Szantaż emocjonalny. Co warto wiedzieć i jak nie ulec manipulacji?

Lucyna Juchiewicz 29.06.2020 AKTUALIZACJA: 29.06.2020
Szantaż emocjonalny
Fotografia: Shutterstock

Szantaż emocjonalny to rodzaj psychomanipulacji. Może być on stosowany zarówno przez dzieci, jak i przez dorosłych, a najlepszą formę obrony przed nim stanowią pewność siebie i asertywność. Sprawdź, co jeszcze warto wiedzieć na ten temat!

Czym jest szantaż emocjonalny?

Szantaż emocjonalny jest jednym ze sposobów manipulacji drugim człowiekiem. Osoba, która go stosuje, ma na celu osiągnięcie ważnego dla niej celu i w jej rozumieniu nie ma innej metody, by tego dokonać.

Szantaż emocjonalny może być stosowany zarówno przez osoby dorosłe, jak i dzieci, a osoby te łączy jedno: uczuciowy związek z poddawaną manipulacji osobą.

Warto wiedzieć, że jeśli zrobimy to, czego oczekuje od nas emocjonalny szantażysta, osoba ta może uznać, że ten sposób osiągania korzyści działa w naszym przypadku i będzie stosować go notorycznie.

Na czym opiera się szantaż emocjonalny?

Jak już wspomnieliśmy, szantaż emocjonalny ma miejsce wśród ludzi uczuciowo ze sobą związanych. Dlaczego? Wyobraźmy sobie sytuację, w której osoba, którą ledwie znamy, próbuje na nas cokolwiek wymusić, manipulując naszymi emocjami.

W takiej sytuacji bardziej prawdopodobne będzie zerwanie z nią kontaktu, niż spełnienie jej oczekiwań.

Jeśli jednak na kimś nam zależy, to dbamy o uczucia tej osoby i wizja pogorszenia jej samopoczucia lub też cierpienia będzie dla nas trudna do zniesienia, dlatego jesteśmy bardziej podatni na uleganie emocjonalnym szantażom bliskim nam osób.

Zobacz także: Niebezpieczne związki. Jak je rozpoznać i jak można ich uniknąć?

Na czym polega szantaż emocjonalny?

Osoba wykorzystująca w relacji szantaż emocjonalny kieruje do szantażowanej osoby zakamuflowaną informację o swoich oczekiwaniach wraz z komunikatem, że jeśli nie zostaną one spełnione, będzie ona winna dalszych konsekwencji.

Konsekwencje te mogą oznaczać złe samopoczucie szantażysty, jego poczucie osamotnienia, jego obrażenie się lub nawet chorobę czy zerwanie.

Komunikat taki przybiera często formę zdań: „Jeśli ci na mnie zależy, zostań”, „Gdybyś mnie kochała, wyjechałabyś ze mną”, „Zrób to, jeśli moje samopoczucie nie jest ci obojętne”.

Ten rodzaj manipulacji często wykorzystywany jest nieświadomie, ale możemy trafić także na osobę, która będzie stosowała szantaż emocjonalny z premedytacją.

Dlaczego ludzie stosują szantaż emocjonalny?

Szantaż emocjonalny, jako forma manipulacji, wykorzystywany jest przez osoby, które nie potrafią lub nie chcą komunikować swoich potrzeb wprost.

Stosując ten rodzaj szantażu, chcą wymusić na drugiej osobie realizację celu w taki sposób, by nie przyznać (przed drugą osobą, a czasem także przed samym sobą), że czegoś potrzebują i że na czymś im zależy.

Szantaż emocjonalny pozwala im uzyskać cel poprzez manipulację uczuciami drugiej osoby bez konieczności wyrażania swojej potrzeby w sposób otwarty.

Stosowanie szantażu emocjonalnego oznacza często lęk przed samotnością i odrzuceniem.

Jeśli osoba poddawana szantażowi emocjonalnemu ugnie się pod naporem manipulacji, zwykle będzie się to związało z pojawieniem się u niej silnych uczuć niechęci, frustracji i złości. A stąd już krok do pogorszenia się stanu relacji.

Jak radzić sobie z szantażem emocjonalnym?

Aby ustrzec się szantażu emocjonalnego lub też, by sobie z nim poradzić, warto zadbać o swoją asertywność. Co to oznacza?

Przede wszystkim umiejętność jasnego stawiania swoich granic i bezpośredniego, stanowczego odmawiania. Oto kilka ważnych czynników, które będą nas w tym wspierać:

  • Akceptacja siebie,
  • Wyzbycie się potrzeby akceptacji innych ludzi za wszelką cenę,
  • Wyzbycie się strachu przed byciem porzuconym lub odrzuconym,
  • Wypracowanie umiejętności podejmowania samodzielnych decyzji i konsekwentne ich podtrzymywanie.

Stosowanie szantażu emocjonalnego w związku

Dodajmy jeszcze kilka słów na koniec na temat stosowania szantażu emocjonalnego w związku. Ten rodzaj manipulacji pojawia się częściej niż mogłoby się wydawać (i niż byśmy chcieli).

Idealnym gruntem dla tej formy manipulacji jest sytuacja, w której jedna z osób jest bardzo silnie związana emocjonalnie z szantażystą.

W takim przypadku komunikaty zawierające słowa: „Gdybyś mnie kochał(a), ...”, „Nawet tego nie możesz dla mnie zrobić” czy „Zrób, jak uważasz, ale nie licz na moje wsparcie” powinny stać się dla nas światełkiem ostrzegawczym.

Szantaż emocjonalny jest bowiem często wykorzystywany przez osoby ze skłonnościami psychopatycznymi.

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów