Rozpoczął się sezon na kleszcze. Zobacz, co warto o nich wiedzieć

Magdalena Barszczak 03.04.2018
kleszcz
Fotografia: Piotr Kamionka/Angora/Reporter/REPORTER

Dlaczego kleszcze są takie niebezpieczne? Jak uniknąć ugryzienia, a jak postępować w przypadku, gdy na ciele znajdziesz niechcianego lokatora? Sprawdź, czego nie wiedziałaś o tych pajęczakach.

Wczesną wiosną swoją aktywność rozpoczynają kleszcze. Te niewzbudzające sympatii pajęczaki obudziły się ze snu zimowego i ruszyły na żer. Eksperci alarmują, że to jedno z największych zagrożeń dla ludzi i zwierząt w naszej strefie klimatycznej. Warto dowiedzieć się, gdzie występują kleszcze i jak się przed nimi chronić. Co robić, jeśli znajdziesz niechcianego intruza na skórze lub, co gorsza, zauważysz na ciele rumień mogący świadczyć o zarażeniu chorobą odkleszczową?

Zobacz także: Neuroborelioza. Jakie są objawy tej choroby i jak wygląda leczenie?

Jak wygląda kleszcz? Na świecie istnieje 19 różnych gatunków tych pajęczaków. W Polsce najbardziej rozpowszechnione są: kleszcz pospolity (Ixodes ricinus), którego można spotkać w lasach liściastych i mieszanych czy parkach oraz kleszcz łąkowy (Dermacentor reticulatus). Różnią się kolorem, wielkością i preferencjami dotyczącymi żywiciela, a łączy je żądza krwi. 

W Europie Środkowej kleszcze są najbardziej aktywne od maja do czerwca oraz od września do października. Obserwuje się je głównie na roślinach liściastych, w lasach mieszanych, gdzie czają się na wysokości 1 metra nad ziemią. 

Kleszcze - gdzie występują

Pokutuje przekonanie, ze kleszcze żyją na drzewach i skaczą na swoje ofiary. To nieprawda. Gdzie najczęściej można spotkać kleszcze? Szczególnie "umiłowały" sobie:

  • paprocie,
  • dęby,
  • graby,
  • buki,
  • chwasty,
  • krzaki borówek,
  • dziki bez,
  • leszczynę 
  • i krzaki jeżyn. 

W Polsce największe zagrożenie zachorowania na choroby odkleszczowe odnotowuje się w województwach:

  • podlaskim,
  • warmińsko-mazurskim,
  • dolnośląskim,
  • małopolskim,
  • mazowieckim.

Ugryzienie kleszcza

Ugryzienie kleszcza można przeoczyć. Najczęściej atakuje tam, gdzie skóra jest najbardziej delikatna - pod kolanami, na brzuchu, w pachwinach, za uszami lub w okolicach miejsc intymnych. Aby się przed nim ochronić, wybierz koszulę z długim rękawem lub bluzę, długie spodnie i zakryte buty. Jeśli wybierasz się do lasu lub na działkę, zainwestuj też w preparat przeciw kleszczom. Można go kupić w aptece bez recepty.

Kleszcze wbijają się w ciało za pomocą tzw. otworu gębowego, którym wysysają krew. Ich szczękoczułki wyposażone są w ząbki, dzięki którym kleszcz wczepia się ciało żywiciela. Jeśli doszło do ugryzienia, nie panikuj, ale jak najszybciej postaraj się usunąć intruza. 

Jak wyciągnąć kleszcza?

Kleszcze powodują groźne choroby, takie jak: borelioza, anaplazmoza, babeszjoza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Jeśli zobaczysz pasożyta w ciele, zachowaj spokój. W wielu przypadkach można go usunąć samemu. Jak usunąć kleszcza domowymi sposobami? 

  • Uchwyć intruza jak najbliżej skóry za pomocą pęsety,
  • Zdecydowanym ruchem pociągnij kleszcza do góry (nie wykręcaj!),
  • Miejsce ugryzienia zdezynfekuj,
  • Pamiętaj, aby pasożyta nie wyciągać "gołymi palcami", a "ranki" nie smarować żadną tłustą substancją.

Jeśli kleszcz tkwi głębiej w ciele, nie wyciągaj go na siłę, bo możesz sobie zaszkodzić. W takiej sytuacji lepiej zgłosić się do lekarza.

Na kontakt z kleszczami są również narażeni nasi pupile podczas spaceru po parku czy lesie. Kleszcz u psa to duży problem, ponieważ może wywołać babeszjozę - groźną chorobę odkleszczową. Jeśli zauważysz pasożyta na sierści, nie czekaj. Kleszcza u zwierząt usuwa się analogicznie jak u człowieka. Aby zapobiegać niechcianym lokatorom, warto zaopatrzyć się w specjalne obroże i preparaty przeciw kleszczom.

Rumień po kleszczu

Ze względu na pierścieniowaty kształt, trudno go przeoczyć. Różowa obwódka wokół ugryzienia kleszcza ma średnicę większą niż 5 centymetrów. Miejsce ukąszenia jest jaśniejsze niż reszta okręgu. Z reguły rumień po kleszczu nie pojawia się od razu, ale około 1 - 3 tygodnie po kontakcie z pasożytem.

Jeśli masz podejrzenie, że ugryzł cię kleszcz, przyglądaj się swojemu ciału. Czasem ślad po kleszczu to tylko reakcja alergiczna. Może on jednak świadczyć o zarażeniu boreliozą. Rumieniowi na skórze może towarzyszyć:

  • świąd,
  • pieczenie,
  • gorączka,
  • bóle mięśni.

Choroby odkleszczowe

Jedną z najczęściej spotykanych chorób odkleszczowych jest kleszczowe zapalenie mózgu. Choroba przebiega w dwóch etapach: zwiastunowej i objawowej. Objawy przypominają grypę. Najpierw chory gorączkuje, bolą go stawy, mięśnie, ma nudności. W drugiej fazie zarażony kleszczowym zapaleniem mózgu może wymiotować i tracić przytomność. Warto pamiętać, że Ministerstwo Zdrowia zaleca szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Inną, równie niebezpieczną chorobą odkleszczową jest borelioza. Często pierwszym objawem jest rumień na skórze. Potem dochodzą symptomy grypopodobne - bóle głowy, stawów, gardła, dreszcze. Nieleczona borelioza może powodować poważne powikłania ze strony układu nerwowego. Dlatego tak ważne jest szybkie zdiagnozowanie choroby.

Pamiętaj, że powyższy artykuł nie zastąpi wizyty lekarskiej.

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!

rumień po kleszczu
Rozwiąż quiz

Czy grozi ci borelioza?

rumień po kleszczu

1. W jakiej części Polski mieszkasz?

Autor: Magdalena Barszczak

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów