Kiedy człowiek przestaje swobodnie mówić. Czym jest afazja?

Magdalena Barszczak 03.04.2019 AKTUALIZACJA: 16.05.2019
kobieta cierpiąca na afazję
Fotografia: Shutterstock

Afazja to zaburzenie spowodowane uszkodzeniem mózgu. Chory nie może wypowiedzieć słów, przekręca wyrazy lub ma problemy z ich rozumieniem. Zobacz, jakie są objawy afazji i na czym polega jej leczenie.

Afazja ruchowa (motoryczna, ekspresyjna) to utrata zdolności mówienia. Chory doświadcza zaburzenia funkcji językowych lub rozumienia mowy. Afazja występuje zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Może być nabyta lub pojawić się nagle. Jakie są objawy pacjentów z afazją i jak wyglądają rokowania? Sprawdź!

Zobacz także: Neuroborelioza. Jakie są objawy tej choroby i jak wygląda leczenie?

Afazja - co to jest? Przyczyny afazji

Afazja nie jest jednostką chorobową, ale grupą objawów. Pojawia się na skutek uszkodzenia centralnego układu nerwowego. Trudności z mówieniem mogą występować jako problemy z wypowiadaniem się, niemożność rozumienia mowy lub utrata zdolności nazywania niektórych przedmiotów, zjawisk i stanów. Wszystkie z tych objawów mogą występować naraz (afazja mieszana). Afazja często jest tożsama z utratą umiejętności pisania i czytania.

Przyczyną afazji jest uszkodzenie mózgu. Aparat mowy, czyli język i krtań funkcjonują prawidłowo. Najczęściej zaburzenie to występuje jako efekt urazu czaszkowo-mózgowego oraz udaru mózgu. Problemy z mówieniem są spowodowane uszkodzeniem włókien nerwowych.

Afazję najczęściej powodują następujące schorzenia:

  • choroby neurodegeneracyjne, np. choroba Alzheimera
  • guzy mózgu
  • miażdzyca naczyń tętniczych
  • uraz głowy
  • neuroinfekcja (np. opryszczkowe zapalenie mózgu)
  • epilepsja (afazja zazwyczaj jest przejściowa)

Afazja - objawy

Jak rozpoznać afazję? Pierwszych objawów tego zaburzenia nie sposób nie zauważyć. Chory ma problemy z ułożeniem prostego zdania, nie potrafi nazwać przedmiotów i zjawisk, tworzy zdania pozbawione sensu lub wymyśla dziwne wyrazy, wypowiada pojedyncze słowa, które są niezrozumiałe dla otoczenia.

Objawy afazji:

  • zaburzenia płynności mowy i rozumienia mimo prawidłowego słuchu
  • parafrazje (zniekształcanie słów lub używanie niewłaściwych)
  • problem z wypowiadaniem słów dwusylabowych i dłuższych
  • dzielenie słów na sylaby
  • błędy gramatyczne
  • błędy artykulacji
  • problemy z nazewnictwem
  • ubogie słownictwo

Należy podkreślić, że w powyższych sytuacjach pacjent nie ma problemów z pamięcią. Jego problemy nie wynikają również z zaburzeń intelektualnych. Cierpi po prostu sam aparat mowy na skutek uszkodzonego mózgu.

Afazja - rodzaje

Wyróżniamy kilka rodzajów afazji.

Afazja ruchowa - chory chciałby coś powiedzieć, ale nie może
Afazja czuciowa - pacjent mówi, ale ma problemy z rozumieniem wypowiedzi innych osób
Afazja mieszana - trudności z mówieniem i rozumieniem innych występują jednocześnie
Afazja agnostyczna - polega na problemach z doborem odpowiednich słów i nazywaniem przedmiotów

Afazja u dzieci

Afazja może wystąpić także u dzieci. Nie należy jednak wpadać w panikę, jeśli dziecko jest małomówne lub przekręca wyrazy. Zaniepokoić nas powinna dopiero sytuacja, jeśli dwulatek bądź trzylatek nie czyni żadnych postępów w mówieniu, nie rozumie lub nie potrafi odpowiedzieć na wypowiadane przez nas słowa. Warto podkreślić, że takie zachowanie również nie świadczy o afazji, a może być efektem traumy lub innych zaburzeń.

Afazja - leczenie i rokowania

Afazja zawsze powinna być skonsultowana z lekarzem. Trzeba ustalić, co mogło spowodować upośledzenie mowy. Pamiętajmy, że przyczyną tego zaburzenia mógł być nawet udar lub guz mózgu, więc należy działać szybko.

Pacjent powinien zostać poddany badaniu neurologicznemu, które pomoże określić jaka choroba wywołała afazję i która część mózgu została uszkodzona. Chorego z reguły kieruje się na rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową.

Afazja nabyta wymaga terapii logopedycznej. Specjaliści podkreślają jej skuteczność i dobre rezultaty, jakie daje takie rozwiązanie. Czasem do poprawy zdrowia dochodzi samoistnie, w ciągu kilku miesięcy od wystąpienia pierwszych objawów afazji (np. w przypadku udaru mózgu).

Dobrze dostosowana terapia u logopedy odgrywa także dużą rolę w afazji dziecięcej. Wczesna konsultacja ze specjalistą sprawia, że dziecko zaczyna mówić prawidłowo i lepiej komunikuje się z innymi.

Jeśli afazja wystąpiła na skutek neuroinfekcji, którą można leczyć, rokowania są lepsze. Gorzej jest w przypadku, gdy zaburzenie spowodował guz mózgu.

Zobacz także: Dyskalkulia, czyli wrodzone problemy z matematyką. Jak się objawia?

Młoda mama trzyma swoją córeczkę na rękach. Obie są uśmiechnięte.
Rozwiąż quiz

Sprawdź, jaką mamą będziesz w przyszłości

Młoda mama trzyma swoją córeczkę na rękach. Obie są uśmiechnięte.

1. Czym dla ciebie jest praca?

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem!

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów