Kim był Zdzisław Beksiński? Przyglądamy się jego prywatnym zapiskom

Paulina Szestowicka 01.04.2016
Zdzisław Beksiński
Fotografia: East News

„Beksiński Dzienniki - Dzień po dniu kończącego się życia” to najnowsza książka o artyście. Mamy go uważać za kontrowersyjnego i mrocznego malarza? A może za wrażliwego człowieka, szukającego w twórczości ocalenia przed śmiercią?

"Dzień po dniu kończącego się życia. Dzienniki/rozmowy" to pierwsza publikacja dzienników Beksińskiego. Wszystkich zapisków, jak utrzymuje Wiesław Banach (wieloletni przyjaciel artysty), jest około czterech tysięcy stron.

W książce znajdziemy wybór 300 stron dzienników. Pierwsze egzemplarze książki były dostępne w Muzeum Historycznym w Sanoku – rodzinnym mieście artysty. Dzienniki obejmują zapiski artysty z lat 1993-2005. "Dzień po dniu kończącego się życia" rozpoczyna się pierwszym wpisem, a kończy ostatnią notatką z dnia śmierci. 

Publikacja dzieli się na dwie części. Pierwsza z nich to wywiad z Wiesławem Banachem przeprowadzony przez Jarosława Mikołaja Skoczenia. To właśnie Banachowi malarz powierzył cały dorobek życia artystycznego i prywatnego. Zbiory po Beksińskim znajdują się obecnie w Muzeum Historycznym w Sanoku – jest to największa na świecie, licząca około 600 prac, ekspozycja prac artysty.

W zeszłym roku minęła dekada od tragicznej śmierci Zdzisława Beksińskiego. Wywiad z Wiesławem Banachem zaczyna się od przypomnienia okoliczności śmierci. Artysta zmarł w wyniku licznych ciosów zadanych nożem. Zabójcą okazał się syn człowieka, który od lat pracował dla Beksińskiego. Motywem morderstwa miała być odmowa udzielenia pożyczki. Złodziej ukradł dwa aparaty fotograficzne i płyty CD. Ich wartość nie przekraczała tysiąca złotych.

Okoliczności śmierci wydają się niejako zapowiedziane przez samego Beksińskiego. Dwukrotnie w swoich dziennikach wspomina postać premiera Piotra Jaroszewicza, który z żoną został zamordowany w swoim mieszkaniu. Beksiński już w 1994 roku notuje: "MUSIMY odżałować forsę i kupić elektroniczny wizjer (...) Jaroszewicz omylił się raz w życiu i otworzył drzwi. To może być potrzebne tylko ten jeden jedyny raz w życiu".

Beksiński często malował serie prac, na przykład postaci w pozycji siedzącej lub krzyże. Jego twórczość budziła kontrowersje. Obrazy odbierano jako manifestację okrucieństwa i agresji. Wczesne prace, szczególnie z okresu fantastycznego, bywały drastyczne i ponure. Wiesław Banach, w rozmowie ze Skoczeniem, podkreśla jednak, że Beksiński istotnie prowokował, lecz tylko w młodzieńczym okresie, w Sanoku.

Beksiński nie skończył Akademii Sztuk Pięknych, raczej zawsze marzył o tym, by zostać reżyserem i kręcić filmy. W dziennikach znajdziemy dużo informacji na temat pracy artysty, sporo materiałów i wypowiedzi przytacza w wywiadzie Wiesław Banach. W przypadku Beksińskiego można mówić o transie malowania, drobnych natręctwach i obsesjach. Gdy artysta mieszkał w Sanoku pracował bez przerwy od godziny 8 rano do 23.

W obrazach zawarł wszystkie swoje lęki, cała twórczość artystyczna okazała się ucieczką od śmierci: "...postanowiłem malować, rysować, rzeźbić, by przetrwać w swych dziełach. Malować śmierć, żeby choć na chwilę o niej zapomnieć".

Zdzisław Beksiński
Fotografia: East News
Oceń artykuł

Komentarze

Przeczytaj więcej

Więcej newsów
Attribute Type Value
0 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Netflix-zmienia-ceny-wszystkich-pakietow-Rekordowa-podwyzka-13442'
1 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Natalia-Safran-zagrala-w-Aquaman-Polka-jest-tez-producentka-filmu-13402'
2 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Karolina-Szymczak-zagrala-u-boku-gwiazdy-Szybkich-i-wscieklych-.-Teraz-pojawi-sie-w-kolejnej-produkcji-13424'
3 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Oscary-2019-nominacje-Kiedy-poznamy-laureatow-13492'
4 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Film-na-wieczor-dobry-film-na-wieczor-fajny-film-na-wieczor-TOP-50-11439'
5 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Najlepsze-komedie-wszech-czasow-TOP-40-fajne-smieszne-komedie-10758'
6 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Nowy-zagraniczny-serial-z-Joanna-Kulig-O-czym-bedzie-Hanna-13399'
7 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Nowy-zwiastun-filmu-High-Life-z-Agata-Buzek-i-Robertem-Pattinsonem-13479'
8 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Polskie-komedie-TOP-40-Najsmieszniejsze-komedie-polskie-wszech-czasow-10832'
9 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Filmy-romantyczne-najlepsze-filmy-o-milosci-TOP-50-romansow-10978'
10 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Najstraszniejsze-horrory-wedlug-Netflixa-7734'
11 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Polskie-filmy-2019-ktore-musisz-zobaczyc-Premiery-kinowe-2019-12657'
13 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Filmy-2019-ktore-musisz-zobaczyc-Premiery-kinowe-2019-12651'
14 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Seriale-2018-ktore-byly-dla-nas-rozczarowaniem-13363'
15 string '/Kultura/Muzyka/Muzyka-lat-80-Lata-80-przeboje-lat-80-piosenki-lata-80-11918'
16 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/To-one-inspirowaly-miliony-ludzi-na-calym-swiecie!-6-ikon-swiatowego-kina'
17 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Najlepsze-horrory-najstraszniejsze-horrory-TOP-50-dobre-horrory-11836'
18 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/10-filmow-w-ktorych-aktorzy-uprawiali-seks-naprawde-7878'
19 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Narodziny-gwiazdy-Bradley-Cooper-doprowadzil-Lady-Gage-do-lez-11187'
20 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/Filmy-akcji-TOP-40-Najlepsze-filmy-akcji-filmy-sensacyjne-11027'
21 string '/Kultura/Muzyka/Muzyka-lat-90-Przeboje-lat-90-hity-lat-90-TOP-70-piosenek-lata-90-12037'
23 string '/Kultura/Filmy-i-seriale/O-kobietach-i-dla-kobiet-Interesujace-propozycje-Netflixa-na-babskie-wieczory-6944'