Cztery dni kultury non stop. Wystawy, koncerty, filmy, spektakle, spotkania. Ponad 300 artystów i czołowych intelektualistów z całego świata. W jednym mieście. 8 września we Wrocławiu rusza Europejski Kongres Kultury.

Wstępem do Europejskiego Kongresu Kultury było wydanie książki Zygmunta Baumana, która powstała z inicjatywy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Profesor Bauman sięga w niej do genezy pojęcia „kultura”, analizuje procesy, którym podlegała w przeszłości i podlega obecnie, wskazuje na zagrożenia i szanse jej rozwoju w przyszłości. Wyjaśnia, jak współczesną kulturę determinuje tempo zmian zachodzących w otaczającej nas rzeczywistości – zwłaszcza rozwój nowych technologii, mechanizmy wolnego rynku, sytuacja gospodarcza i postępujący proces globalizacji, a przede wszystkim „kompulsywna i obsesyjna modernizacja”.

Europejski Kongres Kultury jest jednym z najważniejszych wydarzeń Krajowego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji. Sceptycy mogą powiedzieć, że kolejne obrady nic nie zmienią, że to powielanie znanych z przeszłości rozwiązań, utrwalających zastany porządek. A jednak ten kongres jest wyjątkowy. Już w punkcie wyjścia i w podstawowych założeniach programowych przekracza swoją nazwę i formułę. Ideą i hasłem przewodnim nawołuje bowiem do aktywności i zapowiada możliwość zmiany. Art for social change to postawa, którą może przyjąć każdy uczestnik i twórca kultury – dostrzec w niej potencjał społecznej zmiany. Poprzez kreatywne działanie, postrzeganie siebie i własnej aktywności w szerszym kontekście, można potraktować kulturę i sztukę jako wartości sprawcze, zakorzenione w realnym świecie i podejmujące z nim dyskusję.

Podczas Europejskiego Kongresu Kultury idea art for social change organicznie przenika kluczowe elementy tego wydarzenia:

• część dyskusyjną, skupiającą badaczy i aktywistów z różnych dziedzin – artystów, teoretyków kultury, ale także dziennikarzy, ekonomistów, programistów;
• część artystyczną, przygotowywaną przez środowiska oddolne, pozainstytucjonalne, które tworząc kulturę na własnych warunkach, wnoszą do niej nową jakość i potencjał różnorodności;
• część związaną z obszarem polityki kulturalnej, którą będą stanowić – mamy nadzieję – międzynarodowe spotkanie ministrów kultury państw Unii Europejskiej oraz inicjatywa ogólnoeuropejskiej grupy orędowników A Soul for Europe, przyczyniających się do wcielania w życie konkretnych, korzystnych dla kultury rozwiązań ustawodawczych.

Wszystkie kongresowe wydarzenia – zarówno te kreowane przez artystów, jak i teoretyków, a przede wszystkim przez publiczność i słuchaczy – przecinają bezpieczne, ale coraz bardziej wygasające podziały na kulturę młodą/starą, on/off, wysoką/niską, na to co teoretyczne i praktyczne.

Michał Merczyński, Dyrektor Narodowego Instytutu Audiowizualnego

źródło: www.culturecongress.eu