Od węgla, przez truskawki, po indygo. Tak wygląda historia koloru w makijażu

Martyna Kraus 18.07.2016
Modelka
Fotografia: East News

Zanim powstały pierwsze kosmetyki kolorowe, kobiety sięgały po najrozmaitsze produkty, żeby zmienić swój wygląd. 

Barwniki były stosowane już w Starożytnym Egipcie. Każdy z nas na pewno kojarzy faraonów i boginie z oczami pomalowanymi czarną, gruba kredką. W tym samym czasie w Chinach stosowano makijaż permanentny, wpuszczając pod skórę barwnik za pomocą cienkiej igły zrobionej z węgla lub kości.

Historia zna wiele faktów, wskazujących na ludzką pomysłowość w szukaniu sposobów na upiększenie się za pomocą koloru. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu malowaliśmy się sadzą, a kilkaset lat wstecz orzechami, winem czy krwią węża. Nieświadomie, a czasem z pełną odpowiedzialnością stosowano trujące barwniki tylko po to, by poczuć się atrakcyjnie. W dzisiejszych czasach tak naprawdę dużo się nie zmieniło, bo w pogoni za urodą wciąż sięgamy po niebezpieczne zabiegi i substancje.

Oczy i brwi

Starożytni Egipcjanie nie wychodzili z domu bez oczu pomalowanych na czarno. Dotyczyło to zarówno kobiet, mężczyzn jak i dzieci. Do stworzenia czarnej grubej obwódki wokół oka, zakończonej charakterystyczną wyciągniętą kreską na zewnątrz, używano ołówka z węgla, który służył nie tyle do ozdoby, co ochrony oczu przed kurzem, owadami, a także słońcem. Równolegle w krajach arabskich stosowano tzw. kajal. To nic innego, jak proszek antymonowy, który jest naturalnym minerałem używanym do dziś w produkcji m.in. kredek do oczu. On także chronił gałkę oczną przed piaskiem, a przy okazji kontrastując z białkiem oka, dawał ciekawy efekt, wyrazistego spojrzenia.

Modelka
Fotografia: East News

Współczesny kajal, najbardziej popularny w krajach arabskich, to przede wszystkim mieszanka ziół i tlenek cynku. Natomiast tradycyjne kredki do oczu to połączenie olejów czarnych mineralnych lub syntetycznych pigmentów, wosku, talku i miki. Jak widać, formuła nie zmieniła się zbytnio od tego, co proponowano setki alt temu.

Poza podkreśleniem oczu czernią, mieszkańcy kraju na Nilem sięgali także po zieleń, która w czasach starożytnych była bardzo modna. Barwnik w tym kolorze wytwarzano z malachitu, czyli zielonej rudy miedzi. Natomiast malowanie rzęs nie odbiegało szczególnie od tego znanego nam dzisiaj. Do tuszowania stosowano sadzę, która jeszcze niedawno była jednym z głównych składników maskar do rzęs. Bardziej drastycznym sposobem na uzyskanie głębokiego spojrzenia, było to, co robiły kobiety jeszcze w XIX wieku. Poza smarowaniem rzęs olejem rycynowym wymieszanym z sadzą, wylewały na zamknięte powieki roztopiony wosk, by uzyskać w ten sposób efekt sztucznych rzęs.

Pierwszy tusz do rzęs, bardziej przypominający ten współczesny, zawdzięczamy Eugenowi Rimmelowi. Był to sproszkowany węgiel, rozcieńczony z wodą i nakładany za pomocą oddzielnej szczoteczki. Natomiast pomysłodawcą tuszu, który wszyscy dobrze znamy, był chemik T.L. Williams, który od imienia swojej siostry Maybeli, założył firmę kosmetyczną Maybelline. To on połączył wazelinę i pył węglowy, co sprowadziło się do uzyskania konsystencji, która jest stosowana do tej pory.

W przypadku brwi nie będzie dużego zaskoczenia. W Egipcie malowano je dobrze znanym nam barwnikiem - henną. Stosowano ją także do koloryzacji włosów, a nawet męskiego zarostu. Naturalna henna ma czerwono-pomarańczową barwę, natomiast jej proszek ma odcień zieleni. W zależności od tego, jakiego rozpuszczalnika użyto, wody, cytryny czy mleczka wapiennego, taką barwę henny zyskiwano.

Chociaż wydaje się, że właśnie czasom starożytnym zawdzięczamy powstanie eyelinera, pojawił się on dopiero w naszej Erze. Wytwarzano go z siarczanu ołowiu, następnie dodawano proszek antymonowy i sadzę i łączono z tłuszczem.

Usta

Od zarania dziejów są symbolem seksu i namiętności. Stąd odpowiedź, dlaczego akurat kolor czerwony był tak mocno rozpowszechniony i zyskał uznanie. W końcu równie dobrze kobiety mogłyby malować usta na czarno za pomocą innych naturalnych barwników.

Tymczasem w Egipcie znowu sięgano po koloryzujące właściwości henny. Nią barwiono usta i policzki. Starożytne Rzymianki poszły o krok dalej. Czerwony kolor ust i zarumienione policzki zawdzięczały ochrze – zwietrzelinie skalnej bogatej w żelazo. Pigment z ochry jest wykorzystywany do tej pory i w zależności od stężenia, przybiera od żółtego po brązowy kolor. Po podgrzaniu zmienia barwę na pomarańczowo-czerwony. Natomiast w średniowieczu usta barwiono korą z drzewa orzechowca. Polki w tym czasie jako pomadki używały krwi z węża.

Modelka
Fotografia: East News

XVIII wiek przyniósł mniej wyszukane formy pozyskiwania barwników do ust. Chcąc mieć czerwony kolor warg i policzków, sięgano po sok z buraka, truskawek czy karmin. Daleki Wschód również czerpał z dobrodziejstw natury. Japońskie gejsze, chcąc wyglądać bardziej atrakcyjnie używały zmiażdżonych płatków krokosza barwieńskiego, z których wydobywano czerwony pigment i smarowano nim usta. Pomadki w Starożytnej Grecji zastępowało barwienie warg winem.

Dopiero schyłek XIX wieku przyniósł nam pomadkę podobną do tej, używanej współcześnie. Miała zbliżoną do niej konsystencję i była zamknięta w małym pudełeczku. W jej skład wchodził m.in. barwiony olej rycynowy, wosk i naturalny pigment. Niekiedy zamiast barwionego oleju rycynowego dodawano szafran. Współcześnie są to przede wszystkim barwniki syntetyczne, które dają mnogość barw i odcieni.

Pierwszą szminkę w wykręcanym opakowaniu, którą stosujemy do dzisiaj, przedstawiła firma Guerlain. Stała się produktem absolutnie niezbędnym w przemyśle filmowym i zdjęciowym, ponieważ świetnie podkreślała usta na czarno-białych zdjęciach. Natomiast propagatorem czerwonych ust, był nie kto inny, jak sam Max Factor.

Wybielacze

Jasna karnacja od zarania dziejów jest symbolem ideału, czystości i arystokracji. Starożytni Rzymianie lubili ciała białe jak ściana i aby to osiągnąć, smarowali je kredą i tworzyli farby z ołowiu. Dziś wiemy, że jest to metal trujący i całkowicie zakazany w produkcji kosmetyków. Egipcjanki także sięgały po dobrodziejstwa natury, ale w nieco kontrowersyjny sposób, bo dawały się pogryźć pijawkom.

Jasna karnacja również czasach średniowiecznych była obiektem pożądania wielu kobiet. By uzyskać jak najjaśniejszy kolor cery, kobiety smarowały się mąką owsianą połączoną z węglanem ołowiu. Do uzyskania jasnej karnacji praktykowały maski z kadzidła i mleka. Upuszczano także krew, by skóra była blada. Natomiast Angielki w tym czasie wykorzystywały białka jajek, którymi smarowały twarze i dłonie.

Modelka
Fotografia: East News

Jasny puder w XVII i XVIII wieku przechodził swoje apogeum. Był nakładany na twarz, ciało, dekolt, a także modne w tamtym okresie peruki. Tworzono go m.in. z mąki ryżowej. Natomiast we włoskim renesansie, panie wróciły do malowania twarzy ołowiem. Jednak nie był to najbardziej drastyczny przypadek dotyczący pozyskiwania barwników i kosmetyków koloryzujących. Puder Aqua Toffana stworzony na bazie arszeniku zabił w XVII-wiecznych Włoszech setki kobiety i mężczyzn.

Chcąc zaznaczyć jasność cery i jej cienką strukturę, Egipcjanki malowały na twarzach cieniutkie niebieskie kreski, imitujące żyłki. Ten sam zabieg, ale w czasach oświecenia stosowały kobiety modelując blady od pudru dekolt. To sprawiało wrażenie jędrności i dobrze ukrwionego biustu. Bladość była modna bardzo długo. Jasne pudry jak i cały makijaż dopiero w czasie II wojny światowej poszły w odstawkę.

Współcześnie do wybielania cery kosmetykami kolorowi, używa się takich substancji jak mika kosmetyczna, która jest minerałem pochłaniającym wilgoć. Wykorzystywane są także tlenek tytanu i tlenek cyny. Wszystkie te składniki są bezpieczne dla cery, a w przypadku trądziku, mogą nawet złagodzić jego objawy.

Róż do policzków

W starożytnym Egipcie róż wytwarzano z czerwonej glinki, a także malachitu, zawierającego minerały miedzi. Natomiast czerwona ochra znana zarówno w Grecji jaki Rzymie, stosowana była jako pigment barwiący policzki. Jednym z popularniejszych barwników do zaróżowienia policzków, była oczywiście henna, która dzięki swoim właściwościom skutecznie zmieniała barwę.

W czasach oświecenia, gdy biały puder święcił triumfy, lubiano także kontrasty stworzone z zaróżowionych policzków. W zasadzie obok pudru, róż był jednym z najważniejszych kosmetyków. Do jego wytworzenia wciąż stosowano te same naturalne barwniki, najczęściej sok z buraków. Tak samo jak pudry, zawierały rtęć bądź ołów, co również przyczyniało się do chorób skóry, a nawet zgonów. Pierwszy róż, który znany jest do tej pory, zawdzięczamy paryskiemu teatrowi i Alexandre’owi Napoléonowi Bourjois. To właśnie on pod koniec XIX wieku wypuścił na runek pierwszy wypiekany róż, który zastąpił tłuste pomady wykorzystywane do barwienia ust i policzków. Jego receptura nie zmieniła się od tamtego czasu. Znajdziemy w nim barwniki syntetyczne i talk.

Niebieski kolor Indygo

Ta piękna barwa najbardziej rozpowszechniona w Indiach, była dodawana do henny, by zneutralizować jej czerwono-brunatny odcień. Indygo pozyskiwano z liści krzewu indygowca barwierskiego i nakładano na ciemne włosy. W efekcie uzyskiwano lśniącą czerń o granatowych refleksach. Taką samą mieszankę do koloryzacji włosów stosowano w Starożytnym Egipcie. Niebieski był pożądanym kolorem w tym regionie już w 2500 r. p.n.e. syntetyczny błękit odkryli właśnie Egipcjanie, topiąc sproszkowane szkło z kawałkami miedzi. Niebieski odcień pozyskiwano także z minerału – azurytu. Teraz kolor niebieski sam w sobie jest mniej popularny, a zainteresowane zyskuje w okresie letnim. Sam barwnik, który jest wykorzystywany do uzyskania odpowiedniego odcienia błękitu, to m.in. ultramaryna. Co więcej, dodaje się ją także do pomadek, pudrów i podkładów, chcąc uzyskać zimne odcienie kosmetyków.

Historia barwników wykorzystywanych do wyrobu kosmetyków kolorowych pokazuje, że już przed wiekami rządziła nami pogoń za pięknem. Niezbyt dużo zmieniło się od tamtych czasów, jedynie środki i technologie pozwalają nam na wiele więcej.

Modelka
Fotografia: East News
Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Uroda-i-Moda/Makijaz/Promocja-w-Rossmannie-Kosmetyki-55-proc-taniej-15408'
1 string '/Uroda-i-Moda/Makijaz/Ulubiony-rozswietlacz-Julii-Wieniawy-kosztuje-tylko-13-zl-Ty-tez-mozesz-go-miec-15517'
2 string '/Uroda-i-Moda/Shopping/Najmodniejsza-torebka-z-Zary-na-lato-2019-Dziewczyny-szaleja-na-jej-punkcie-15412'
3 string '/Uroda-i-Moda/Paznokcie/Trendy-paznokcie-wiosna-lato-2019-14397'
4 string '/Uroda-i-Moda/Paznokcie/Paznokcie-tytanowe-wlasciwosci-cena-jak-je-zrobic-7911'
5 string '/Uroda-i-Moda/Fryzury/Jak-pozbyc-sie-lupiezu-przyczyny-domowe-sposoby-9134'
6 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Co-to-jest-mikrodermabrazja-Cena-i-wskazania-do-zabiegu-8038'
7 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Lifting-rzes-na-czym-polega-efekty-cena-9540'
8 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Kolagen-do-picia-opinie-skutki-uboczne-zastosowanie-7814'
9 string '/Uroda-i-Moda/Paznokcie/Ta-dziewczyna-lubila-przedluzac-paznokcie-Omal-nie-stracila-kciuka-15553'
10 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Laminowanie-rzes-na-czym-polega-efekty-cena-9532'
11 string '/Uroda-i-Moda/Fryzury/Olej-kokosowy-na-wlosy-Jak-stosowac-Jakie-sa-efekty-7518'
12 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Krople-Juvit-C-jako-serum-do-twarzy-Kosztuja-kilka-zlotych-7923'
13 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Masc-z-witamina-A-hitem-w-pielegnacji-skory-8188'
14 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Co-wypryski-na-ciele-mowia-o-kondycji-Twojego-zdrowia-10365'
15 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Powiekszanie-ust-8394'
16 string '/Uroda-i-Moda/Fryzury/Jak-przyspieszyc-porost-wlosow-Skuteczne-sposoby-8396'
17 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Sucha-skora-przyczyny-domowe-sposoby-choroby-9443'
18 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Mezoterapia-8591'
19 string '/Uroda-i-Moda/Pielegnacja/Pekajace-piety-tanie-i-skuteczne-domowe-sposoby-8644'
20 string '/Uroda-i-Moda/Fryzury/Sprawdzone-sposoby-na-geste-wlosy-8421'