Despota. Kim jest, jak go rozpoznać i jak sobie z nim radzić?

Lucyna Juchiewicz 27.07.2020
despota
Fotografia: Shutterstock

Despota to człowiek, który oczekuje bezwzględnego posłuszeństwa. Nie od razu jednak daje to po sobie poznać! Sprawdź, jakie cechy mogą świadczyć o tym, że masz do czynienia z despotą i poznaj najlepsze sposoby radzenia sobie z taką toksyczną osobą.

Kim jest despota?

Despotą jest człowiek wymagający bezwzględnego posłuszeństwa. Narzuca swoje zdanie, nie znosząc sprzeciwu i oczekując od innych realizacji swoich pomysłów i wykonywania poleceń. Egoizm, chłód emocjonalny oraz przekonanie o własnej nieomylności to cechy
charakterystyczne despoty. Niedostosowanie się do stawianych wymagań sprawia, że despota wpada w gniew, co może się objawiać także zachowaniami agresywnymi, cichymi dniami, a jeśli mamy do czynienia z przełożonym, to również odebraniem premii czy też
zwolnieniem z pracy. Osoby narażone na kontakt z despotą żyją w ciągłym stresie, towarzyszy im uczucie wyczerpania psychicznego i obniżenie poczucia wartości, co w konsekwencji może przerodzić się w depresję.

Zobacz także: Twój ukochany ma te cechy osobowości? Uważaj! Może cię zdradzać

Skąd biorą się despoci?

Zdania specjalistów są tu podzielone. Część z nich uważa, że potrzeba narzucania swojej woli innym i przekonanie o swojej nieomylności, jak również przymus kontrolowania innych, mogą tworzyć się poprzez wzorce kulturowe, dodatkowo wzmacniane w procesie wychowania. Jednak, co ciekawe, może być także zupełnie na odwrót. Cechy despotyczne mogą wykształcić się również u osób nadmiernie faworyzowanych w dzieciństwie oraz takich, wobec których rodzice byli ulegli. Niektórzy naukowcy twierdzą natomiast, że z
cechami despotycznymi człowiek się rodzi i wychowanie i kultura nie mają tu większego znaczenia.

Jak rozpoznać despotę w relacji?

Osoba despotyczna może nie od razu przejawiać swoje negatywne cechy. W życiu prywatnym warto jednak zwrócić uwagę na kilka spraw, które mogą świadczyć o tym, że mamy do czynienia z despotą. Twój partner wykazuje cechy despotyczne, jeśli:

• Poucza cię i traktuje jak małe dziecko,
• Zwraca ci uwagę przy innych,
• Podnosi na ciebie głos,

• Robi awantury o drobiazgi,
• Chce kontrolować każdy twój krok,
• Wyładowuje na tobie swój gniew,
• Nie dba o twoje potrzeby,
• Za nic nie dziękuje (uważa, że wszystko, co robisz, jest twoim obowiązkiem),
• Nie przeprasza za sprawienie przykrości,
• Nie znosi krytyki.

Jak sobie radzić z despotą w związku?

Obrona przed despotą w życiu prywatnym oznacza tylko jedno: jak najszybsze zerwanie toksycznej relacji. Nie warto liczyć na to, że despota coś zrozumie lub że się zmieni. Nie mają też znaczenia jego wcześniejsze, być może trudne przeżycia, które sprawiły, że
zachowuje się w despotyczny sposób. Tu ważna jest tylko obrona siebie (a niekiedy również dzieci) przed niszczącą obecnością despoty. Zerwanie relacji z despotą może być trudne, dlatego dobrym pomysłem jest poszukanie pomocy w psychoterapii, która pozwoli zwiększyć poczucie własnej wartości.

Jak rozpoznać szefa despotę?

Osobę o cechach despotycznych możemy również napotkać w pracy. Warto tu jednak rozróżnić wymagającego szefa od szefa despoty. Wiele osób zajmujących stanowiska kierownicze charakteryzują silne charaktery, co nie zawsze oznacza, że mamy do czynienia z despotami. Jak w takim razie rozpoznać despotę w pracy? Szef despota to osoba toksyczna, wprowadzająca atmosferę konfliktów, poddająca pod wątpliwość wartość innych ludzi. Wszyscy muszą postępować zgodnie z tokiem jego myślenia, a jego zdanie jest jedynym słusznym. Despota będący przełożonym bez skrupułów zrzuca winę za niepowodzenia na swoich podwładnych, umniejszając ich  kompetencje, a nawet ośmieszając ich. Zaznaczmy tu jasno, że poniżanie, nieustanne kontrole, rozkazy i wymuszanie to mobbing, który jest karalny i z którym należy walczyć.

Zobacz także: Szarmancki, czyli jaki? Nieskazitelne maniery pod lupą feministek 

Jak sobie radzić z szefem despotą?

Jeśli wszystko wskazuje na to, że masz do czynienia z szefem despotą, a zależy ci na wykonywanej pracy, warto najpierw porozmawiać z przełożonym w cztery oczy. Taka osoba nie zawsze zdaje sobie sprawę z tego, jak jej zachowanie jest odbierane przez innych ludzi i spokojne zwrócenie uwagi na nieprawidłowości oraz jasne postawienie sprawy, że nie mogą mieć one miejsca, mogą wystarczyć. Jeśli jednak okaże się, że szef uznaje, że nie masz racji, konieczne będzie poszukanie wsparcia współpracowników w mediacjach, a być może nawet wejście na drogę sądową. W przypadku, gdy jest to możliwe, warto zmienić toksyczne środowisko, w którym mamy do czynienia z despotą, ponieważ im dłużej w nim przebywamy, tym bardziej odbija ono piętno na naszej psychice.

Oceń artykuł
TEMATY:

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów