Żurek śląski różni się od klasycznego zakwasem i nie tylko. Sprawdź, jak go zrobić!

Katarzyna Leszczyńska 12.02.2020 AKTUALIZACJA: 12.02.2020
Żurek śląski na zakwasie z ziemniakami i kiełbasą w czerwonej misce z dodatkiem chleba
Fotografia: Shutterstock

Żurek śląski to specyficzna, regionalna odmiana tradycyjnego polskiego żuru. Przygotowuje się do nieco inaczej. Jak? Podpowiadamy przepis na zakwas i żurek śląski!

Żurek to zupa zakorzeniona w tradycji kuchni polskiej, którą przygotowujemy na zakwasie. Okazuje się jednak, że w zależności od regionu, może ona się różnić sposobem przygotowywania oraz smakiem. Najbardziej specyficzny jest żurek śląski, który ma swoją tradycję, a zakwas do niego przygotowuje się ze specjalnej mąki. Jaka dokładnie jest różnica między żurkiem śląskim, a klasycznym polskim żurem? Czy w dodatku tego typu zupa różni się od barszczu białego? I jak przygotować żurek śląski? Postaramy się odpowiedzieć na te wszystkie pytania w poniższym artykule.

Zobacz także: Grochówka to tradycyjna zupa wojskowa, ale nie tylko! Prosty przepis na grochówkę

Żurek – historia zupy

Żur to specjalność kuchni polskiej, ale nie tylko. Możemy ją spotkać także w kuchni białoruskiej, czeskiej i słowackiej. Jej nazwa pochodzi od dawnego niemieckiego słowa „sur”, które dziś zamienione jest na „sauer”, czyli w wolnym tłumaczeniu „kwaśny”. Ta nazwa na ziemiach polskich po raz pierwszy pojawiła się w XV wieku i określała wszystkie produkty robione na zakwasie, w których skład wchodził także chleb.

W związku z tym właśnie nazwa „żurek” pasuje doskonale, ze względu na to, że żurek robiony jest na zakwasie, w związku z czym ma specyficzny, kwaskowaty posmak.

Żur, żurek, barszcz biały – jaka jest różnica?

Żurek często mylony jest z innymi podobnymi zupami. Najbardziej tradycyjny jest żur, czyli gęsta, zawiesista zupa, robiona na zakwasie z mąki. I w zależności od tego, w jakim regionie jest robiona, można przygotować ją z różnych mąk. Zazwyczaj robi się ją bowiem z mąki żytniej, ale można też spotkać także żury z mąki gryczanej (na Lubelszczyźnie), jak również z mąki owsianej (w Małopolsce i na Podlasiu).

Potocznie przyjęło się, że na żur mówimy żurek i to właśnie pod tą nazwą obecnie najczęściej kryje się tego typu zupa. Historycznie rzecz ujmując, żurek był traktowany jednak jako lżejsza wersja żuru, znana także pod nazwą barszcz biały, co obecnie jest zupełnie inną zupą. Barszcz biały bowiem zakwaszamy mąką pszenną i inaczej przyprawiamy. Podawany jest ze śmietaną i kiełbasą oraz jajkiem.

Zobacz także: Barszcz ukraiński na święta. Odkryj smak tej zupy na nowo!

Żurek śląski – czym różni się od pozostałych?

Żurek śląski to jeden z najbardziej znanych w naszym kraju żurków. Różni się od pozostałych oczywiście tym, na jakiej mące przygotowujemy zakwas. Jest to żytnia mąka razowa. Jest jeszcze jednak kilka innych różnic, które sprawiają, że żurek śląski jest wyjątkowy.

W większości żurków jako dodatek stosuje się chrzan, który nadaje im specyficznego smaku. W przypadku śląskiego rezygnujemy z niego. W innych regionach polski nie do pomyślenia jest także dodawanie do żurku białej kiełbasy, jak to ma miejsce w przypadku zupy robionej na Górnym Śląsku. Dodajemy jednak do niej pokrojone w kostkę ziemniaki.

Zobacz także: 5 szybkich i łatwych przepisów na zupę szczawiową

Żurek śląski – zakwas na żurek śląski

Przygotowywanie żurku śląskiego zaczynamy, podobnie jak w polskim żurku, od zrobienia zakwasu. Należy go wykonać minimum 5 dni przed gotowaniem zupy. Jak to zrobić?

Składniki na zakwas do żurku śląskiego:

  • 1,5 l wody
  • 4 łyżki mąki żytniej razowej
  • 4 ząbki czosnku

Sposób przygotowania:

Mąkę wsypujemy do dużego słoja, dodajemy obrane i pokrojone na kawałki ząbki czosnku, a następnie całość zalewamy letnią wodą. Mieszamy, zawiązujemy gazą (lub nakładamy na słoik denko) i odstawiamy na około 5 dni w ciepłe miejsce. Przez ten czas nasz zakwas powinien się ukisić. Pamiętaj jednak, żeby od czasu do czasu go przemieszać.

Zobacz także: Kwaśnica, czyli góralski kapuśniak. Wypróbuj sprawdzony przepis!

Żurek śląski na zakwasie – przepis

Gdy już mamy przygotowany zakwas, możemy zabrać się za gotowanie żurku. Okazuje się, że nie jest to bardzo skomplikowane, wystarczą dobrej jakości składniki.

Składniki:

  • 2 l wody
  • Zakwas do żurku
  • ½ kg żeberek wędzonych lub boczku wędzonego
  • 1 marchewka
  • 1 korzeń pietruszki
  • Kawałek selera
  • Kawałek pora
  • 3 liście laurowe
  • 4 ziarenka ziela angielskiego
  • 2 cebule
  • ½ kg białej kiełbasy
  • 3 ząbki czosnku
  • 3 ziemniaki
  • Przyprawy: sól, pieprz, majeranek

Zobacz także: Jak zrobić pyszny, pożywny rosół? Zobacz najlepsze przepisy!

Sposób przygotowania:

Na początek przyrządzamy bulion. Marchew, pietruszkę oraz selera obieramy i kroimy w drobną kostkę. Do garnka wkładamy tak przygotowane warzywa oraz wędzone mięso. Zalewamy do 2 litrami wody, doprawiamy liśćmi laurowymi i zielem angielskim i gotujemy, aż otrzymamy bulion z miękkimi warzywami w środku. Gotujemy to, a w tym czasie opalamy jedną cebulę wraz z łupinami na palniku. Tak przygotowaną wrzucamy do bulionu i jeszcze gotujemy około godziny.

Drugą cebulę obieramy i kroimy w drobną kostkę. Podsmażamy ją na niewielkiej ilości oleju z dodatkiem wyciśniętego przez praskę czosnku. Kiełbasę kroimy w plasterki i dodajemy do zeszklonej cebuli, dalej smażąc. W tym czasie odcedzamy wywar na żurek. Ziemniaki obieramy, kroimy w drobną kostkę i dokładamy do wywaru. Gdy zmiękną, dodajemy zakwas oraz zawartość patelni z kiełbasą. Całość gotujemy aż do wrzenia, doprawiamy do smaku solą, pieprzem i majerankiem.

Żurek śląski najlepiej smakuje z dodatkiem świeżego chleba.

Zobacz także: Jak ugotować krupnik? Prosty przepis na tradycyjną zupę

Ile krajów na świecie, tyle tradycyjnych pysznych potraw. Czy jesteś w stanie odgadnąć, do którego kraju przypisana jest dana potrawa?

Rozwiąż quiz

Czy odgadniesz z jakiego kraju pochodzi to danie? Tylko 1 na 10 osób zdobywa komplet punktów!

sushi
Fotografia: shutterstock

1. Z jakiego kraju pochodzi sushi?

Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów