Kiedy boisz się pokochać i zaangażować. Skąd się bierze lęk przed bliskością?

Magdalena Barszczak 03.07.2019
para przeżywająca trudności w związku
Fotografia: Shutterstock

Lęk przed bliskością często jest nieuświadomiony i dotyczy wydarzeń z dzieciństwa, mimo to psuje nasze relacje i nie pozwala stworzyć zdrowego związku. Jak rozpoznać strach przed zaangażowaniem i czy można sobie z nim poradzić? Sprawdź!

Lęk przed bliskością dotyczy osób, które boją się zaangażować w jakąkolwiek relację partnerską. Najlepiej widać go w przypadku romantycznego związku dwojga ludzi. Niektórzy w ogóle nie potrafią zrezygnować ze stanu bycia singlem, inni uciekają, gdzie pieprz rośnie, gdy zaczyna robić się poważnie. Czym jest lęk przed bliskością i skąd się bierze?

Ludzie dotknięci tzw. związkofobią prawdopodobnie nie przeżyją rozczarowania, cierpienia czy odrzucenia, ale również nie doświadczą żadnego z pozytywnych aspektów związku. Lęk przed bliskością skazuje ich na samotność, izolację oraz życie pozbawione intymności i stabilizacji.

Zobacz także: Toksyczny związek – jak go rozpoznać i zakończyć?

Lęk przed bliskością w związku - jak go rozpoznać i czym się charakteryzuje?

Lęk przed bliskością, inaczej strach przed intymnością, miłością czy zaangażowaniem to obawa przed tworzeniem satysfakcjonujących relacji. Często bywa nieuświadomiony. Osoby, które go doświadczają, nie potrafią przekroczyć kolejnych etapów w związku, mimo że często bardzo tego pragną. Towarzyszy im uporczywy i nieuzasadniony strach przed nawiązaniem bliższej znajomości, zakochaniem czy poważniejszymi deklaracjami.

Obawy te nie tylko pojawiają się w sferze psychicznej. Osoba z lękiem przed bliskością może źle się czuć również na poziomie psychosomatycznym. Kiedy tylko pojawia się słowo "kocham cię", "myślę o tobie poważnie" czy "chcę być z tobą na zawsze" strach mobilizuje organizm do walki przed niezidentyfikowanym wrogiem. Pojawiają się duszności, nadmierna potliwość i przyspieszona akcja serca.

Objawy lęku przed bliskością:

  • lęk przed "uduszeniem się" czy utratą własnego "ja" w związku
  • obawa przed zależnością, oddaniem się; jest ono kojarzone z byciem słabym i utratą kontroli nad własnym życiem
  • strach przed porzuceniem
  • lęk przed zdemaskowaniem (osoba owładnięta lękiem przed bliskością może bać się, że partner odkryje, "jaka jest naprawdę")
  • poczucie winy w związku w niepowodzeniami w relacji
  • poczucie, że partner powinien spełniać nasze potrzeby (nawet, jeśli nie wyrażamy ich głośno)

Lęk przed bliskością w związku - przyczyny strachu przed miłością

Niektórzy boją się w ogóle deklaracji o wkroczeniu w związek i nie potrafią zrezygnować z bycia singlem. Mogą tłumaczyć, że dzięki temu są wolni i nikt nie narzuca im swojej woli, ale w rezultacie często cierpią. Inne osoby z lękiem przed bliskością są w stanie wejść w relację romantyczną, ale nie potrafią przekroczyć kolejnego etapu w związku. Kiedy zaczyna robić się poważnie, a partner zaczyna wspominać o zaręczynach czy małżeństwie, druga osoba najchętniej uciekłaby, gdzie pieprz rośnie. Lęk jest na tyle paraliżujący, że wcześniej troskliwe i opiekuńcze osoby ze związkofobią zaczynają odpychać partnera i odgradzać się murem.

Przyczyny lęku przed bliskością należy upatrywać w dzieciństwie. Często dotyczy on osób, które wychowały się w rodzinach dysfunkcyjnych. Tacy ludzie doświadczyli niestałości i niepewności w fizycznej i emocjonalnej bliskości z rodzicami, dlatego każdy związek może kojarzyć im się właśnie z takim "niepewnym gruntem".

Jako dzieci często przeżywali ambiwalencję uczuć - ich opiekunowie raz byli dostępni i wrażliwi na ich potrzeby, a innym razem opuszczający i nieprzewidywalni. Szczególnie podatne na lęk przed bliskością są osoby, które wychowały się w rodzinach alkoholowych, tzw. Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA), w których okres abstynencji przeplatał się z kłótniami i konfliktami w rodzinie. Lękiem przed bliskością mogą być dotknięci także ludzie, którzy wyrośli w rodzinach nadopiekuńczych. Miłość i zaangażowanie może się im jawić jako utrata kontroli nad własnym życiem i własnego "ja".

To właśnie doświadczenia z przeszłości powodują, że partnerzy mogą się bać związku z drugą osobą, domagają się ciągłych zapewnień o tym, że są ważni i bez końca analizują zachowanie, doszukując się sygnałów, że zostaną zranieni i opuszczeni. Może to być męczące dla drugiej strony. Wieczne huśtawki nastrojów i nieprzewidywalność w końcu może doprowadzić do kresu relacji, co tylko potwierdza tezę, że bliskość jest czymś kruchym i bolesnym, a związek w każdym momencie można przerwać.

Lęk przed bliskością w związku - jak sobie radzić, kiedy boisz się zaangażować?

Lęk przed bliskością na pewno wymaga większej cierpliwości od partnera osoby dotkniętej taką przypadłością. Zbudowanie relacji wymaga czasu i otwartości, ale szczera rozmowa na temat naszych obaw i strachu może zdziałać cuda. Warto porozmawiać z partnerką i partnerem, opowiedzieć o swoich przeżyciach z dzieciństwa, zapewnić, że mimo lęku, chcemy się zaangażować i myślimy poważnie o związku. Przekonajmy drugą osobę, że mimo iż zdarza się nam powiedzieć coś nieprzyjemnego i czasem odpychamy, nie oznacza to, że nam nie zależy. Postawa taka na pewno wymaga dużo odwagi, odsłonięcia wstydliwych sekretów i ujawnienia, że nie jesteśmy doskonali, ale może zaprocentować wartościowym związkiem.

Jeśli mimo wielu starań, wciąż boimy się zbliżyć do drugiej osoby, warto porozmawiać z psychoterapeutą. Taka osoba pomoże nam ustalić, co jest przyczyną naszych problemów. Psychoterapia w zaciszu gabinetu specjalisty może być okupiona wieloma trudnymi emocjami, ale raz przepracowane, pozwolą nam inaczej spojrzeć na obecny związek i przestać go widzieć przez pryzmat bolesnych wydarzeń z przeszłości.

Zobacz także: Etapy związku – czy znasz je wszystkie?

Na czarno-białym zdjęciu widać zakochaną parę.
Rozwiąż quiz

Najsłynniejsze pary literackie. Czy uda ci się rozpoznać je wszystkie?

Na czarno-białym zdjęciu widać zakochaną parę.

1. W "Lalce" Bolesława Prusa, główny bohater Stanisław Wokulski zakochany jest w:

 

 

 

 

 

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów