głodówkach. Zaniżona kreatynina występuje także u kobiet w ciąży, może dotyczyć także osób, które przyjmuj ą sterydowe leki przeciwzapalne lub moczopędne.

Zobacz także: Bilirubina całkowita - jaka jest norma w badaniu i co może powodować jej wysoki poziom?

Pierwsza pomoc
Rozwiąż quiz

Sprawdź, czy umiesz udzielić pierwszej pomocy!

Pierwsza pomoc

1. Główna zasada reanimacji to:

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów