Prawo pracy dla każdego pracownika – sprawdź, czy je znasz!

Roksana Orlicka 20.02.2019 AKTUALIZACJA: 20.02.2019
Kobieta w biurze
Fotografia: Shutterstock

W pracy spędzamy większą część naszego dnia. W firmach mogą obowiązywać wewnętrzne zasady, ale zarówno pracownik jak i pracodawca, są zobowiązani przestrzegać przepisów prawa. Czym jest prawo pracy i jak wpływa na wykonywanie obowiązków?

Prawo pracy reguluje wiele zagadnień. Określa prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy, podpowiada, jak powinniśmy się zachować w niektórych sytuacjach. W prawie pracy ściśle określono między innymi kwestie umów, urlopów, zwolnienia lekarskiego, zwolnienia i nawet wieku pracownika. Wybraliśmy kilka zagadnień i szczegółowo je opisaliśmy. Sprawdźcie!

Prawo pracy – kodeks pracy

Ważnym dokumentem prawnym jest kodeks pracy. Zbiera on przepisy regulujące prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracowników. W Polsce kodeks pracy uchwalono w 1974 roku, ale dokument jest co jakiś czas odświeżany i modyfikowany. Kodeks pracy jest również dostosowany do przepisów Unii Europejskiej.

Kodeks pracy składa się z 15 działów, każdy z nich dotyczy innego zagadnienia związanego z zatrudnieniem pracownika, zarobkami oraz organizacją pracy.

Nad przestrzeganiem prawa pracy czuwa Państwowa Inspekcja Pracy.

Prawo pracy – prawa pracownika

Już w pierwszym dziale kodeksu pracy można przeczytać, że pracodawca nie ma prawa odmówić pracownikowi wykonywania zawodu, nie może też dopuścić się żadnych dyskryminacji (na tle rasowym, religijnym, ze względu na płeć, orientację seksualną czy wiek pracownika).

  • Pracownik nie może dostać wypłaty poniżej płacy minimalnej. Jest ona ustalana przez Ministra Pracy i w 2019 roku wynosi 2250 złotych brutto.
  • Pracownik ma prawo do rozwoju i stałego podnoszenia swoich kwalifikacji – w tym ma prawo brać udział w szkoleniach. Pracownik ma również prawo do utworzenia lub uczestniczenia w związkach zawodowych.
  • Pracownikiem może być osoba, która ukończyła osiemnaście lat, ale w niektórych przypadkach pracodawca może zatrudnić niepełnoletnich.
  • Pracownik musi zostać poinformowany o wymiarze czasu pracy, wypłatach, urlopie oraz wewnętrznych zasadach, obowiązujących w firmie.
  • Pracownik ma w obowiązku przestrzegać regulamin pracy, przestrzegać przepisy BHP, dbać o dobro zakładu pracy, przestrzegać tajemnic firmowych.
  • Tygodniowy czas pracy pracownika nie może przekroczyć 48 godzin. Przy co najmniej 6 godzinnym dniu pracy pracownikowi przysługuje jedna 15 minutowa przerwa.

Prawo pracy – zawieranie umów

Wszystkie umowy związane z pracą zawiera się na piśmie. Taka umowa musi określać rodzaj pracy, miejsce wykonywania pracy, wymiar czasu, termin jej rozpoczęcia oraz wynagrodzenie pracownika.

Zobacz także: List motywacyjny – przepustka do wymarzonej pracy. Jak go napisać?

Prawo pracy – zwolnienie z pracy

Umowę o pracę rozwiązuje się:

  • na mocy porozumienia stron,
  • przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
  • przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia,
  • z upływem zakończenia terminu umowy,
  • z upływem ukończenia wykonanej pracy.

Warto wiedzieć, że pracownikowi przysługują dni wolne na szukanie nowej pracy. Jeśli pracownik naruszy regulamin, to może zostać zwolniony bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Prawo pracy – urlop

Pracownikowi, który przepracował mniej niż 10 lat, przysługuje 20 dni urlopu. Pracownikowi ze stażem co najmniej 10 letnim przysługuje 26 dni urlopowych w roku. Pracownik ma prawo wziąć w jednym roku 4 dni urlopu na żądanie.

Troszkę inaczej wygląda to w przypadku urlopu macierzyńskiego. Kobieta, która urodzi jedno dziecko ma prawo do 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, gdy urodzi dwoje dzieci – 31 tygodni. Kobiety w ciąży maja prawo przejść na urlop macierzyński na dwa tygodnie przed przewidywaną datą porodu.

Prawo pracy – zmiany w kodeksie pracy w 2019 roku

Zmiany w kodeksie pracy w 2019 roku dotyczą głównie urlopów. Głownie chodzi o urlop na żądanie oraz urlop wypoczynkowy.  Prace nad zmianami ciągle trwają.

Aktualnie długość urlopu jest zależna od stażu pracy oraz nauki. Według nowych pomysłów rządu za jeden dzień pracy ma przysługiwać 35 minut urlopu.

Dodatkowo „urlop na żądanie” ma mieć zmienioną formę – pracownik będzie musiał poinformować pracodawcę na 24 godziny przez godziną rozpoczęcia pracy.

Nie można już wydawać wypłaty do rąk własnych w gotówce, pracodawca jest zobowiązany przesyłać pieniądze na podane przez pracownika konto bankowe.

Zobacz także: Zakaz konkurencji w umowie – co trzeba wiedzieć?

5 pracowników siedzą na krzesłach. Są ubrani bardzo elegancko.
Rozwiąż quiz

Jakim typem pracownika jesteś?

5 pracowników siedzą na krzesłach. Są ubrani bardzo elegancko.

1. Co robisz zaraz po wejściu do pracy?

Oceń artykuł
WSZYSTKO NA TEMAT:

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Styl-zycia/Horoskop/Te-znaki-zodiaku-maja-najlepsze-dopasowanie-w-sypialni-10374'
1 string '/Styl-zycia/Dom/Smieszne-zyczenia-urodzinowe-ktore-rozbawia-znajomych-do-lez-7634'
2 string '/Styl-zycia/Dom/Niedziele-handlowe-2019-Kiedy-nie-obowiazuje-zakaz-handlu-10357'
3 string '/Styl-zycia/Finanse-i-praca/Placa-minimalna-2019-najnizsza-krajowa-i-stawka-godzinowa-13287'
4 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snow-o-smierci-10625'
5 string '/Styl-zycia/Kuchnia/5-przepisow-na-faworki-ciekawe-na-ktory-sie-skusisz-12160'
6 string '/Styl-zycia/Slub-i-wesele/Rocznice-slubu-nazwy-i-znaczenie-7493'
7 string '/Styl-zycia/Dom/Cytaty-o-milosci-krotkie-do-dziecka-szczesliwej-z-piosenek-11043'
8 string '/Styl-zycia/Dom/Cytaty-o-kobietach-silnych-smieszne-Wiersze-o-kobietach-11572'
9 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-waz-interpretacja-i-znaczenie-kolorystyki-10247'
10 string '/Styl-zycia/Dom/Smieszne-zyczenia-urodzinowe-ktore-rozbawia-znajomych-do-lez-29756'
11 string '/Styl-zycia/Dom/Madre-cytaty-o-zyciu-milosci-do-dziecka-milosci-kobietach-ludziach-12434'
12 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-urodzinowe-dla-kolezanki-smieszne-najpiekniejsze-wyjatkowe-8714'
13 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-urodzinowe-dla-dzieci-zabawne-wzruszajace-smieszne-8686'
14 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sny-niosa-ze-soba-rozne-znaczenie-Sprawdz-znaczenie-snow-12055'
15 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snu-o-wypadniu-zebow-10615'
16 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-urodzinowe-dla-kolegi-smieszne-z-pracy-z-klasy-krotkie-8718'
17 string '/Styl-zycia/Horoskop/Mysz-we-snie-to-niejednoznaczny-motyw-Sprawdz-czy-twoj-byl-pozytywny-czy-wrecz-przeciwnie-10257'
18 string '/Styl-zycia/Dom/Cytaty-o-szczesciu-i-milosci-krotkie-z-ksiazek-piosenek-11294'
19 string '/Styl-zycia/Kuchnia/sledzie-w-smietanie-przepis-na-sledzie-w-smietanie-z-cebula-12162'
20 string '/Styl-zycia/Horoskop/horoskop-miesieczny-wrozby-znaki-zodiaku-12721'
21 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snow-o-butach-10623'
22 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-ciaza-kobieta-w-ciazy-ciaza-wlasna-ciaza-kolezanki-10316'
23 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-na-40-urodziny-smieszne-sms-krotkie-najpiekniejsze-dla-niej-8951'
24 string '/Styl-zycia/Horoskop/Co-moze-znaczyc-sen-o-kupie-Poznaj-popularne-interpretacje-12080'
25 string '/Styl-zycia/Podroze/Mandat-z-fotoradaru-cennik-procedury-Kiedy-mozna-nie-przyjac-10074'
26 string '/Styl-zycia/Dom/Wierszyki-na-dzien-dobry-dla-niej-dla-niego-dla-ukochanej-12517'
27 string '/Styl-zycia/Horoskop/5-najseksowniejszych-kobiet-wedlug-znaku-zodiaku-10352'
28 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snow-o-robakach-10633'
29 string '/Styl-zycia/Zwiazki-i-seks/Co-to-jest-sapioseksualizm-objawy-7590'
30 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snow-o-pozarze-10682'
31 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-urodzinowe-dla-siostry-smieszne-najpiekniejsze-wzruszajace-8752'
32 string '/Styl-zycia/Dom/Najzabawniejsze-zyczenia-na-18-urodziny-7635'
33 string '/Styl-zycia/Dom/Najpiekniejsze-zyczenia-urodzinowe-7626'
34 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-sen-zdrada-interpretacja-znaczenie-10252'
35 string '/Styl-zycia/Zwiazki-i-seks/Zyczenia-urodzinowe-dla-meza-smieszne-wzruszajace-sms-krotkie-8906'
36 string '/Styl-zycia/Dom/hasztagi-opisy-na-insta-najpopularniejsze-hasztagi-na-insta-13258'
37 string '/Styl-zycia/Dom/Te-domki-byly-hitem-w-PRLu-Teraz-wygladaja-jeszcze-lepiej-14343'
38 string '/Styl-zycia/Podroze/Autostrada-A2-oplaty-cennik-bramki-odcinki-zjazdy-9715'
39 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sen-o-samochodzie-moze-miec-wiele-znaczen-Nie-zawsze-jest-to-podroz-11348'
40 string '/Styl-zycia/Dom/Wierszyki-na-dobranoc-dla-ukochanej-dla-niego-dla-przyjaciela-11596'
41 string '/Styl-zycia/Horoskop/horoskop-2019-wrozby-przyszlosc-znaki-zodiaku-nowy-rok-12943'
42 string '/Styl-zycia/Zwiazki-i-seks/Zyczenia-urodzinowe-dla-chlopaka-od-serca-smieszne-krotkie-dlugie-8812'
43 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-wszy-wszy-we-wlosach-wszy-u-dzieci-duze-wszy-11229'
44 string '/Styl-zycia/Dom/Wiersze-Jana-Brzechwy-na-straganie-zoo-Jan-Brzechwa-wiersze-11498'
45 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snu-o-wodzie-10640'
46 string '/Styl-zycia/Dom/SMS-na-dzien-dobry-dla-niego-dla-niej-dla-ukochanej-dla-chlopaka-12490'
47 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snow-o-koniach-10683'
48 string '/Styl-zycia/Horoskop/Czy-pajak-we-snie-to-dobry-znak-Sprawdz-jego-znaczenie-10262'
49 string '/Styl-zycia/Horoskop/kradziez-we-snie-sprawdz-czy-to-dobry-znak-10951'
50 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-na-50-urodziny-dla-mezczyzny-z-jajem-powazne-dla-taty-9352'
51 string '/Styl-zycia/Dom/Wiersze-dla-dzieci-do-recytacji-Brzechwa-Tuwim-teksty-o-Polsce-12405'
52 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-urodzinowe-dla-brata-od-siostry-smieszne-20-lat-40-lat-8837'
53 string '/Styl-zycia/Dom/w-2019-roku-bedzie-duzo-dni-wolnych-sprawdz-kiedy-zaplanowac-swoj-urlop-11193'
54 string '/Styl-zycia/Dom/Smieszne-zyczenia-urodzinowe-ktore-rozbawia-znajomych-do-lez-7634/(offset)/1'
55 string '/Styl-zycia/Zwiazki-i-seks/Po-czym-poznac-ze-mu-sie-podobam-11-znakow-ze-komus-na-nas-zalezy-7091'
56 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-urodzinowe-dla-syna-od-mamy-smieszne-krotkie-wzruszajace-8996'
57 string '/Styl-zycia/Horoskop/Snil-ci-sie-byly-chlopak-Poznaj-interpretacje-tego-snu-12089'
58 string '/Styl-zycia/Podroze/Autostrada-A4-oplaty-cennik-bramki-zjazdy-9827'
59 string '/Styl-zycia/Dom/Jak-usunac-Fb-Trwale-usuniecie-konta-na-fb-krok-po-kroku-10739'
60 string '/Styl-zycia/Horoskop/klotnia-we-snie-to-moze-byc-calkiem-dobry-znak-10931'
61 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snow-o-slubie-10646'
62 string '/Styl-zycia/Dom/Zyczenia-urodzinowe-dla-mamy-od-corki-smieszne-najpiekniejsze-8759'
63 string '/Styl-zycia/Kuchnia/Jak-jesc-i-pic-siemie-lniane-Proste-sposoby-na-jego-przygotowanie-7598'
64 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-ksiadz-w-sutannie-ksiadz-proboszcz-ksiadz-po-koledzie-10930'
65 string '/Styl-zycia/Dom/Kiedy-stawiamy-przecinek-przed-a-ale-czy-oraz-jak-ze-albo-wiec-lecz-11765'
66 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-pies-interpretacja-pies-na-smyczy-szczeniak-10244'
67 string '/Styl-zycia/Horoskop/Czy-pogrzeb-we-snie-zawsze-oznacza-cos-zlego-Przekonaj-sie-12068'
68 string '/Styl-zycia/Horoskop/snil-ci-sie-kosciol-jest-bardzo-korzstnym-znakiem-10949'
69 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snow-o-butach-10621'
70 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-kot-czarny-kot-miauczacy-kot-znaczenie-snow-o-kotach-10326'
71 string '/Styl-zycia/Podroze/Co-mozna-zabrac-do-samolotu-bagaz-podreczny-Wizz-Air-Ryanair-LOT-9405'
72 string '/Styl-zycia/Dom/dodawanie-zdjec-na-instagram-jest-bardzo-proste-wiedzieliscie-ze-mozna-to-zrobic-z-komputera-11149'
73 string '/Styl-zycia/Slub-i-wesele/Nauki-przedmalzenski-cena-ile-trwaja-weekendowe-online-7966'
74 string '/Styl-zycia/Zwiazki-i-seks/Zyczenia-urodzinowe-dla-dziewczyny-milosne-od-chlopaka-smieszne-8807'
75 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-znaczenie-snu-o-rybie-10626'
76 string '/Styl-zycia/Dom/lykke-nowy-przepis-na-szczescie-14335'
77 string '/Styl-zycia/Slub-i-wesele/Slub-sennik-znaczenie-snu-7659'
78 string '/Styl-zycia/Horoskop/Snily-ci-sie-pieniadze-Nie-zawsze-oznaczaja-bogactwo-Sprawdz-inne-znacznia-10263'
79 string '/Styl-zycia/Kuchnia/Kalkulator-BMI-jak-obliczyc-jakie-sa-normy-BMI-licznik-BMI-dzieci-7912'
80 string '/Styl-zycia/Horoskop/horoskop-milosny-zwiazek-horoskop-partnerski-2019-znaki-zodiaku-12650'
81 string '/Styl-zycia/Horoskop/Sennik-wojna-wygrana-sny-o-wojnie-przegranej-uciekac-przed-wojna-11227'
82 string '/Styl-zycia/Dom/Wiersze-milosne-dla-niej-dla-niego-dla-zakochanych-znanych-poetow-10953'
83 string '/Styl-zycia/Dom/Wiersze-o-przyjazni-krotkie-Aforyzmy-o-przyjazni-11474'
84 string '/Styl-zycia/Dom/Ferie-zimowe-daty-w-poszczegolnych-wojewodztwach-11191'
85 string '/Styl-zycia/Dom/Krotkie-zyczenia-urodzinowe-smieszne-wierszyki-SMS-8597'
86 string '/Styl-zycia/Dom/znudzilo-ci-sie-wstawianie-zdjec-na-instagram-sprawdz-jak-szybko-usunac-konto-11092'
87 string '/Styl-zycia/Horoskop/Snil-ci-sie-samolot-Nie-zawsze-oznacza-katastrofe-11350'